Bosna Hersek’te yasa dışı ‘Sırp Cumhuriyeti Günü’ kutlaması provokasyonu artırdı
Bosna Hersek’teki Sırplar tarafından anayasa aykırı olmasına raÄŸmen Banja Luka ÅŸehrinde kutlanan “9 Ocak Sırp Cumhuriyeti Günü”, ülkede baÅŸta BoÅŸnaklar olmak üzere Sırp olmayan diÄŸer vatandaÅŸlara yönelik provokasyonları artırdı.
Bosna Hersek’in baÅŸta Gacko, Foça, Prijedor, Brçko ve Janja olmak üzere birçok ÅŸehrinde BoÅŸnak ve Sırp olmayan vatandaÅŸlara yönelik hakaretler de içeren provokasyonlar yaÅŸandı.
Bosna Hersek’in Brcko ÅŸehrinde taraftar grubu “Sindikat”, 8 Ocak Cumartesi gecesi ellerinde meÅŸaleler ile ÅŸehrin sokaklarını trafiÄŸe kapattı. Grup, Srebrenitsa soykırımına ait anıtlara zarar verdi.
Prijedor ÅŸehrinde ise bir grup vatandaÅŸ, savaÅŸ suçlusu Ratko Mladic’in onuruna ÅŸarkılar söyledi.
Foça’da Mladic’in onuruna bayraklar açıldı.
Gacko’da etnik gruplar arasında nefret ve hoÅŸgörüsüzlüğü kışkırtan ve Müslümanları aÅŸağılayan ifadelerin yer aldığı “Seni sevmiyorum Aliya çünkü vahÅŸisin” ÅŸarkısı hoparlörlerden dinletildi.
Janja’daki Atik camisi önünde 6 Ocak PerÅŸembe günü silah sesleri duyuldu. Görgü tanıklarına göre bir grup, araçlarıyla Bijeljina-Zvornik kara yolu üzerinde durarak sabah namazından çıkan Müslümanlara hakaretler etti.
Kutlamalar tepkiyle karşılandı
Bosna Hersek Sırp Cumhuriyeti BaÅŸkan Yardımcısı Ramiz Salkic, kutlamalara iliÅŸkin yaptığı açıklamada, “9 Ocak Sırp Cumhuriyeti günü illegaldir. Bosna Hersek Anayasa Mahkemesi, bugünü yasadışı ilan etti. Sırp Cumhuriyeti yetkilileri Bosna Hersek Anayasa Mahkemesine baÅŸkaldırı içerisindedir. Bosna Hersek Mahkemesi ve Savcılığı baÅŸta olmak üzere tüm yetkilileri göreve davet ediyorum.” ifadesini kullandı.
Bosna Demokratik Eylem Partisi (SDA) kurucularından ve Bosna Hersek Parlamentosu milletvekili olan Semsudin Mehmedovic de Facebook hesabında konuya ilişkin paylaşımda bulundu.
Mehmedovic, “9 Ocak gününü anmak gerektiÄŸine ben de inanıyorum. Ancak 9 Ocak Sırp Cumhuriyeti günü olarak deÄŸil Bosna Hersek’te soykırımların baÅŸladığı tarih olarak anılmalı. 9 Ocak Bosna Hersek’te soykırım günü olarak ilan edilmeli.” ifadesini kullandı.
Son günlerde provokatif eylemlerin en fazla yaşandığı Brçko şehrinin Belediye Başkanı Esed Kadric de AA muhabirine, şehirde güvenliğin önceki günler gibi kontrol altında ve güvenlik güçlerinin görevlerinin başında olduğunu belirtti.
Belli baÅŸlı kiÅŸilerin sözde kutlama amacıyla aşırı eylemlere giriÅŸtiÄŸini ifade eden Kadric, “Bu olaylar ve olayları gerçekleÅŸtirenler tamamen bireysel hareket ediyor. Kentte güvenlik son seviyededir. Åžehirde insanlar güven içerisinde. Tüm yetkililer görevlerini gereÄŸince yapıyor.” açıklamasında bulundu.
Bu arada dünkü kutlamalar sırasında Sırp Cumhuriyeti emniyet mensupları, geçit töreninde Osmanlı Sultanı 1. Murat’ı hançerleyerek ÅŸehit ettiÄŸi rivayet edilen Sırp soylusu MiloÅŸ Obiliç’e ve OrtaçaÄŸ’daki Sırp devletinin kurucusu Stefan Nemanya’ya atfen “Obiliç’in ÅŸanı için, Nemanyiç’in haçı için” sloganları attı.
Bosna Hersek Devlet BaÅŸkanlığı Konseyi Sırp üyesi Milorad Dodik de yasa dışı kutlamalar sırasında yaptığı konuÅŸmada, “YaÅŸasın Sırp Cumhuriyeti, yaÅŸasın Sırbistan. Kim ne derse desin, Sırp Cumhuriyeti bizim için bir devlet. Sırplar devletleri olmadan özgür olamayacaklar.” dedi.
Bosna Hersek’te Banja Luka ÅŸehrinde dün anayasaya aykırı olmasına raÄŸmen “9 Ocak Sırp Cumhuriyeti” günü kutlamaları yapılmıştı.
Kutlamalara, Dodik’in yanı sıra Sırp Cumhuriyeti BaÅŸkanı Zeljka Cvijanovic, Sırp Cumhuriyeti emniyetinin 800 mensubu, Sırbistan Meclis BaÅŸkanı Ivica Dacic, Sırbistan BaÅŸbakanı Ana Brbanic, Rusya Büyükelçisi Ä°gor Kalbuhov ve aşırı saÄŸcı Fransız milletvekilleri dahil 2 bin 700 kiÅŸi katılmıştı.
Bosna Hersek Anayasa Mahkemesi, 2015 yılında dönemin Devlet BaÅŸkanlığı Konseyi üyesi Bakir Ä°zetbegovic’in talebi üzerine “Sırp Cumhuriyeti” gününü “anayasaya aykırı” ilan etmiÅŸti.
Karar üzerine Sırp Cumhuriyeti Halk Meclisi, “9 Ocak Sırp Cumhuriyeti” gününün tanınması için 25 Eylül 2016’da referandum düzenlemiÅŸ, ancak Bosna Hersek Anayasa Mahkemesi bu referandumu tanımamış ve bu günün kutlanmasına yönelik eylemlere yasak getirmiÅŸti.
Bosna Hersek’te anayasaya aykırı olmasına raÄŸmen ‘Sırp Cumhuriyeti’ günü kutlandı
Bosna Hersek’te Banja Luka ÅŸehrinde, anayasaya aykırı olmasına raÄŸmen “9 Ocak Sırp Cumhuriyeti” günü kutlamaları yapıldı.
Kutlamalara, Bosna Hersek Devlet BaÅŸkanlığı Konseyi Sırp üyesi Milorad Dodik, Sırp Cumhuriyeti BaÅŸkanı Zeljka Cvijanovic’in yanı sıra Sırp Cumhuriyeti emniyetinin 800 mensubu, Sırbistan Meclis BaÅŸkanı Ivica Dacic, Sırbistan BaÅŸbakanı Ana Brbanic, Rusya Büyükelçisi Ä°gor Kalbuhov ve aşırı saÄŸcı Fransız milletvekilleri dahil 2 bin 700 kiÅŸi katıldı.
Şehirde kutlamalar için caddeler ile devlet kurumlarına Sırp Cumhuriyeti bayrakları asılması dikkati çekti.
Bosna Hersek Anayasa Mahkemesi, 2015 yılında dönemin Devlet BaÅŸkanlığı Konseyi üyesi Bakir Ä°zetbegovic’in talebi üzerine “Sırp Cumhuriyeti” gününü “anayasaya aykırı” ilan etmiÅŸti.
Karar üzerine Sırp Cumhuriyeti Halk Meclisi, “9 Ocak Sırp Cumhuriyeti” gününün tanınması için 25 Eylül 2016’da referandum düzenlemiÅŸ, ancak Bosna Hersek Anayasa Mahkemesi bu referandumu tanımamış ve bu günün kutlanmasına yönelik eylemlere yasak getirmiÅŸti.
Sırp Cumhuriyeti Entite Meclisi’nde alınan tartışmalı kararlar
Sırp Cumhuriyeti Entite Meclisi, 10 Aralık 2021’de Dodik’in çaÄŸrısıyla toplanmış, oturumda Bosna Hersek devletine ait silahlı kuvvetler, vergi idaresi ve adli sistem kurumları gibi ortak kurumların yetkilerinin entite kurumlarına devredilmesine yönelik tasarı tartışılmıştı.
Bu yetkilerin Sırp Cumhuriyeti entitesine devredilmesi için Bosna Hersek Meclisinde oy çokluÄŸuyla karar alınması gerekirken, Dodik’in çaÄŸrıda bulunması üzerine Sırp Cumhuriyeti Entite Meclisi, 11 Aralık’ta olaÄŸanüstü oturum kararı almıştı.
Dodik, oturumda “İçinde bulunduÄŸumuz zor durumları aÅŸamazsak Bosna Hersek’in parçalanması ve Sırp Cumhuriyeti’nin ülkeden ayrılması kaçınılmaz.” ifadesini kullanmıştı.
Sırp lider Dodik öncülüğünde toplanan Meclis, sunulan tasarıları kabul etmişti.
Tartışmalı kararlar üzerine ABD yönetimi, Dodik’i yolsuzluk yaptığı ve Bosna Hersek’in istikrarı ile toprak bütünlüğünü tehdit ettiÄŸi gerekçesiyle yaptırım listesine almıştı.
Kaynak: AA
