Rusya’da rublenin altına endekslenmesi tartışılıyor

Yaklaşık 2 bin 300 ton altın rezervi ve yılda yaklaşık 300 ton altın üretimiyle Rusya’nın, rubleyi altına endekslemesi fikrine yönelik tartışmalar, yaptırımlar nedeniyle hız kazandı.

Rusya’da ulusal para birimi rubleyi istikrara kavuÅŸturmak ve ülkenin finansal bağımsızlığını artırabilmek için rublenin altına ve çeÅŸitli emtialara endekslenmesi tartışılıyor.

Yaklaşık 2 bin 300 ton altın rezervi ve yılda yaklaşık 300 ton altın üretimiyle Rusya’nın, rubleyi altına endekslemesi fikrine yönelik tartışmalar, yaptırımlar ve Rus yetkililerden gelen açıklamalarla hız kazandı.

Rusya Güvenlik Konseyi Sekreteri Nikolay PatruÅŸev, 26 Nisan’da Rossiyskaya Gazeta’ya verdiÄŸi röportajda, Rus uzmanların “iki döngülü parasal ve finansal sistem” üzerinde çalıştıklarını söylemiÅŸti.

Projeye göre, Rus rublesinin altın ve döviz deÄŸeri olan çeÅŸitli emtialara endekslenmesinin araÅŸtırıldığını belirten PatruÅŸev, “Sonuç itibarıyla ruble döviz kuru gerçek satın alma gücü paritesine karşılık gelecek. Herhangi bir ulusal finansal sistemin egemenliÄŸini saÄŸlamak için ödeme araçlarının esas bir deÄŸere ve fiyat istikrarına sahip olması, dolara baÄŸlı olmaması gerekir.” ifadesini kullanmıştı.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da söz konusu açıklamanın ardından rublenin altın ve çeşitli emtialara endekslenmesi konusunun gündemlerinde olduğunu teyit etmişti.

Rus rublesi, Batılı ülkelerin yaptırımlarının ardından dolar karşısında 70 seviyesinden 130 seviyesine kadar çıkmış, ülkede yaşanan döviz krizi nedeniyle Rusya Merkez Bankası, sert sermaye kontrolleri uygulamaya başlamıştı. Ardından ruble, dolar karşısındaki kayıplarını telafi ederek 60 seviyesinin altına geriledi.

Rusya Merkez Bankası, 28 Mart’ta aldığı kararla geçici olarak, piyasadan gramına 5 bin ruble sabit fiyatla altın alacağını duyururken, bazı Rus ve uluslararası ekonomistler, söz konusu adımın “rublenin altına endekslendiÄŸi” anlamına geldiÄŸini öne sürmüştü.

Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina, rublenin döviz karşısındaki serbest dalgalı yapısının korunması gerektiğini belirterek, rublenin altına endekslenmesi fikrinin gündemlerinde olmadığını bildirmişti.

Altın standardı Rusya’da 19’uncu yüzyılda denenmiÅŸti

Rus ekonomisinin, “Batılı ülkelerin kapsamlı yaptırımları nedeniyle kapsamlı bir deÄŸiÅŸim sürecine girdiÄŸi” yorumları ağırlık kazanırken, Rus rublesinin altına endekslenmesi konusu ülke tarihinde ilk defa gündeme gelmiyor.

Rus Ä°mparatorluÄŸu’nda 1892 ila 1903 yıllarında maliye bakanlığı görevini yürüten Sergey Vitte, 1897’de ülkede “altın standardı” uygulaması baÅŸlatmıştı.

Söz konusu adımın ardından ruble önemli oranda devalüe olmuÅŸ, bu sayede ihracat gelirleri artarken, ülkeye yapılan dış yatırımlar da artış kaydetmiÅŸti. Vitte, özellikle sanayide yaÅŸanan hızlı büyüme sayesinde “Rus sanayileÅŸmesinin babası” lakabını kazanmıştı.

Rus tarihçi Aleksandr Bugrov ise Rusya Merkez Bankası için kaleme aldığı makalede, Vitte’nin altın standardı uygulamasının, ülkede artan dış yatırımlar için bir gerekçe olmadığını, ülkenin zaten cazip bir pazar konumundayken söz konusu uygulama nedeniyle Rusya’nın dış borcunun idare edilemeyecek kadar arttığını belirtti.

Rublenin deÄŸerinin altına endekslenmesine yönelik uygulama, 1. Dünya Savaşı’nın baÅŸlaması nedeniyle sona ermiÅŸ, savaşın ardından tekrar uygulanması gündeme gelse de bir daha yürürlüğe konulmamıştı.

– Mali sistemin dönüşüm sürecinde zorluklar bekleniyor

UNIVER Capital Sermaye Piyasası Bölümü Direktörü Artem Tuzov, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 100 yıl önce nakit paraların altın üzerinden denklikleri olduğunu anımsattı.

Modern teknolojilerin geliÅŸtiÄŸi çağımızda ise fiat paralara veya metallere endeksli kripto paraların geliÅŸtiÄŸine iÅŸaret eden Tuzov, “Rublenin de belirli ihracat ürünlerine endekslenmesi benzer bir ÅŸekilde geliÅŸtirilebilir. Dijital ruble projesiyle iki döngülü parasal sistem yapılabilir. Ãœlke içerisinde fiat ruble ve uluslararası ortaklar için de belirli ihracat ürünlerine endeksli bir dijital ruble olabilir.” diye konuÅŸtu.

Tuzov, böyle bir sisteme geçişin zorluklar yaratacağını belirterek, vatandaşların döviz cinsinden birikimlerinin de zarar görebileceğini kaydetti.

Ruble üzerinden düşük maliyetli üretimdeki karlılıkların azalacağını, ihracatçıların da bu nedenle zarar görebileceÄŸini ifade eden Tuzov, “Ancak sonunda Rusya, vatandaÅŸların satın alma gücünde kalıcı bir düşüşe yol açan ve rublenin sürekli deÄŸer kaybetmesine dayalı bir ekonomiden kurtulabilir.” dedi.

Mevcut uluslararası finansal sistemin doÄŸasını “sömürgeci” olarak tanımlayan Tuzov, ÅŸu deÄŸerlendirmelerde bulundu:

“Batılı ülkeler enflasyon korkusu olmadan sonsuza kadar para basabilirken, geliÅŸmekte olan ülkeler sürekli olarak ulusal para birimlerinin deÄŸer kaybetmesinden muzdarip. Rusya, geliÅŸmekte olan ülkelerin bu yasal sömürüsünden kurtulmayı baÅŸarırsa bu çığır açan bir geliÅŸme olacaktır. Bu da ülkeler düzeyinde bu kölelikten nasıl kurtulabileceÄŸi konusunda diÄŸer ülkelere örnek olur.”

Kaynak: AA