UCM, Netanyahu ve Galant hakkındaki yakalama kararı talebine ilişkin 64 kişi, kuruluş ve ülkeden beyan alacak

UCM Ön Ä°nceleme Dairesi, Ä°srail BaÅŸbakanı Binyamin Netanyahu ve Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında “yakalama kararı” çıkartılması için yaptığı baÅŸvuruya iliÅŸkin 64 kiÅŸi, kuruluÅŸ ve ülkeden gelen “beyanda bulunma” talebini kabul etti.

UCM’nin internet sitesinde, Ä°srailli yetkililer hakkında yargı yetkisi bulunup bulunmadığına yönelik yazılı beyanda bulunma taleplerine iliÅŸkin karar yayımlandı.

Karara göre, çoÄŸunluÄŸunu STK ve uluslararası hukuk profesörlerinin oluÅŸturduÄŸu 64 kiÅŸi, kuruluÅŸ ve ülke, UCM’nin Netanyahu ve Galant hakkındaki soruÅŸturma ve kovuÅŸturma yürütme yetkisi olup olmadığına iliÅŸkin beyanda bulunacak.

Beyanda bulunma talebi kabul edilen ülkeler arasında ABD, Almanya, Filistin, Norveç, Macaristan, Çek Cumhuriyeti, Ä°rlanda, Ä°spanya, Brezilya, Arjantin, Güney Afrika, BangladeÅŸ, Bolivya, Kolombiya, Åžili ve Meksika (ortaklaÅŸa), Komorlar BirliÄŸi, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Cibuti yer alırken; baÅŸvurusu daha önce kabul edilen Ä°ngiltere ile bu sayı 20’ye ulaÅŸtı.

Ä°slam Ä°ÅŸbirliÄŸi TeÅŸkilatı ve Arap Ligi’nin de beyanda bulunacağı belirtilen kararda, bireysel olarak beyanda bulunacak isimler arasında ABD’li Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham ve çok sayıda Yahudi akademisyenin adı dikkati çekiyor.

Kararda, beyanların 10 sayfa ile sınırlandırıldığı ve 6 AÄŸustos’a kadar UCM’ye sunulması gerektiÄŸi vurgulanırken, beyanların kamunun eriÅŸimine açık tutulacağı ifade edildi.

Ä°ngiltere’nin giriÅŸimi eleÅŸtirilmiÅŸti

Ä°ngiltere, 10 Haziran 2024’te, “Filistin’in Oslo AnlaÅŸmaları uyarınca Ä°srail vatandaÅŸları üzerinde cezai yargı yetkisi kullanamadığı durumlarda, UCM’nin Ä°srail vatandaÅŸları üzerinde yargı yetkisi kullanıp kullanamayacağı” konusunda yazılı beyanla gözlemlerini sunma talebinde bulunmuÅŸtu.

UCM Ön Ä°nceleme Dairesi, 27 Haziran 2024’teki kararında, Ä°ngiltere’nin talebini kabul ederek, 12 Temmuz 2024 tarihine kadar yazılı görüşlerini sunması talimatını vermiÅŸti.

UCM, Ä°ngiltere’nin yanı sıra UCM’ye görüş sunmak için izin isteyenlerin taleplerinin, 12 Temmuz 2024 tarihine kadar sunulması gerektiÄŸini belirtmiÅŸti.

Ä°ngiltere’nin görüş sunma giriÅŸiminin, halihazırda yavaÅŸ ilerleyen UCM’deki Filistin soruÅŸturmasını yavaÅŸlatacağı yönünde eleÅŸtiriler gelirken, Ä°ngiltere’nin beyanlarında Netanyahu ve Galant hakkındaki yakalama kararına karşı çıkabileceÄŸi dile getirilmiÅŸti.

Ä°ngiltere adına UCM’ye talebi iletilen, dönemin BaÅŸbakanı Rishi Sunak, UCM Savcılığının “yakalama kararı” çıkartılması için baÅŸvuru yapmasına, Gazze’deki duruma yardımcı olmayacağını söyleyerek karşı çıkmıştı.

Ä°ngiltere’de 6 Temmuz’da görevi devralan BaÅŸbakan Keir Starmer hükümetinin ise Sunak hükümetinden farklı olarak, Netanyahu ve Galant hakkındaki yakalama kararına karşı çıkmayı düşünmediÄŸi bilgisi basına yansımıştı.

UCM’ye beyanda bulunma usulü

UCM Muhakeme Kurallarının 103. maddesi uyarınca, yargılamanın herhangi bir aÅŸamasında, davanın doÄŸru bir ÅŸekilde karara baÄŸlanması için gerekli görürse, bir devlet, kuruluÅŸ veya kiÅŸinin, yazılı veya sözlü olarak UCM’ye görüş bildirmesine izin verilebiliyor.

Latince “Amicus Curiae” (Mahkemenin arkadaşı) olarak ifade edilen bu usul, dava hakkında karar vermeden önce konuya iliÅŸkin alınan bilgi içerikli beyanlar anlamına geliyor.

Bağlayıcı olmayan tavsiye niteliğindeki bu beyan sunma usulü, birçok ülke ve kuruluş tarafından Mahkemenin vereceği kararı etkilemek amacıyla kullanılıyor.

Savcılığın, UCM’ye sunulacak Amicus Curiae beyanlara cevap verme hakkı bulunuyor.

UCM daha önce, Sudan eski Cumhurbaşkanı Ömer el-Beşir hakkındaki dava ve Filistin topraklarındaki yargı yetkisine ilişkin, UCM Muhakeme Kurallarının 103. maddesi uyarınca Amicus Curiae beyanda bulunulmasına izin vermişti.

Kaynak: AA