Almanya BaÅŸbakanı Olaf Scholz ve CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan’ın bir araya gelmesiyle Türk-Alman iliÅŸkilerine dair önemli konuların yeniden ele alınması bekleniyor.

Siyaset, Ekonomi ve Toplum AraÅŸtırmaları Vakfından (SETA) Berlin AraÅŸtırma Direktörü M. Erkut Ayvaz tarafından kaleme alınan “Åžansölye Scholz’un Türkiye ziyaretinin anlamı ve Türk Alman iliÅŸkilerinin geleceÄŸi” baÅŸlıklı makalede Türk Alman iliÅŸkilerinin son durumu ele alındı.

Makaleye göre, Scholz ve ErdoÄŸan’ın bir araya gelmesiyle Türk-Alman iliÅŸkilerine dair önemli hususlar yeniden ele alınacak.

19 Ekim’de Ä°stanbul’a gidecek olan Scholz’un CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan ile baÅŸta Türk-Alman iliÅŸkilerini, ekonomi politikalarını, Ukrayna’daki savaşı, Orta DoÄŸu’daki mevcut durumu, göç meselesini, ekonomi odaklı hususları ve Eurofighter Typhoon savaÅŸ uçaklarının satışını ele alması bekleniyor.

İki ülkenin özellikle ekonomi, ticaret ve enerji alanlarındaki potansiyeli ve iş birliği imkanlarını daha da geliştirmekten yana oldukları biliniyor.

Her ne kadar bu alanlardaki hedefler öne çıksa da uzun bir süredir güncellenmesi gündemde olan Gümrük Birliği ve vize serbestisi konularının da Türkiye açısından öncelikli hususlar arasında olduğu tahmin edilebilir.

Türkiye’nin Almanya’dan bilhassa savunma alanındaki iş birliği ve somut beklentilerinin de olduğu unutulmamalıdır.

Son günlerde örneğin Eurofighter Typhoon savaş uçaklarının Türkiye’ye satışının Almanya tarafından engellenmesinin sonlandırılacağına dair sinyaller de söz konusu olmakla birlikte sürecin ilerleyen aşamasının belirleyici olması beklenebilir.

Türkiye ve Almanya arasında farklı politika alanlarında görüş ayrılıklarının devam ettiği de unutulmamalı.

Her ne kadar son zamanlarda diyalog yanlısı bir süreç söz konusu olsa da Ege, Doğu Akdeniz ve Kıbrıs’ta iki devletli çözüm gibi öne çıkan hususlarda iki ülkenin pozisyon ve politika tercihleri birbirinden farklı olmaya devam ediyor.

Alman hükümetinin kriz bölgelerine yönelik sürdürmekte ısrarlı olduğu son derece tartışmalı tercihleri hem tepkilere yol açıyor hem de dış politikasını inandırıcılıktan daha da uzaklaştırıyor.

İki ülke ticaret hacminde hedef 60 milyar dolar

İki ülke arasında 2023’te 50 milyar dolara yaklaşan ticaret hacminin 60 milyar dolara ulaştırılması hedefi söz konusu.

Ziyarette ele alınması muhtemel bir diÄŸer husus da CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan’ın gündeme getirdiÄŸi, Akkuyu Nükleer Santrali için Türkiye’ye gelmesi beklenen türbinlerin “Alman gümrüğünde bekletilmesi” meselesi.

Almanya’nın Türk fırkateynler ve torpidoların modernizasyonu için gerekli malzeme ve silah satışına onay vermesi bir yaklaşım deÄŸiÅŸikliÄŸine dair sinyal olarak yorumlanıyor.

Özellikle Orta DoÄŸu’daki kriz ve gerilimlerin derinleÅŸmesinin yanı sıra Rusya-Ukrayna savaşındaki son geliÅŸmelerden dolayı NATO’nun öne çıkan bir üyesi olarak Türkiye’nin stratejik önemi daha da belirginleÅŸti.

Almanya’da hükümet sözcüsünün Türkiye’nin Ukrayna meselesinde “önemli bir ortak” olduÄŸunun altını çizmesi, hükümetin Ukrayna’ya yönelik silah yardımlarını sürdürme yaklaşımının özellikle son aylarda toplumda daha az karşılık bulmaya baÅŸlaması, baÅŸta Alman aşırı saÄŸ ve popülist partilerin güçlenmesine neden oldu.

Bu yüzden Alman hükümetinin, Ukrayna’daki savaşın sonlandırılmasına ilişkin başta Türkiye gibi etkili ülkelerle daha yakın iş birliğini öncelediği tahmin ediliyor.

Ayrıca Rusya’nın Avrupa’ya yönelik artan tehdidi ile İran-İsrail geriliminin daha fazla büyümesine dair endişeler de Almanya’nın Eurofighter konusundaki engelleyici tutumunu değiştirmeye yönelmesi ihtimalini güçlendiriyor.

Alman kamuoyunda Eurofighter savaş uçaklarının Türkiye’ye satışına yönelik şimdilik olumlu sinyaller gözleniyor. Buna binaen temkinli bir yaklaşımın göz ardı edilmemesi gerekiyor.

Göç meselesi

Eylülde Almanya’nın doÄŸusunda yer alan üç eyaletteki eyalet meclisi seçimlerinde önemli baÅŸarılar yakalayan aşırı saÄŸcı Almanya için Alternatif (AfD) partisi ülke siyasetinde öncelikli siyasi gündemin göç meselesi olmasını saÄŸladı.

Muhalefette bulunan Hristiyan Birlik (CDU/ CSU) partilerinin aşırı sağcıların söylemlerini giderek normalleştirme eğilimi, hükümette yer alan koalisyon üyesi partilerin de özellikle seçim sürecinde popülist söylem ve adımlara yönelmesine neden oldu.

28 Eylül 2025’te düzenlenmesi planlanan Federal Meclis seçimleri öncesinde federal hükümetin bu konuda Alman kamuoyuna yönelik bazı adımlara yönelmesi muhtemel.

Göç politikalarına iliÅŸkin konuların Åžansölye Scholz’un Türkiye ziyaretinde ele alınması bekleniyor.