Türkiye Kovid-19’la mücadelede ‘kademeli normalleÅŸme dönemi’ne geçiyor

İçiÅŸleri Bakanlığı, Kovid-19 salgınıyla mücadele kapsamında 17 Mayıs Pazartesi saat 05.00’ten 1 Haziran Salı saat 05.00’e kadar kademeli normalleÅŸme dönemi tedbirlerinin uygulanacağını duyurdu.

İçiÅŸleri Bakanlığı, valiliklere “Kademeli NormalleÅŸme Tedbirleri” konulu genelge gönderdi.

Genelgede, Kovid-19 salgınının toplum saÄŸlığı ve kamu düzeni açısından oluÅŸturduÄŸu riski yönetme ve hastalığın yayılım hızını kontrol altında tutma amacıyla, salgınla mücadele sürecinin temel prensipleri; temizlik, maske ve mesafe kurallarının yanı sıra hayatın her alanına yönelik uyulması gereken kurallar ve önlemlerin, salgının genel seyrinin ve SaÄŸlık Bakanlığı ile Koronavirüs Bilim Kurulu’nun önerilerinin deÄŸerlendirilmesi sonucunda alınan kararlar doÄŸrultusunda belirlendiÄŸi bildirildi.

Bu kapsamda salgının seyrinde yaÅŸanan artışa baÄŸlı olarak 14 Nisan’dan itibaren kısmi kapanma, 29 Nisan’dan itibaren tam kapanma tedbirlerinin hayata geçirildiÄŸi anımsatılan genelgede, gerek kısmi kapanma ve tam kapanma döneminde alınan tedbirlerle sosyal izolasyonun artırılması gerekse vatandaÅŸların tedbirlere uyum noktasındaki saÄŸduyulu ve fedakarca yaklaşımı sonucu günlük vaka, hasta ve ağır hasta sayılarında ciddi düşüş yaÅŸandığına iÅŸaret edildi.

Elde edilen bu başarının sürdürülmesi, salgının yayılımının kontrol altında tutulması ve yeniden ivmelenen aşılama faaliyetleriyle kalıcı normalleşmenin sağlanması için salgınla mücadele tedbirlerine riayet etmenin kademeli normalleşme sürecinde de son derece önem taşıdığına dikkati çekilen genelgede, şu bilgilere yer verildi:

“Bu doÄŸrultuda SaÄŸlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu’nun tavsiyeleri ve salgının seyrinde yaÅŸanan geliÅŸmeler göz önüne alındığında 17 Mayıs Pazartesi günü saat 05.00’ten 1 Haziran 2021 Salı günü saat 05.00’e kadar uygulanacak olan kademeli normalleÅŸme döneminde aÅŸağıdaki tedbirlerin hayata geçirilmesi gerektiÄŸi deÄŸerlendirilmiÅŸtir. SokaÄŸa çıkma kısıtlaması, kademeli normalleÅŸme döneminde; hafta içerisinde yer alan günlerde 21.00-05.00 saatleri arasında, hafta sonları ise cuma günleri saat 21.00’den baÅŸlayıp, cumartesi ve pazar günlerinin tamamını kapsayacak ve pazartesi günleri saat 05.00’te tamamlanacak ÅŸekilde uygulanacaktır.”

Genelgede sokağa çıkma kısıtlaması uygulanacak süre ve günlerde üretim, imalat, tedarik ve lojistik zincirlerinin aksamaması, sağlık, tarım ve orman faaliyetlerinin sürekliliğinin sağlanması amacıyla belirtilen yer ve kişilerin kısıtlamadan muaf tutulacağı aktarıldı.

Sokağa çıkma kısıtlamasına yönelik tanınan muafiyetlerin 14 Aralık 2020 tarihli genelgede belirtildiği şekilde muafiyet nedeni ve buna bağlı zaman ve güzergahla sınırlı olacağı, aksi durumların muafiyetlerin kötüye kullanımı olarak görülerek idari veya adli yaptırımlara konu edileceği bildirilen genelgede, şunlar kaydedildi:

“SokaÄŸa çıkma kısıtlamasından muaf tutulan iÅŸyeri/fabrika/imalathane gibi yerlerde çalışan kiÅŸiler yapılan denetimlerde 29 Nisan 2021 tarih ve 7705 sayılı genelgemiz çerçevesinde e-devlet platformunda yer alan İçiÅŸleri Bakanlığı e-baÅŸvuru sistemi üzerinden alınan ‘çalışma izni görev belgesini’ ibraz etmek zorundadırlar. Ancak NACE kodu eÅŸleÅŸme hatası, muafiyet kapsamındaki bir iÅŸyerinde görev yapmasına raÄŸmen alt iÅŸverenin muafiyet kapsamında olmaması nedeniyle görev belgesi alınamaması veya eriÅŸim hatası gibi durumlarda örneÄŸi bahse konu genelge ekinde yer alan ve iÅŸveren ile çalışanın beyanı/taahhüdüyle manuel doldurularak imza altına alınan ‘çalışma izni görev belgesi formu’ da denetimlerde ibraz edilebilecektir.”

Bakkal, market ve fırınlar hafta sonu 10.00-17.00 arasında açık olacak

Tam gün sokağa çıkma kısıtlaması uygulanacak hafta sonlarında bakkal, market, manav, kasap, kuruyemişçi ve tatlıcıların 10.00-17.00 saatleri arasında faaliyet gösterebileceği, vatandaşların zorunlu ihtiyaçlarının karşılanmasıyla sınırlı olmak ve engelli vatandaşlar haricinde araç kullanmamak şartıyla ikametlerine en yakın bakkal, market, manav, kasap, kuruyemişçi ve tatlıcılara gidip gelebilecekleri aktarılan genelgede, sokağa çıkma kısıtlaması uygulanan süre ve günlerde ekmek üretiminin yapıldığı fırın ve/veya unlu mamul ruhsatlı iş yerleriyle bu iş yerlerinin sadece ekmek satan bayilerinin açık olacağı ifade edildi.

Vatandaşların ekmek ve unlu mamul ihtiyaçlarının karşılanmasıyla sınırlı olmak ve araç kullanmamak şartıyla ikametlerine yürüme mesafesinde olan fırına gidip gelebileceği belirtilen genelgede, fırın ve unlu mamul ruhsatlı iş yerlerine ait ekmek dağıtım araçlarıyla sadece market ve bakkallara ekmek servisi yapılabileceği, sokak aralarında satışın yapılmayacağı bildirildi.

65 yaş ve üzeri ile 18 yaş altındakiler toplu taşıma araçlarını kullanamayacak

Yabancılara yönelik sokaÄŸa çıkma kısıtlamasına dair muafiyetin sadece turistik faaliyetler kapsamında geçici veya kısa süre için Türkiye’de bulunan yabancıları kapsadığı aktarılan genelgede, ikamet izinlilerin, geçici koruma statüsündekilerin veya uluslararası koruma baÅŸvuru ve statü sahipleri dahil olmak üzere turistik faaliyetler kapsamı dışında Türkiye’de bulunan yabancıların sokaÄŸa çıkma kısıtlamalarına tabi oldukları vurgulandı.

Genelgede, ÅŸunlar kaydedildi:

“Tam kapanma sürecinde kendi ihtiyaçlarını karşılayamayacak durumdaki ileri yaÅŸ gruplarındaki veya ağır hastalığı olan vatandaÅŸlarımızın 112, 155 ve 156 numaraları üzerinden bildirdikleri temel ihtiyaçları VEFA Sosyal Destek Gruplarınca karşılanacak olup, bu konuda gerek personel görevlendirilmesi gerekse ihtiyaçların bir an evvel giderilmesi bakımından gerekli tedbirler Valiler ve Kaymakamlar tarafından alınacaktır. 18 yaÅŸ altı gençler ve çocuklarımız ile aşı hakkını kullanarak iki doz aşı olmuÅŸ olan 65 yaÅŸ ve üzeri vatandaÅŸlarımız için herkes için uygulanan sokaÄŸa çıkma kısıtlamasının dışında ayrıca bir sokaÄŸa çıkma kısıtlaması uygulanmayacaktır. Aşı hakkı bulunmasına raÄŸmen aşı olmayan 65 yaÅŸ ve üzeri vatandaÅŸlarımız ise hafta içi günlerde sadece 10.00-14.00 saatleri arasında sokaÄŸa çıkabilecek olup, hafta sonları tam gün sokaÄŸa çıkma kısıtlamasına tabi olacaklardır. SokaÄŸa çıkma kısıtlamasına tabi olup olmadığına bakılmaksızın 65 yaÅŸ ve üzeri vatandaÅŸlarımız ile 18 yaÅŸ altı gençler ve çocuklarımız kademeli normalleÅŸme döneminde ÅŸehir içi toplu ulaşım araçlarını (metro, metrobüs, otobüs, minibüs, dolmuÅŸ) kullanamayacaklardır.”

Sokağa çıkma kısıtlaması süresince şehirlerarası seyahat kısıtlaması uygulanacak

Genelgede, kademeli normalleÅŸme döneminde sokaÄŸa çıkma kısıtlaması uygulanan süre ve günlerde ÅŸehirlerarası seyahat kısıtlamasının uygulanacağına iÅŸaret edilerek, “Åžehirlerarası seyahat kısıtlamasının istisnaları, sokaÄŸa çıkma kısıtlaması uygulanan süre ve günlerde vatandaÅŸlarımızın uçak, tren, otobüs gibi toplu taşıma vasıtalarıyla yapacakları ÅŸehirlerarası seyahatler için ayrıca seyahat izni alınması istenmeyecek, ÅŸehirlerarası seyahat edileceÄŸinin bilet, rezervasyon kodu ile ibraz edilmesi yeterli olacaktır. Bu durumdaki kiÅŸilerin ÅŸehirlerarası toplu taşıma vasıtalarıyla ikametleri arasındaki hareketlilikleri, kalkış-varış saatleriyle uyumlu olmak kalmak kaydıyla sokaÄŸa çıkma kısıtlamasından muaf olacaktır.” bilgisine yer verildi.

Zorunlu bir kamusal görevin ifası kapsamında ilgili bakanlık ya da kamu kurum veya kuruluşu tarafından görevlendirilmiş kamu görevlilerinin (müfettiş, denetmen) özel veya resmi araçlarla yapacakları şehirlerarası seyahatlerine, kurum kimlik kartı ve görevlendirme belgesinin ibraz edilmesi kaydıyla izin verileceği aktarılan genelgede, şunlar kaydedildi:

“Kendisi veya eÅŸinin, vefat eden birinci derece yakınının ya da kardeÅŸinin cenazesine katılmak veya cenaze nakil iÅŸlemine refakat etmek amacıyla herhangi bir cenaze yakınının e-devlet kapısındaki İçiÅŸleri Bakanlığına ait E-BAÅžVURU veya ALO 199 sistemleri üzerinden yapacağı baÅŸvuru (yanında akraba konumundaki 9 kiÅŸiye kadar bildirimde bulunabilecektir) sistem tarafından vakit kaybetmeksizin otomatik olarak onaylanarak cenaze yakınlarına özel araçlarıyla seyahat edebilmeleri için gerekli seyahat izin belgesi oluÅŸturulacaktır. Cenaze nakil ve defin iÅŸlemleri kapsamında baÅŸvuru yapacak vatandaÅŸlarımızdan herhangi bir belge ibrazı istenilmeyecek olup SaÄŸlık Bakanlığı ile saÄŸlanan entegrasyon üzerinden gerekli sorgulama seyahat izin belgesi düzenlenmeden önce otomatik olarak yapılacaktır. SokaÄŸa çıkma kısıtlaması uygulanan süre ve günlerde vatandaÅŸlarımızın özel araçlarıyla ÅŸehirlerarası seyahate çıkmamaları esastır.”

Genelgede belirtilen zorunlu hallerin varlığı durumunda vatandaşların bu durumu belgelendirmek kaydıyla e-devlet üzerinden İçişleri Bakanlığına ait E-BAŞVURU ve ALO 199 sistemleri üzerinden valilik veya kaymakamlık bünyesinde oluşturulan Seyahat İzin Kurullarından izin almak kaydıyla özel araçlarıyla da seyahat edebilecekleri bildirildi.

Seyahat İzin Belgesi verilen kişilerin, seyahat süreleri boyunca sokağa çıkma kısıtlamasından muaf olacakları ifade edilen genelgede, şunlar kaydedildi:

“Zorunlu Hal Sayılacak Durumlar; tedavi olduÄŸu hastaneden taburcu olup asıl ikametine dönmek isteyen, doktor raporu ile sevk olan ve/veya daha önceden alınmış doktor randevusu/kontrolü olan, kendisi veya eÅŸinin, hastanede tedavi gören birinci derece yakınına ya da kardeÅŸine refakat edecek olan (en fazla 2 kiÅŸi), bulunduÄŸu ÅŸehre son 5 gün içerisinde gelmiÅŸ olmakla beraber kalacak yeri olmayıp ikamet ettikleri yerleÅŸim yerlerine dönmek isteyen (5 gün içinde geldiÄŸini yolculuk bileti, geldiÄŸi araç plakası, seyahatini gösteren baÅŸkaca belge, bilgi ile ibraz edenler), ÖSYM tarafından ilan edilmiÅŸ merkezi sınavlara katılacak olan, askerlik hizmetini tamamlayarak yerleÅŸim yerlerine dönmek isteyen, özel veya kamudan günlü sözleÅŸmeye davet yazısı olan, ceza infaz kurumlarından salıverilen kiÅŸilerin zorunlu hali bulunduÄŸu kabul edilecektir.”

Alışveriş merkezleri hafta içi 10.00-20.00 saatleri arasında faaliyet gösterebilecek

Genelgede, restoran, lokanta, kafeterya, pastane gibi yeme içme yerlerinin hafta içi 07.00-20.00 saatleri arasında gel-al ve paket servis, 20.00-00.00 saatleri arasında sadece paket servis; hafta sonlarında ise 07.00-00.00 saatleri arasında sadece paket servis şeklinde faaliyet gösterebilecekleri belirtildi.

Kademeli normalleşme döneminde gazino, taverna, birahane, nargile salonu/kafeleri, sinema salonları, kahvehane, kıraathane, kafe, dernek lokali, çay bahçesi gibi yerler, internet kafe/salonu, elektronik oyun yerleri, bilardo salonları, halı saha, yüzme havuzu, spor salonları, hamam, sauna ve masaj salonları, lunaparklar ve tematik parkların faaliyetlerine geçici olarak ara verilmesine devam edileceği belirtilen genelgede, şunlar kaydedildi:

“Çay ocakları ise masa, sandalye/taburelerini kaldırmak ve sadece esnafa servis yapmak kaydıyla faaliyetlerine devam edebileceklerdir. Yukarıda sayılan iÅŸ yerleri dışında kalan ve tam kapanma döneminde faaliyetlerine ara verilen perakende ve hizmet sektöründeki giyim, tuhafiye, züccaciye, hırdavat, terzi, berber gibi dükkanlar ile büro ve ofisler, SaÄŸlık Bakanlığı Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberinde içerisinde bulunduÄŸu iÅŸkolu için belirlenen tüm salgınla mücadele tedbirlerine riayet etmek kaydıyla hafta içi günlerde 07.00-20.00 saatleri arasında faaliyet gösterebileceklerdir.

AlışveriÅŸ merkezleri ise hafta içi 10.00-20.00 saatleri arasında faaliyet gösterebilecek olup, hafta sonları kapalı olacaktır. Zincir marketler baÅŸta olmak üzere çeÅŸitli iÅŸ yerleri tarafından açılış veya belirli gün ya da saatlere özgü genel indirim uygulamalarının oluÅŸturduÄŸu yoÄŸunluÄŸun önüne geçilebilmesi için indirim uygulamalarının en az bir hafta sürecek ÅŸekilde uzun periyodlarla yapılması gerekmektedir. Marketlerde (zincir ve süper marketler dahil) zorunlu temel ihtiyaçlar kapsamındaki ürünler dışında elektronik eÅŸya, oyuncak, kırtasiye, giyim ve aksesuar, alkol, ev tekstili, oto aksesuar, bahçe malzemeleri, hırdavat, züccaciye ürünlerin satışına tam gün sokaÄŸa çıkma kısıtlaması uygulanacak olan hafta sonlarında izin verilmeyecektir.”

Sağlık Bakanlığı Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberinde belirlenen kurallara uymak kaydıyla pazaryerlerinin hafta içi 07.00-19.00 saatleri arasında faaliyet gösterebilecekleri, hafta sonları ise pazaryerlerinin kurulmasına izin verilmeyeceği bildirilen genelgede, online market ve yemek sipariş firmalarının hafta içi ve hafta sonu 07.00-00.00 saatleri arasında evlere veya adrese servis şeklinde çalışabilecekleri aktarıldı.

Genelgede, ÅŸu bilgilere yer verildi:

“Halihazırda faaliyetlerine devam etmekte olan kreÅŸlerle birlikte Milli EÄŸitim Bakanlığıyla yapılan deÄŸerlendirmeler çerçevesinde kademeli normalleÅŸme döneminde anaokulları da faaliyetlerine devam edecek olup diÄŸer tüm okul ve sınıf seviyeleri için Milli EÄŸitim Bakanlığınca kamuoyuna duyurulduÄŸu ÅŸekilde uygulama sürdürülecektir. CumhurbaÅŸkanlığının 14 Nisan 2021 tarih ve 2021/8 sayılı Genelgesi ile CumhurbaÅŸkanlığı Ä°dari Ä°ÅŸler BaÅŸkanlığının 27 Nisan 2021 tarih ve 17665 sayılı yazısı doÄŸrultusunda, kamu kurum ve kuruluÅŸlarında uygulanmakta olan 10.00-16.00 saatleri arası mesai sistemi ile uzaktan/dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma usulünün uygulanmasına kademeli normalleÅŸme döneminde de devam edilecektir. Sivil toplum kuruluÅŸları, sendikalar, kamu kurumu niteliÄŸindeki meslek kuruluÅŸları ve bunların üst kuruluÅŸları ile birlikler ve kooperatiflerin genel kurul dahil yapacakları geniÅŸ katılımlı her türlü etkinlikleri 1 Haziran 2021 tarihine kadar ertelenecektir.”

Şehirlerarası toplu taşıma araçları kapasitesinin yüzde 50’si kadar yolcu alacak

Evlendirme iÅŸlemlerinin gerçekleÅŸtirilmesine devam edilmekle birlikte halen uygulanan nikah ve nikah merasimi ÅŸeklindeki düğünler ile niÅŸan ve kına gibi etkinliklerin yapılmaması uygulamasına, 1 Haziran’a kadar devam edileceÄŸi vurgulanan genelgede, ÅŸu ifadelere yer verildi:

“Huzurevi, yaÅŸlı bakımevi, rehabilitasyon merkezi, çocuk evleri gibi sosyal koruma/bakım merkezlerinde halihazırda uygulanmakta olan ziyaretçi kısıtlaması 1 Haziran’a kadar uzatılacaktır. Åžehirlerarası faaliyet gösteren toplu taşıma araçları (uçak hariç) araç ruhsatında belirtilen yolcu taşıma kapasitesinin yüzde 50’si oranında yolcu kabul edebilecek olup, araç içindeki yolcuların oturma ÅŸekli yolcuların birbirleriyle temasını engelleyecek (1 koltuk dolu 1 koltuk boÅŸ) ÅŸekilde olacaktır. Åžehiriçi toplu taşıma araçları ise 14 Nisan tarih ve 6638 sayılı genelgemizle getirilen esaslar çerçevesinde yüzde 50 kapasite sınırlaması ile ayakta yolcu kabul edilmemesi kuralına tabi olarak faaliyet sunabileceklerdir.

Åžehirlerarası karayolları üzerinde bulunan dinlenme tesisleri (yerleÅŸim sahası içerisinde bulunanlar hariç) ile konaklama tesislerinin (otel, motel, apart otel, pansiyon) içerisinde bulunan yeme-içme yerleri (sadece konaklamalı müşterilerle sınırlı olacak ÅŸekilde) aynı masada aynı anda en fazla 2 kiÅŸiye servis açılması kaydıyla hizmet verebileceklerdir. Konaklama tesislerinin kapalı alanlarında bulunan eÄŸlence merkezleri kapalı tutulacak ve bu alanlarda müşteri kabul edilmeyecektir. Konaklama tesislerinin açık alanlarında toplu eÄŸlence ÅŸeklinde etkinliklere kesinlikle izin verilmeyecek, bu yerlerde yoÄŸunlaÅŸmanın önüne geçilebilmek adına fiziksel mesafe kurallarına azami özen gösterilecektir. SokaÄŸa çıkma kısıtlaması uygulanacak süre ve günlerde konaklama tesislerinde rezervasyonunun bulunması (bedelinin tamamı ödenmiÅŸ olmak kaydıyla) vatandaÅŸlarımız açısından sokaÄŸa çıkma ve/veya ÅŸehirlerarası seyahat kısıtlamasından muafiyet saÄŸlayacak olup bu amaçla seyahat edecek vatandaÅŸlarımızın denetimlerde rezervasyon ve ödeme belgelerini ibraz etmeleri yeterli olacaktır.”

Genelgede, konaklama tesislerinin denetimlerinin etkin şekilde sürdürüleceği, sahte rezervasyon başta olmak üzere her türlü kötüye kullanımın önüne geçileceği belirtildi.

Genelgede, daha önceki genelgelerde açıklanan yerler ve kişilerin, sokağa çıkma kısıtlamalarının uygulanacağı süre ve günlerde istisna kapsamında olduğunu belgelemek ve muafiyet nedeni ve güzergahıyla sınırlı olmak kaydıyla sokağa çıkma kısıtlamasından muaf olmaya devam edeceği bildirildi.

Kaynak: AA