Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu: F-16 müzakereleri normal seyirde devam ediyor

DışiÅŸleri Bakanı Mevlüt ÇavuÅŸoÄŸlu, ABD’nin Türkiye’ye F-16 satışına iliÅŸkin, “Åžu anda normal iÅŸliyor süreç.” dedi.

DışiÅŸleri Bakanı Mevlüt ÇavuÅŸoÄŸlu, ABD’nin Türkiye’ye F-16 satışına iliÅŸkin, “Åžu anda normal iÅŸliyor süreç. Tabii Kongreden gelen bazı sesler sebebiyle ister istemez herkes bir engel mi çıkacak ya da ÅŸartlı mı olacak diye sorular da soruyor ama teknik düzeyde müzakereler normal seyirde devam ediyor, yönetimin bu konuda kararlılığı da devam ediyor. Blinken, yaptığımız ikili görüşmede de bunu söyledi.” dedi.

BirleÅŸmiÅŸ Milletler 77’nci Genel Kurulu Görüşmeleri için New York’ta bulunan ÇavuÅŸoÄŸlu, Türkevi’nde Türk gazetecilerle bir araya geldi ve gündemi deÄŸerlendirdi.

BM haftasında çok sayıda görüşme yaptıklarını ve bu görüşmelerin neredeyse tamamını Türkevi’nde gerçekleÅŸtirdiklerini belirten ÇavuÅŸoÄŸlu, CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan’ın 25 ikili görüşme yaptığını ve 31 faaliyette bulunduÄŸunu söyledi.

Bakan Çavuşoğlu, kendisinin ise Genel Kurul marjında 33 görüşme yaptığını kaydetti.

Temaslarında hem ikili ilişkiler, hem de güncel küresel ve bölgesel gelişmeleri ele alma fırsatı bulduklarını belirten Çavuşoğlu, şunları söyledi:

“Tabii ki birçok görüşmenin odak noktasını Rusya, Ukrayna baÄŸlamındaki geliÅŸmeler oluÅŸturdu. Birçok mevkidaşımdan uluslararası barışa katkılarımız hakkında övgü dolu ifadeler duydum. Özellikle Sayın CumhurbaÅŸkanımızın üstlendiÄŸi rol hakkında. Küresel gıda güvenliÄŸi baÄŸlamında Ä°stanbul AnlaÅŸması’nın iÅŸlemesi ya da iÅŸlemeyi sürdürmesi herkesin ortak temennisi. BM Genel Kurulu haftasında Rusya’nın kısmi seferberlik kararı, Luhansk, Donetsk, Zaporijia ve Herson’da referandum ilanı ve esir takası önemli geliÅŸmeler oldu. Rusya, Ukrayna arasında adil ve kalıcı bir çözüm için Türkiye olarak elimizden geleni yapmaya devam edeceÄŸiz.”

ÇavuÅŸoÄŸlu, New York’taki temaslarını tamamlayıp Los Angeles’a geçerek orada Türk vatandaÅŸları ile de bir araya geleceÄŸini, daha sonra Japonya’ya geçerek eski baÅŸbakan Åžinzo Abe’nin cenaze törenine katılacağını söyledi.

Ä°kili görüşmelerde tüm muhataplarından Türkiye’nin Ukrayna ve Rusya arasındaki arabuluculuk rolüne iliÅŸkin övgüler aldıklarını söyleyen ÇavuÅŸoÄŸlu, “Türkiye’nin ÅŸu anda barış için bir umut olduÄŸunu söylüyorlar.” dedi.

“Artık bu savaÅŸ bitsin istiyor ülkeler”

Çavuşoğlu, Rusya ve Ukrayna arasındaki tahıl anlaşmasına ilişkin değerlendirmesinde ise şunları söyledi:

“Tabii herkes 4 aylık olan bu anlaÅŸmanın uzatılması mümkün mü deÄŸil mi diye bunu da soruyorlar. Biraz önce Genel Kurul BaÅŸkanı ile yaptığımız ikili görüşmede de sordular ve yine bir ateÅŸkes olacaksa Rusya ile Ukrayna arasında bunun da Türkiye sayesinde olacağını herkes biliyor yani umut Türkiye. Tabii savaşın bitmesini isteyenler var istemeyenler var. Ä°stemeyenlerin sayısı az ama genel anlamda gördük ki artık bu savaÅŸ bitsin istiyor ülkeler. Bu savaşın olumsuz etkilerini herkes her alanda hissetmeye baÅŸladı. O nedenle biz çabalarımızı tabii sürdüreceÄŸiz. Biz bu denge politikasını epeydir, uzun zamandır sürdürüyorduk. Bu denge politikasını sürdürürken dış politika ekseninde kayma mı var Türkiye’nin diye çok eleÅŸtiriler de oldu, içerde de oldu, dışarda da oldu, sorgulandı. Biz bu iliÅŸkilerimizin diÄŸer temaslarımıza alternatif olmadığını her zaman söylüyorduk. Åžimdi bunun ne kadar önemli olduÄŸunu herkes de görmeye baÅŸladı.”

“Åžartlı bir anlaÅŸmanın içinde olmayız dedik”

ÇavuÅŸoÄŸlu, F-16 satışı konusunda ABD’nin Türkiye’yi oyalayıp oyalamadığı sorusuna şöyle cevap verdi:

“Åžu anda normal iÅŸliyor süreç. Tabii Kongreden gelen bazı sesler sebebiyle ister istemez herkes bir engel mi çıkacak ya da ÅŸartlı mı olacak diye sorular da soruyor ama teknik düzeyde müzakereler normal seyirde devam ediyor, yönetimin bu konuda kararlılığı da devam ediyor. Blinken, yaptığımız ikili görüşmede de bunu söyledi. Bu arada Sayın Blinken’ın da babası vefat etti. Kendilerine taziyelerimi buradan iletmek istiyorum. DiÄŸer taraftan Kongreden bazı çatlak sesler geldi. Kongreden bir karar çıktı ama bu baÄŸlayıcı bir kanun deÄŸil, biliyorsunuz alt kanadından, Temsilciler Meclisinden. Senatodan yine bir karar, daha sonra iki karar birleÅŸtiriliyor ve sonuçta bir karar çıkıyor F-16 ile ilgili. Bizim Kongre düzeyinde temaslarımız devam ediyor. Sayın Volkan Bozkır ve Efkan Ala buradan Washington’a geçtiler ve Kongrede temaslarda bulunuyorlar. Daha önce de Parlamenter heyetlerimiz de Washington’a gelerek temaslarda bulundu. Biz de temaslarda bulunduk. Sayın CumhurbaÅŸkanımızın burada görüştüğü Kongre üyeleri, senatörler oldu. Bu görüşmelerde de bu önemli senatörler F-16’ların Türkiye’ye verilmesi konusunda güçlü destek veriyor ama biz yönetime ÅŸunu da söylüyoruz: Gerek teknik görüşmelerde gerekse siyasi görüşmelerde bizim elimizi kolumuzu baÄŸlayan bir anlaÅŸma içinde biz olmayız. Yani biz F-16’yı alacağız şöyle kullan böyle kullan, ÅŸunu yapamazsın, bunu yapamazsın. Bir NATO üyesinin diÄŸer bir NATO üyesine böyle bir kısıtlama getirmesi kabul edilebilir bir ÅŸey deÄŸil. Burada bazı lobilerin özellikle Yunanistan BaÅŸbakanı’nın Washington’a gelmesinden sonra Yunan lobisi gibi, Ermeni lobisi gibi bazı lobilerin buna karşı çıktığını, engellemeye çalıştığını biliyoruz ama ÅŸu anda ciddi bunu destekleyen lobilerin yani Türkiye’ye verilmesi konusunda destek veren lobilerin olduÄŸu da bir gerçek. Åžartlı bir anlaÅŸmanın içinde olmayız dedik. Kullanamayacağımız ürünü niye alalım biz.”

“Hindistan’a yönelik yaptırımlar kaldırıldı, doÄŸru bir ÅŸekilde kaldırıldı”

S-400 ve F-35’ler konusunda ABD’li yetkililerle yapılan görüşmelerde gelinen noktayı da deÄŸerlendiren ÇavuÅŸoÄŸlu, ÅŸunları söyledi:

“CAATSA yaptırımlarının kaldırılması konusunda çabalarımız devam ediyor. Bu konuda ABD’nin bir çifte standart içinde olduÄŸunu da doÄŸrudan yüzlerine de söylüyoruz. ÖrneÄŸin Hindistan’a yönelik yaptırımlar kaldırıldı, doÄŸru bir ÅŸekilde kaldırıldı. Öyle olması lazım. Çünkü Hindistan da Amerika’dan da almaya çalıştı. Neticede Hindistan gibi bir ülkede istediÄŸi ürünü istediÄŸi yerden alabilmelidir. Zaten NATO üyesi de deÄŸil. NATO üyesi de olsa bir yerden alamayınca savunma, ÅŸimdi biz F-16’yı diyelim ki bu ÅŸekilde oldu ve alamadık. F-16’yı, savaÅŸ uçaklarını biz üretinceye kadar kendi çalışmamız var biliyorsunuz, mutlaka bir yerden alacağız. Dolayısıyla bu F-35 programına da NATO müttefikliÄŸi çerçevesinde diÄŸer 9 ülke gibi biz de katıldık. CAATSA’dan dolayı ÅŸu an bizim oradaki üyeliÄŸimiz, ortaklığımız askıya alındı. Bu çok yanlış bir karar. Bunun düzeltilmesi için de çabalarımız sürüyor.”

CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan’ın Endonezya’daki G20 Zirvesi’nde ABD BaÅŸkanı Joe Biden ile görüşme ihtimali sorulan ÇavuÅŸoÄŸlu, “Åžu anda planlanmış bir görüşme yok, kasım ayına daha çok var ama genellikle bu tür platformlarda Sayın Biden ile Sayın CumhurbaÅŸkanımız NATO toplantılarında olsun G20 olsun görüşme imkanı buluyor. Daha önceki zirvelerde de, Roma’da da bir araya geldiler. Bu tür görüşmeler oluyor, normal yani olması.” dedi.

Çavuşoğlu BM Güvenlik Konseyi reformlarına dair ise şunları söyledi:

“Biliyorsunuz bir G4 ülkeleri var. Onların talebiyle bizim reform anlayışımız farklı. Onlar diyor ki P5 olacağına biz de katılalım P9 olsun. Bizim de veto hakkımız olsun. Dolayısıyla bu sorunu çözer mi? Burada veto edebilecek ülke sayısı artar… Bu sistemi daha da zayıflatıyor. Karar alma mekanizmasını daha da zorlaÅŸtırıyor. Dolayısıyla bu sorunu çözmez, tam tersine BM’yi ve Güvenlik Konseyi’ni daha da zayıflatır ve BM Güvenlik Konseyi hiçbir konuda karar alamaz ama Biden’ın söylemek istediÄŸi buysa biz aynı çizgide deÄŸiliz ama BM’nin reforme edilmesi gerektiÄŸi anlayışını doÄŸru buluyoruz tabii ama bizim önerimiz, Sayın CumhurbaÅŸkanımızın ‘Dünya 5’ten büyüktür’ mottosuyla BM reformu ile ilgili düşünceleri, Türkiye’nin düşünceleri farklı. Türkiye BM’nin ve Güvenlik Konseyinin daha kapsayıcı olmasını istiyor ve dönüşümlü olarak tüm ülkelerin burada temsil edilmesini istiyor. Tabii her ülkenin nüfusuna göre kriterler belli olur, büyüklüğüne göre, coÄŸrafi dağılıma göre bunlar çalışılır ama diÄŸer taraftan da veto hakkının da mutlaka kaldırılması gerekiyor. Bunların alternatifleri var, nitelikli çoÄŸunluk olur, yani üçte ikisinin oyuyla bir karar alınabilir. Bugün bir ülke hayır dediÄŸi zaman hiçbir karar çıkmıyor. Oradan Genel Kurula götürelim diyorsunuz, bazı konularda ancak Genel Kurulun kararı geçerli oluyor. Tüm ülkelerin oy verdiÄŸi platformda alınan kararlar geçerli olmuyor. Sonuçta 5 ülkeye baÄŸlı her ÅŸey. Bizim reform anlayışımız kapsayıcı olması, vetonun kalkması ve BM kurumlarının, Güvenlik Konseyi dahil daha etkin olması, beklentileri karşılayacak adımları atacak kapasiteye ulaÅŸması, daha görünür olması gerekiyor ve beklentileri karşılarken de sorunları çözebilecek hüviyete de kavuÅŸması gerekiyor.”

“P4 grubuna katılma gibi bir derdimiz yok”

Türkiye’nin BM reformları konusundaki G4 giriÅŸimini yanlış bulduÄŸu için buraya dahil olmak istemediÄŸini belirten ÇavuÅŸoÄŸlu, “Bizim derdimiz illa Türkiye’de bir yere dahil olsun deÄŸil ve bu daha önceden baÅŸlatılmış bir inisiyatif, bu G4 dediÄŸimiz Japonya, Almanya, Hindistan ve Brezilya. Sonuçta ÅŸimdi diyelim ki Türkiye’de katıldı P10 oldu. Bu sorunu çözer mi çözmez. Veto hakkı olduÄŸu sürece sorunu çözmez. Biz her yerde biz olalım demiyoruz, herkes olsun adil olsun diyoruz. O nedenle bu P4 grubuna katılma gibi bir derdimiz yok, tam tersi katılmayız, arzu etmeyiz. Tam tersine biz o G4 içindeki ülkelere ‘gelin sizin yaklaşımınız doÄŸru deÄŸil, sorunu çözmez, siz bize katılın’ diyoruz.”

CHP Genel BaÅŸkanı Kemal KılıçdaroÄŸlu’nun ABD’ye geleceÄŸi yönündeki haberler de sorulan ÇavuÅŸoÄŸlu, ÅŸunları kaydetti:

“Gayet normal. Bir ana muhalefet partisinin yurt dışı temaslarının olması son derece doÄŸaldır, bundan doÄŸal ne olabilir. Biz her zaman olduÄŸu gibi yurtdışındaki misyonlarımızda gerek yerel yöneticiler, gerekse siyasi partilerin temsilcileri, tabii ki yüce Meclisimizin üyeleri dahil geldikleri zaman eÄŸer bizden bir talepleri olursa biz gereÄŸini yapıyoruz, devletin yurtdışındaki kurumları, misyonları olarak. Sonuçta özellikle dış politika ve diÄŸer konulara baktığımız zaman, sorumluluk tabii ki ana sorumluluk iktidarda ama muhalefetin de sorumluluÄŸu var. Muhalefetin de Türkiye’nin milli meselelerinde, ana meselelerinde neredeyse iktidar kadar sorumluluÄŸu var. Dolayısıyla Sayın KılıçdaroÄŸlu’nun Amerika olsun veya baÅŸka ülkelerdeki temasları olsun bunlar son derece doÄŸal.”

Kaynak: AA