TÃœBÄ°TAK destekli yerli “sensör kapsülü”yle hayvan saÄŸlığı anlık izlenecek

Dört üniversitenin iÅŸbirliÄŸiyle hayvancılık teknolojilerinde dışa bağımlılığın azaltılmasına katkı sunmak amacıyla geliÅŸtirilen projeyle, sığırların saÄŸlık durumunun anlık takip edilmesini saÄŸlayacak yerli “sensör kapsülü” üretilmesi hedefleniyor.

TÃœBÄ°TAK-1005 Ulusal Yeni Fikirler ve Ãœrünler AraÅŸtırma Destek Programı kapsamında desteklenmeye hak kazanan “Sığır SaÄŸlığının Ä°zlenmesine Yönelik Yerli Rumen Sensör Boluslarının GeliÅŸtirilmesi” Projesi, Sivas Bilim ve Teknoloji Ãœniversitesi koordinasyonunda Atatürk Ãœniversitesi, Erzurum Teknik Ãœniversitesi (ETÃœ) ve Erzincan Binali Yıldırım Ãœniversitesinin (EBYÃœ) iÅŸbirliÄŸiyle hayata geçiriliyor.

Projeyle, halen büyük ölçüde ithal edilen rumen sensör boluslarının (hayvanların midesine yerleÅŸtirilen sensör kapsülü) yerli imkanlarla geliÅŸtirilerek, Türkiye’de hayvancılıkta dijital dönüşümün hızlandırılması ve sığır saÄŸlığının anlık izlenmesi amaçlanıyor.

EBYÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Agah Oktay Ertay, AA muhabirine, sığır sağlığının iyileştirilmesine yönelik rumen sensör bolusunun geliştirilmesi projesi çalışmalarının sürdüğünü söyledi.

“Türkiye’deki sığır yetiÅŸtiriciliÄŸinde süt ve et veriminin artırılmasını hedefliyoruz”

Projenin, dört üniversiteden alanında uzman akademisyenlerin yer aldığı multidisipliner bir çalışma olduğunu belirten Ertay, şöyle konuştu:

“Rumen sensör bolusu, ithal edilerek kullanılan bir ürün. Bu ürünü ülkemizde, yerli ve milli imkanlarla üreterek Türkiye’deki sığır yetiÅŸtiriciliÄŸinde süt ve et veriminin artırılmasını hedefliyoruz. Bu sensörü hayvanın midesinde yer alan, ‘rumen’ dediÄŸimiz bölgesine yerleÅŸtiriyoruz. Bunu yerleÅŸtirdikten sonra artık hayvanın midesindeki ortam sıcaklığını ve pH deÄŸerlerini sürekli verilerle dışarıya almış oluyoruz. Yani hayvanın midesinde o anda gerçekleÅŸen tüm aktiviteleri gözlemlenebilir hale getiriyoruz ve bu yolla bu verileri kendi bilgisayarımıza veya tabletimize alıyoruz. Bunları aldıktan sonra da artık hayvanın 6 ay sonraki süreçte süt verimi nasıl, kızgınlık zamanı geldi mi, et kapasitesini artırabilir miyiz gibi geleceÄŸe yönelik öngörülerimizi artık kuvvetlendirmiÅŸ oluyoruz. Bu rumen sensör bolusunu yerleÅŸtirdiÄŸimiz zaman, hayvanın doÄŸumu yaklaÅŸtı mı, hastalık durumu var mı, hastalanmak üzere mi veya hastalanacak mı gibi sorulara cevap arayabiliyoruz.”

Ertay, Türkiye’deki buzağı ölümlerinin yaklaşık yüzde 15 seviyesinde olduÄŸunu, bu oranın rumen sensör bolusunu aktif ÅŸekilde kullanan ülkelerde yüzde 2-3 seviyelerinde olduÄŸunu kaydetti.

“Bir çiftçimiz, tabletini alacak bakacak, hayvanın verilerini inceleyecek”

GeliÅŸtirilecek ürünün Türkiye’de yaygın ÅŸekilde kullanılabilir hale gelmesiyle buzağı ölümlerinin azalacağına iÅŸaret eden Ertay, ÅŸunları kaydetti:

“Bu rumen sensör bolusunun dışı polimer malzemeden yapılmış bir ürün. Yani biz bunu hayvanın midesine yerleÅŸtirdiÄŸimiz zaman herhangi bir ÅŸekilde hayvanın midesine zarar vermiyor ve 5 yılın üzerinde olacak ÅŸekilde hayvanın midesinde kalabiliyor. Hayvanın midesinde kaldığı zaman artık mideden her türlü bilgiyi dışarıya aktarabiliyoruz. Dolayısıyla bu dışarıya aktardığımız bilgiyi de bir veteriner veya herhangi bir çiftçimiz, tabletini alacak bakacak, hayvanın verilerini inceleyecek. Verileri inceledikten sonra diyecek ki ‘Bunun kızgınlık dönemi yaklaşıyor’ veya ‘DoÄŸumu yaklaşıyor’ veya ‘Hastalanmak üzere.’ Bu verileri tabletten okuyabilecek.”

Rumen sensör bolusunun üretiminin ardından 10 hayvanın midesine yerleÅŸtirilerek testleri yapacaklarını anlatan Ertay, “18 aylık bir proje, tarımda ve hayvancılıkta dijitalleÅŸmeyi hedeflemekteyiz. Bu projenin baÅŸarıyla sonuçlanması halinde sürdürülebilir tarım ve hayvancılığın geliÅŸmesine önemli katkı sunmayı hedefliyoruz. Ayrıca 12. Kalkınma Planı’nda yer aldığı gibi Türkiye’deki sığır sayısının daha yüksek noktalara ulaÅŸması hedefi söz konusu.” ifadelerini kullandı.

Kaynak: AA