Piyasa değeri 100 milyar doları aşan Karadeniz gazının vadeli ticareti için geri sayım

EPDK BaÅŸkanı Mustafa Yılmaz, “Vadeli Gaz Piyasası, ülkemizi çeÅŸitli arz kaynaklarından gelen doÄŸal gazın fiyatlandığı uluslararası bir ticaret merkezi haline getirecek.” dedi.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) BaÅŸkanı Mustafa Yılmaz, piyasa deÄŸeri bugünkü fiyatlarla 100 milyar doları aÅŸan Karadeniz gazının 1 Ekim’de devreye alınacak Vadeli Gaz Piyasası’nda (VGP) “Karadeniz Gazı Kontratı” adıyla piyasaya sunularak ticaretinin yapılabileceÄŸini bildirdi.

Yılmaz, AA muhabirine, Türkiye’nin Karadeniz’deki yeni doÄŸal gaz keÅŸfiyle rezervin 540 milyar metreküpe ulaÅŸtığını, bu keÅŸiflerin Türkiye’yi doÄŸal gaz ticaret merkezi olma hedefine yaklaÅŸtırdığını ifade etti.

Karadeniz gazının üretildikten sonra sisteme verilmesi ve ticarileÅŸmesi aÅŸamasında EPDK’nin devreye gireceÄŸini belirten Yılmaz, ÅŸunları kaydetti:

“Gerekli lisanslama ve düzenleme çalışmalarını yaparak yerli gazımızın tüketicilerimizin hizmetine sunulmasını hep birlikte saÄŸlayacağız. Bu kapsamda, dünyadaki geliÅŸmiÅŸ doÄŸal gaz piyasalarının en önemli unsuru olan Vadeli Gaz Piyasası’nın (VGP) Organize Toptan DoÄŸal Gaz Satış Piyasamıza entegrasyonuna iliÅŸkin yürütülen sürecinin son aÅŸamasına geliyoruz. EPÄ°AÅž tarafından gerekli yazılım, test ve sanal uygulama süreçlerinin tamamlanmasının ardından VGP’yi inÅŸallah 1 Ekim 2021’de devreye almayı planlıyoruz.”

Yılmaz, VGP ile piyasa oyuncularına yeni seçenekler sunularak ileriye dönük fiyat belirsizliğinin en aza indirilebileceğine işaret ederek, şu ifadeleri kullandı:

“Vadeli Gaz Piyasası, ürettiÄŸimiz doÄŸal gazın vadeli kontratlarla satılabileceÄŸi bir piyasa oluÅŸturulması bakımından büyük önem taşıyor. Yerli doÄŸal gazımız, CumhurbaÅŸkanımızca hedeflenen 2023 üretim yılı vade alınarak doÄŸal gaz borsamızda vadeli kontratlarla satış imkanı bulacak. TANAP ve TürkAkım gibi uluslararası boru hatları ve sıvılaÅŸtırılmış doÄŸal gaz tesislerimizdeki kapasite artışlarımızda yaÅŸanan geliÅŸmelerle birlikte düşünüldüğünde Vadeli Gaz Piyasası, ülkemizi çeÅŸitli arz kaynaklarından gelen doÄŸal gazın fiyatlandığı uluslararası bir ticaret merkezi haline getirecek. Bölgesinde ilk defa doÄŸal gaz borsasını faaliyete geçiren ülkemiz Karadeniz, Balkanlar ve DoÄŸu Akdeniz havzasında doÄŸal gazın uluslararası standartlarda ticaretinin yapılabileceÄŸi bir hukuki ve teknik altyapıyı haiz doÄŸal gaz borsasına sahip olacak. Bu kapsamda, 1 Ekim’de iÅŸleme açılacak vadeli doÄŸal gaz piyasamızda ‘Karadeniz Gazı Kontratı’ adıyla bir veya daha çok yıllara sari olacak ÅŸekilde Karadeniz’deki gaz keÅŸfimizin piyasaya sunularak ticaretinin yapılması mümkün olacak.”

Tahmini üretim kapasitesi yıllık 15-20 milyar metreküp

Yılmaz, doÄŸal gaz keÅŸfinin Türkiye’nin yıllık 45-50 milyar metreküp seviyesinde olan ithalatını önemli ölçüde azaltacağını vurgulayarak, uzun vadeli doÄŸal gaz ithalat anlaÅŸmalarının da 2022 itibarıyla kademeli olarak sona ereceÄŸini söyledi.

Gelecek yıl ve sonrasının Türkiye’nin doÄŸal gaz piyasası için kritik olduÄŸuna dikkati çeken Yılmaz, “Hem Bakanlığımız hem de bizler bu dönemde yürütülecek kontrat müzakerelerinde ülkemiz lehine olacak ÅŸekilde önemli avantajlar elde etmeyi amaçlıyoruz ve bu doÄŸrultuda stratejiler belirliyoruz. Dünyadaki doÄŸal gaz piyasalarında artık uzun dönemli ve petrole endeksli kontratlar yerine, daha kısa vadeli ve borsa fiyatına endeksli anlaÅŸmalara geçiÅŸ yapılıyor. Bu nedenle spot gaz piyasalarında yapılan iÅŸlem hacimleri her geçen yıl artıyor ve buna baÄŸlı olarak fiyatlar aÅŸağı yönlü seyrediyor.” deÄŸerlendirmesinde bulundu.

Spot boru gazı ithalatının Türkiye’nin doÄŸal gaz ithalat maliyetlerini doÄŸrudan düşüreceÄŸini ve Karadeniz’deki gaz keÅŸfiyle birlikte müzakere süreçlerinde önemli kazanımlar saÄŸlayacağını aktaran Yılmaz, şöyle devam etti:

“Bu ölçekte büyük bir rezervin keÅŸfedilmiÅŸ olması bölgemizdeki enerji dengelerini etkileyecek ve çevremizdeki doÄŸal gaz üreticisi ülkeler hesaplarını gözden geçirmek zorunda kalacaktır. Karadeniz gazı daha üretime geçmeden bile ülkemize faydalarını gösterecek ve Karadeniz gazının VGP’de ticaretinin yapılmasıyla üretime geçilmeden doÄŸal gaz fiyatlarında olumlu etkisi görülmeye baÅŸlanacak. Türkiye artık masada oyun kurucu pozisyona geçti. Karadeniz’de ilk etapta yıllık 3 ila 5 milyar metreküp, daha sonra yıllık 15 ila 20 milyar metreküp yerli doÄŸal gazın sisteme giriÅŸ yapabileceÄŸi tahmin ediliyor. DoÄŸal gaz rezervimizin bugünkü borsa fiyatlarına göre piyasa deÄŸerinin ise 100 milyar doların üzerinde olduÄŸunu söyleyebiliriz.”

Yılmaz, tam kapasite üretime geçilerek yıllık 15-20 milyar metreküp doÄŸal gazın sisteme girmesiyle Türkiye’nin doÄŸal gaz ithalatının üçte bir azalacağı ve aynı oranda cari açığın gerilemesine de katkı saÄŸlayacağı bilgisini paylaÅŸtı.​​​​​​​

Kaynak: AA