Yıllık enflasyon 7 ayın ardından ilk kez geriledi

Ekonomistler, mayısta yüzde 16,59 ile beklentilerin altında gelen yıllık enflasyonun 7 aylık yükselişin ardından ilk kez düştüğünü belirterek, bundan sonraki süreçte maliyet yönlü baskıların boyutunun önem taşıdığını söyledi.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) mayısta aylık yüzde 0,89 ve yıllık yüzde 16,59 artış kaydetti.

Böylece geçen yılın eylül ayından bu yana kademeli yükselen ve nisanda yüzde 17,14’ü gören yıllık enflasyonda, 7 aylık artışın ardından ilk kez düşüş görüldü.

AA Finans’ın gerçekleÅŸtirdiÄŸi ankete katılan ekonomistler, enflasyonun mayısta aylık yüzde 1,39 artmasını bekliyordu. Ekonomistlerin mayıs ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına (yüzde 1,39) göre nisanda yüzde 17,14 olan yıllık enflasyonun yüzde 17,17’ye çıkacağı hesaplanıyordu.

Yılın ikinci Enflasyon Raporu’nda yıl sonuna iliÅŸkin enflasyon tahmini yüzde 12,2 seviyesinde bulunuyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) BaÅŸkanı Åžahap KavcıoÄŸlu, nisandan sonra enflasyonun aÅŸağı yönlü geleceÄŸini tahmin ettiklerini, tüm çalışma ve politikalarını bu öngörü doÄŸrultusunda deÄŸerlendirdiklerini söylemiÅŸti.

Ekonomistler, açıklanan veriler ve TCMB yönlendirmelerinin nisanda zirveyi gören enflasyonda düşüş sürecinin başladığına işaret ettiğini belirterek, tüketici ve üretici enflasyonu arasındaki makasın açıldığına dikkati çekti.

Bundan sonraki süreçte enflasyonda maliyet yönlü baskıların boyutunun önem taşıdığını vurgulayan analistler, faizlerin seyri açısından ise enflasyonda düşüş trendinin devam edip etmeyeceğinin kritik olacağını söyledi.

“Enflasyon yılı yüzde 15 civarında bitirebilir”

AA Finans Analisti ve ekonomist Haluk Bürümcekçi, mayısta enflasyonun geçen yıla göre gerilemesinde, kapanmaların talebi sınırlaması nedeniyle gıda dışı gruplardaki fiyat artışlarının kısıtlı kalmasının etkili olduğunu ifade etti.

Ev eÅŸyası, ulaÅŸtırma, eÄŸlence, kültür ve haberleÅŸme gruplarında fiyat deÄŸiÅŸimlerinin geçen yılın altında kaldığını, giyim fiyatlarının ise mevsimsel eÄŸiliminden çok daha sınırlı arttığını anlatan Bürümcekçi, “Kura hassas gruplardan sadece mobilyada fiyat artışları geçen yıldan yüksek olurken, ev içi tekstil, ev aletleri, araç satın alımı, görsel-iÅŸitsel sistemler, kiÅŸisel bakım ürünleri gibi gruplarda fiyat artışları geçen yılın altında gerçekleÅŸti.” dedi.

Bürümcekçi, gıda enflasyonunu işlenmiş gıda fiyatlarının yukarı çektiğine işaret ederek, gıda fiyatlarının seyrinin yıl sonu enflasyon tahmininden sapma konusunda yine önemli belirleyicilerden olacağını söyledi.

Küresel çapta gıda fiyatlarının yüksek seyri ile petrol ve emtia fiyatlarının tırmanışını sürdürmesinin olumsuz yansımalarının görülmeye devam ettiğini aktaran Bürümcekçi, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Kur sepetinin ÅŸubat sonundan beri yüzde 20 civarında artması ve yıllık deÄŸiÅŸiminin yüzde 35 civarında seyretmesi, bu faktörün yukarı yönlü etkisinin ithalat fiyatlarındaki yükseliÅŸle birleÅŸerek güçlendiÄŸine iÅŸaret etmektedir. Buna ek olarak, ekonomik aktivite ve iç talebin ikinci çeyrek ortasında parasal sıkılaÅŸmadan sınırlı etkilenerek devam etmesi enflasyon üzerindeki riskleri yukarı yönde tutmaktadır. Temmuz sonuna kadar uzatılan hizmet sektörlerindeki KDV indiriminin sonraki dönemde kaldırılması durumunda buradan yaklaşık 1 puan yukarı yönlü etki de gelebilir. Dolayısıyla TL deÄŸer kaybının daha fazla yükselmediÄŸi durumda bile enflasyonun haziran-aÄŸustos döneminde mevcut yüksek seyrini koruması ve yılı en iyi ihtimalle yüzde 15 civarında bitirmesi beklenebilir.”

Bürümcekçi, Merkez Bankasının haziran ayı Para Politikası Kurulu toplantısında faizlerde değişiklik yapmayacağı öngörüsünde bulunarak, faiz indirimlerinin son çeyreğe doğru gündeme gelme olasılığının arttığını sözlerine ekledi.

“Temkinli duruÅŸumuzu koruyoruz”

Gedik Yatırım Ekonomisti Serkan Gönençler de mayıs ayında enflasyonun aylık yüzde 0,89 seviyesinde gerçekleşerek, kendilerinin ve piyasa tahminlerinin oldukça altında kaldığını söyledi.

Beklentilerin altında gelen veriye gerekçe olarak, “nihai fiyatlar üzerindeki kur geçiÅŸkenliÄŸinin oldukça hafif gerçekleÅŸmesi”ni gösteren Gönençler, “Kur geçiÅŸkenliÄŸinin en net görüldüğü dayanıklı mal grubu enflasyonu yüzde 0,9, diÄŸer temel mallar enflasyonu da sadece yüzde 0,2 seviyesinde gerçekleÅŸmiÅŸ görünüyor. Ek olarak, giyim kalemindeki sezonluk fiyat artışlarının da yüzde 1,8 ile yüzde 6-7’lik mevsimsel ortalamaların altında kaldığı görülüyor.” dedi.

Gönençler, hizmet enflasyonunun yüzde 1,2 seviyesinde gerçekleÅŸmesi ve yıllık bazda da yüzde 13,1’den yüzde 13,6’ya yükselmesinin fiyat katılıklarının sürdüğüne iÅŸaret ettiÄŸini belirterek, ÅŸu deÄŸerlendirmelerde bulundu:

“Bu durum aynı zamanda salgına baÄŸlı kısıtlamaların olumsuz etkilerini yansıtıyor. Sonuç olarak, çekirdek enflasyonun (C grubu) yüzde 17,8’den yüzde 17’ye gerilemesi enflasyon tahminlerindeki sapmayı açıkladığını söyleyebiliriz. Bununla beraber, yurtiçi Ãœretici Fiyat Endeksi de aylık yüzde 3,92 gibi çok yüksek bir seviyede gerçekleÅŸirken, yıllık bazda da yüzde 35,2’den yüzde 38,3’e yükseldi. TL’deki deÄŸer kaybı ve emtia fiyatlarındaki yükseliÅŸlerden kaynaklı maliyet artışlarının bir noktada nihai fiyatlara yansıtılmak zorunda olmasına baÄŸlı olarak, enflasyonun birkaç ay yükseliÅŸ trendinde olacağını ve muhtemelen de yıl içi zirveyi henüz görmediÄŸimizi düşünüyoruz. Bu nedenle, beklentilerin altında kalan mayıs ayı enflasyonuna karşın, enflasyon görünümüne iliÅŸkin temkinli duruÅŸumuzu koruyoruz.”

Kaynak: AA