CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan, TANAP Avrupa BaÄŸlantısı Açılış Töreni’nde yaptığı konuÅŸmada, “TANAP, ülkemizin barışçıl vizyonunun en somut niÅŸanesidir.” dedi.

Türkiye CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan, Edirne’nin Ä°psala ilçesinde Trans Anadolu DoÄŸal Gaz Boru Hattı (TANAP) MS4 Ölçüm Ä°stasyonu’ndaki TANAP Avrupa BaÄŸlantısı Açılış Töreni‘nde konuÅŸtu.

Her aÅŸaması sabırla, dirayetle Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan’ın ortak gayretiyle 7,5 senelik uzun ve meÅŸakkatli bir sürecin baÅŸarıyla taçlandırıldığını ifade eden ErdoÄŸan, “Her ÅŸeyden önce TANAP, Azerbaycan, Gürcistan, Türkiye güzergahından Avrupa’ya TAP (Trans Adriyatik DoÄŸal Gaz Boru Hattı) hattına baÄŸlanıyor, devamıyla da Bulgaristan, Yunanistan, Makedonya, Arnavutluk, Sırbistan, Bosna Hersek güzergahındaki ülkeler de buradan istifade ediyor. Bütün bu adımları atarken, bunun bir bölgesel proje olduÄŸunu, bir barış projesi olduÄŸunu da özellikle vurgulamam lazım.” diye konuÅŸtu.

CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan, Gürcistan üzerinden Anadolu’ya giriÅŸ yapılırken Gürcistan’ın gayretlerinin inkar edilemeyeceÄŸine iÅŸaret ederek, ÅŸunları söyledi:

“Bu, bir dayanışma ve bu dayanışmanın adı da barış. Bu proje her ÅŸeyden önce ülkelerimiz arasındaki köklü dostluÄŸun sembolüdür. TANAP bu aÅŸamaya Türkiye ve Azerbaycan’ın karşılıklı güvene dayalı iliÅŸkileri sayesinde gelebilmiÅŸtir. Projenin baÅŸarısında ayrıca üretici, transit ve tüketici ülkeler ile projede pay sahibi olan ÅŸirketler arasındaki uyum da kilit rol oynamıştır.”

TANAP’la ilgili ilk adımın Haziran 2012’de hükümetler arası ve ev sahibi hükümet anlaÅŸmalarının Ä°stanbul’da imzalanmasıyla atıldığını hatırlatan ErdoÄŸan, ÅŸu bilgileri verdi:

“Åžahdeniz 2 nihai yatırım kararı anlaÅŸmasını ise 2013’ün Aralık ayında Bakü’de düzenlenen bir törenle neticelendirdik. Ardından 17 Mart 2015 tarihinde Kars’ta Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan CumhurbaÅŸkanları olarak TANAP’ın temel atma töreni gerçekleÅŸtirildi. Bu tarihten 3 yıl sonra ise 12 Haziran 2018’de dost ve kardeÅŸ ülkelerin de katılımıyla EskiÅŸehir’de TANAP’ın açılış törenini yaptık. Haziran 2012’den bu yana geçen sürede TANAP projesinin hayata geçmesi için gerçekten büyük çaba sarf ettik. İçeride ve dışarıda özellikle atlattığımız onca badireye, bölgesel gerilime hatta sıcak çatışmalara varan istikrarsızlıklara raÄŸmen TANAP’ı planlandığı ÅŸekilde ilerlettik.”

ErdoÄŸan, Azerbaycan CumhurbaÅŸkanı Ä°lham Aliyev’in ÅŸahsi ilgisi, gerek Gürcistan makamlarının iÅŸ birlikleri gerekse projeye emek verenlerin gayretleriyle bugünkü aÅŸamaya ulaşıldığını vurgulayarak, “Hep beraber verilen emeklerin boÅŸa gitmediÄŸini görüyoruz. ‘Enerjinin Ä°pek Yolu’ olarak görülen bu muhteÅŸem projenin belirlenen takvime, hedeflerimize ve taahhütlerimize uygun ÅŸekilde ülkelerimizle ilgili kısmını bugün itibarıyla tamamlamış oluyoruz. Bu projeyle sahip olduÄŸumuz zenginlikleri kendi vatandaÅŸlarımızın, onlarla birlikte tüm bölge halklarının, tüm insanlığın hizmetine sunma irademizi teyit ettik. Biz TANAP’la ülkemizin enerji ihtiyacını garanti altına almanın yanı sıra Avrupa’nın enerji arz güvenliÄŸine de katkı yapmayı hedefledik.” diye konuÅŸtu.

“Bundan sonra asıl sorumluluk sınırın öte tarafındaki komÅŸularımıza düşüyor”

CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan, TANAP’ın, Azerbaycan’dan Avrupa’ya uzanan 3 bin 500 kilometrelik enerji koridorunun en önemli parçası olduÄŸunu belirterek, şöyle devam etti:

“Bugün itibarıyla Azerbaycan’dan doÄŸal gaz ülkemiz üzerinden 20 il, 67 ilçe ve 600 köyden geçerek artık Avrupa’nın kapısına, yani buraya ulaÅŸtı. TANAP’la 16 milyar metreküplük Azerbaycan doÄŸal gazının Türkiye ve Avrupa’nın istifadesine sunulması hayalden çıkıp gerçeÄŸe dönüşmüştür. 16 milyar metreküplük bu gaz miktarının 6 milyarını biz, 10 milyarını ise Avrupa ülkeleri kullanacak. Nitekim 18 Kasım 2019 itibarıyla TANAP üzerinden Türkiye’ye taşınan gaz miktarı 3,23 milyar metreküpe ulaÅŸtı. Ä°lerleyen yıllarda TANAP’ın taşıma kapasitesini önce 24 milyar metreküp ardından 31 milyar metreküpe çıkarmayı planlıyoruz. Bundan sonra asıl sorumluluk sınırın öte tarafındaki komÅŸularımıza düşüyor. Avrupa’ya gaz sevkinin baÅŸlaması için TAP’ın bir an önce tamamlanması gerekiyor. Ä°nÅŸallah TAP’ın da 2020 yılı içinde tamamlanmasını bekliyoruz.”

“Gemilerimiz görevlerini yapıyorlar ve yapmaya da devam edecekler”

Özellikle içinde bulunulan bu coÄŸrafyanın enerji kaynakları üzerine yaÅŸanan yıkıcı rekabete bizzat sahne olduÄŸunu vurgulayan ErdoÄŸan, Orta DoÄŸu’nun on yıllardır istikrarsızlıkla boÄŸuÅŸmasının arka planında bu mücadele olduÄŸunu, bir damla petrolü insan kanından, insan hayatından daha deÄŸerli gören zihniyetin dünyaya barış ve huzur getiremediÄŸini anlattı.

Yaşanan onca acıya, ölüme, yıkıma rağmen ne yazık ki bu anlayışın belli güçler tarafından devam ettirildiğini dile getiren Erdoğan, şöyle devam etti:

“Özellikle DoÄŸu Akdeniz’de bulunan hidrokarbon kaynaklarının paylaşımı konusunda birileri hakça paylaşım yerine gerilimi körüklemeye çalışıyor. Adaletli paylaşım imkanı varken tehdit diline ve ÅŸantaj politikalarına baÅŸvuruluyor. Oysa hiç bir ülke uluslararası hukuktan üstün deÄŸildir. Emrivakilerle netice alınamayacağı artık idrak edilmelidir. ‘Ben yaptım oldu.’ mantığıyla kimse bir yere varamaz. Aba altından sopa göstererek hiçbir ülke bir baÅŸkasına haklarından sarfınazar ettiremez. Bilhassa Türkiye böyle bir zillete asla boyun eÄŸemez. Ãœlkemiz ne kendi hukukunu ne de Kıbrıs Türkü’nün çıkarlarının çiÄŸnenmesine izin verir. DoÄŸu Akdeniz’de ne uzun deniz sınırlarına sahip bir ülkeyi dışlamak, ona raÄŸmen projeler gerçekleÅŸtirmeye çalışmak zaten mümkün deÄŸildir. Åžu an son teknolojiye sahip 2 sondaj gemimiz Fatih ve Yavuz ile 2 sismik araÅŸtırma gemimiz bölgede çalışmalarını sürdürüyor. Biz bunların bağırmalarıyla, çağırmalarıyla oradan bu gemilerimizi çekmeyiz. Orada görevlerini yapıyorlar ve yapmaya da devam edecekler.”

Gemilerin ve mürettebatın güvenliğinin ise Deniz Kuvvetleri tarafından en üst düzeyde sağlandığını belirten Erdoğan, bu gemilerin yürüttüğü faaliyetlerin kısa sürede meyve vereceğine inandığını söyledi.

CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan, Libya’ya bu konuda yapılan anlaÅŸmanın parlamentoya geleceÄŸini ve buradan geçmek suretiyle bu iÅŸin çok daha farklı bir konuma taşınacağını dile getirerek, “Åžimdi Libya’yı tehdit etmeye baÅŸladılar. Bu anlaÅŸma yapıldı. Bu anlaÅŸmanın diÄŸer ayakları da aynen uygulamaya girecek. Bizim sondajlarımızdan çatışma ve kan deÄŸil, barış ve refah fışkıracaktır. Bu inançla DoÄŸu Akdeniz’deki tüm taraflara samimi bir çaÄŸrıda bulunmak istiyorum. Gelin enerjiyi bir çatışma aracı yerine iÅŸ birliÄŸi zeminine dönüştürelim. Diplomasinin imkanlarını kullanmak varken, bölgeye yeni bedeller ödetecek yollara tevessül etmeyin.” diye konuÅŸtu.

“Türkiye enerji üreten ve tüketen ülkelerin tam kavÅŸağında”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, artan nüfus ve büyüyen küresel ekonomi neticesinde enerjinin çok ciddi bir küresel mesele olarak ortaya çıktığını anlattı.

Dünya enerji haritasının değiştiğini, bu alanda yeni aktörlerin, projelerin ve iş birliği modellerinin ortaya çıktığını aktaran Erdoğan, enerji güvenliğinin sağlanmasında üretici transit ve tüketici ülkeler arasındaki etkin iş birliğinin önemli olduğuna inandığını ifade etti.

Türkiye’nin stratejik konumuyla enerji üreten ve tüketen ülkelerin tam kavÅŸağında yer aldığına dikkati çeken ErdoÄŸan, ÅŸunları kaydetti:

“Bugün yer kürede yer alan doÄŸal gaz rezervlerinin yüzde 70’i, petrol rezervlerinin ise yüzde 60’ı komÅŸularımızın topraklarında bulunuyor. Ayrıca ülkemiz Avrupa’nın 4’üncü, dünyanın 18’inci en büyük doÄŸal gaz piyasası konumundadır. 2002 yılında 5 ilimizde doÄŸal gaz varken, bugün 81 ilimizin tamamına doÄŸal gaz arzı saÄŸladık. 2019 yılı AÄŸustos sonu rakamlarıyla 144 bin kilometreyi aÅŸan bir doÄŸal gaz dağıtım ÅŸebekesine çıktık. Ãœlke nüfusumuzun yüzde 81’ine yani 66,5 milyon insanımıza doÄŸal gazı ulaÅŸtırdık. 2018 yılı doÄŸal gaz talebimiz ise 49,3 milyar metreküpü buldu. DoÄŸal gaz depolama kapasitemizi 4 milyar metreküpten 11 milyar metreküpe çıkarmayı planlıyoruz. 2 yüzer gaz depolama ve gazlaÅŸtırma gemisini hizmete sunduk. Ä°nÅŸallah bunlara bir yenisini daha ekleyeceÄŸiz. Toplamda 5,4 milyar metreküplük kapasiteye sahip Tuz Gölü DoÄŸalgaz Depolama Tesisi’nin son bölümünün temelini bu sene attık. Bu kısmın 2023’te devreye girmesiyle tuz yapılarında dünyanın en büyük depolama tesisine sahip olacağız.”

CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan, bütün bu rakamların, istatistiklerin Türkiye’ye saÄŸladığı imkanların yanı sıra çok ciddi bir sorumluluk da yüklediÄŸine iÅŸaret ederek, “Nitekim bugüne kadar bu mesuliyetimizin bilinciyle hareket ettik. KarşılaÅŸtığımız birçok çifte standarda raÄŸmen diyalogdan, diplomasiden, uluslararası hukuktan asla taviz vermedik. Rekabet yerine iÅŸ birliÄŸinin, gerilim yerine müzakerenin, kavga yerine meselelerimizi konuÅŸarak çözmenin peÅŸinde olduk. Bize bir adım atana, biz koÅŸarak gittik. Bugün de yarın da aynı hüsnüniyetle hareket etmeye devam edeceÄŸiz. Ne haklarımızdan vazgeçeceÄŸiz ne Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin hakkını yedireceÄŸiz ne de hakkımız olmayana el uzatacağız. Adalet, istikrar ve bölgesel iÅŸ birliÄŸi için gayret göstermeyi sürdüreceÄŸiz.” diye konuÅŸtu.

“TANAP ülkemizin barışçıl vizyonunun en somut niÅŸanesidir.” diyen ErdoÄŸan, dünya gündeminin ticaret savaÅŸlarıyla, terörle, sokak olaylarıyla, istikrarsızlıkla meÅŸgul olduÄŸu bir dönemde Avrupa ile Asya’yı TANAP’la bir kez daha birbirine baÄŸladıklarını, buradan bölgeleriyle beraber tüm dünyaya iÅŸ birliÄŸi ve ortaklık mesajları verdiklerini, Türkiye’yi üç kıtanın enerji ve ticaret merkezine dönüştürme yolunda yeni bir adım daha attıklarını söyledi.

ErdoÄŸan, TANAP’ın Avrupa baÄŸlantısında emeÄŸi geçenlere ve katılımcılara teÅŸekkür etti.

Ä°lham Aliyev’in sergilediÄŸi liderliÄŸi unutmayacağını dile getiren ErdoÄŸan, projeye hayat veren Gürcistan’a minnettarlığını ifade etti.

Ä°leride kazan-kazan temelinde yeni projelere imza atacaklarına inandığını vurgulayan ErdoÄŸan, sözlerini, “YaÅŸasın Azerbaycan-Türkiye kardeÅŸliÄŸi.” diyerek tamamladı.

Notlar

CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan, konuÅŸmasının ardından, TANAP Avrupa BaÄŸlantısı’nın açılışı için hazırlanan butona, Azerbaycan CumhurbaÅŸkanı Ä°lham Aliyev, Gürcistan BaÅŸbakanı Giorgi Gakharia, Sırbistan Meclis BaÅŸkanı Maja Gojkovic ve diÄŸer katılımcılarla birlikte bastı.

ErdoÄŸan, bu sırada “Tüm dünya duysun. Åžimdi Azerbaycan, Gürcistan üzerinden yüzlerce, binlerce kilometrelik TANAP projemizin butonuna basarak veriyoruz gazı. Çok önemli adım da özellikle ÅŸu olacak. Ä°nÅŸallah 8 Ocak’ta TürkAkım doÄŸal gazın adımını Ä°stanbul’da atacağız inÅŸallah. Bunun da müjdesini ÅŸimdiden vermiÅŸ olalım.” dedi.

Törene, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Gürcistan Başbakanı Giorgi Gakharia, Sırbistan Meclis Başkanı Maja Gojkovic, Kuzey Makedonya Başbakan Yardımcısı Koco Angjushev ve Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Üyesi Şefik Caferoviç ile Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, TBMM Başkanı Mustafa Şentop, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Cahit Turhan, İletişim Başkanı Fahrettin Altun, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, AK Parti İzmir Milletvekili Binali Yıldırım, eski TBMM Başkanı İsmail Kahraman da katıldı.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev: Türkiye bugün uluslararası güç odağı olmuştur

Azerbaycan CumhurbaÅŸkanı Aliyev, “Türkiye bugün uluslararası güç odağı olmuÅŸtur.” dedi.

Azerbaycan CumhurbaÅŸkanı Ä°lham Aliyev, “Bugün tarihi bir gündür. Umarım TANAP’ın ömrü uzun olacak, Türkiye-Azerbaycan ve diÄŸer komÅŸu halklara faydası olacak.” dedi.

Aliyev, Ä°psala ilçesinde MS4 TANAP Ä°stasyonu’ndaki TANAP Avrupa BaÄŸlantısı Açılış Töreni’nde, Türkiye’de bulunmaktan memnuniyetini dile getirdi.

TANAP’ın temelini 4 yıl önce attıklarını ancak projeyle ilgili çalışmaların 2012’de (Türkiye Cumhuriyeti Hükumeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Hükumeti arasında Trans Anadolu DoÄŸal Gaz Boru Hattı Sistemine Ä°liÅŸkin Hükumetlerarası AnlaÅŸma’yla) baÅŸladığını anlatan Aliyev, Ä°stanbul’da yapılan anlaÅŸmayla TANAP’ın yeÅŸil ışığının yandığını belirtti.

TANAP’a kadar Azerbaycan gazını Türkiye ve Avrupa’ya nakledilmesi etrafında çok büyük tartışmaların ve müzakerelerin yapıldığını aktaran Aliyev, bu müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından Türkiye CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan ile bu dev projenin hayata geçirilmesine karar verdiklerini vurguladı.

Aliyev, Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattının temelini çaÄŸdaÅŸ Azerbaycan devletinin lideri Haydar Aliyev’in kendi elleriyle attığını hatırlattı.

“Dünya pazarlarına 450 milyon tondan çok petrol nakledildi”

EtkinliÄŸi “tarihi” olarak nitelendiren Aliyev, “Bugün tarihi bir gündür. Umarım TANAP’ın ömrü uzun olacak, Türkiye-Azerbaycan ve diÄŸer komÅŸu halklara faydası olacak. Bugüne kadar Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattıyla Türkiye ve dünya pazarlarına 450 milyon tondan çok Azerbaycan ve baÅŸka devletlerin petrolü nakledilmiÅŸtir. Bunun 400 milyondan fazlasını Azerbaycan, 27 milyon ton Türkmenistan, 12 milyon ton Kazakistan, 7 milyon ton Rusya petrolü teÅŸkil ediyor.” dedi.

TANAP’ın Güney Gaz Koridoru Projesi’nin parçası olduÄŸuna, bu projelerin hayata geçirilmesinin Türkiye ve Azerbaycan’ın siyasi iradesinin neticesi olduÄŸuna iÅŸaret eden Aliyev, “Bugün güney gaz koridoru özünde 7 ülkenin birleÅŸtiÄŸi uluslararası bir iÅŸ birliÄŸi projesidir.” deÄŸerlendirmesinde bulundu.

Aliyev, söz konusu projenin, ülkeler arasında köprüler oluÅŸturacağını ifade etti. Projenin, daha büyük anlaÅŸmalara yol açacağını belirten Aliyev, 3’ü AB üyesi olan 7 ülkenin bundan sonra uzun yıllar birlikte çalışacağını ve bunun faydasını göreceklerini dile getirdi. Aliyev, “Bu proje iÅŸ birliÄŸi getirir, istikrar getirir, uzun müddetli anlaÅŸma getirir. Bu projelere sadece enerji projeleri gibi bakmak doÄŸru olmaz. Åžunu bildirmeliyim ki bizim enerji projelerimiz diÄŸer projelere yol açtı.” ifadesini kullandı.

Türkiye-Azerbaycan dostluğu ve kardeşliğinin günden güne daha da geliştiğine vurgu yapan Aliyev, bugün dünya genelinde Türkiye ve Azerbaycan kadar birbirine yakın başka ülkeler tanımadığını kaydetti.

Türkiye ve Azerbaycan arasındaki ticaretin bu yılın 9’uncu ayı itibarıyla 3,4 milyar dolara ulaÅŸtığını belirten Aliyev, karşılıklı yatırımların karşılıklı güveni ve kardeÅŸliÄŸi gösterdiÄŸini söyledi.

ErdoÄŸan’ın liderliÄŸi

Her iki ülkenin birbirlerinin ekonomisine destek verdiÄŸini kaydeden Aliyev, Türkiye’nin bugüne kadar Azerbaycan iktisadına 12 milyardan fazla yatırımda bulunduÄŸunu, Azerbaycan’ın ise Türkiye’ye 17.5 milyar dolarlık yatırımda bulunduÄŸunu dile getirdi.

Türkiye’nin yabancı yatırımcılar için açık bir ülke olduÄŸunu da vurgulayan Aliyev, sözlerini şöyle sürdürdü:

“(Türkiye) Aziz kardeÅŸim BaÅŸkan ErdoÄŸan’ın liderliÄŸi sayesinde hem iktisadi hem siyasi sahada büyük baÅŸarılara imza attı. Biz eski dönemleri hatırlıyoruz. O vakitler Türkiye IMF’in borcundan, baÅŸka maliye kurumlarını borcundan yaka kurtaramıyordu. Ä°ktisadi bağımlılık ister istemez siyasi bağımlılığa yol açar. BaÅŸkan ErdoÄŸan tarafından uygulanan iktisadi siyaset neticesinde Türkiye bu bağımlılıktan yakasını kurtarabildi ve bugün Türkiye çok güçlü bir ekonomiyle dünya çağında güç merkezidir. Sadece bulunduÄŸu bölgede deÄŸil dünyada Türkiye’nin sözünün gücü artıyor ve imkanı geniÅŸliyor. Herkes bilmelidir ve unutmamalıdır kime borçludur bu kardeÅŸ ülke? Tarihte liderlerin rolü hakkında çok sayıda kitap yazıldı, ilmi eserler yaratıldı. Muhtelif fikir ve görüşler olabilir ancak tarih gösteriyor ki liderin rolü birçok durumda halledici olur. Bu yadsınamaz.”

“Türkiye’nin gücü bizim gücümüzdür”

Türkiye ve liderinin, geliÅŸmeyi ve istikrarı saÄŸladığını, buna kendilerinin de sevindiÄŸini ifade eden Aliyev, “Çünkü Türkiye’nin gücü bizim gücümüzdür. Türkiye’nin gururu bizim gururumuzdur. Biz birlikte bundan sonra da iki kardeÅŸ ülke olarak kol kola ileriye gideceÄŸiz. Bizim önümüzdeki bütün ufuklar açıktır. Hayata geçirdiÄŸimiz bu dev projeler bizim gücümüzü gösteriyor ve artmasını saÄŸlıyor. Ä°ktisadi güç de sonuçta siyasi güce çevrilir.” diye konuÅŸtu.

TANAP ve güney gaz koridorunun aynı zamanda enerji güvenliği projesi olduğunu aktaran Aliyev, bugün dünya çapında enerji güvenliği konusunda dünyanın ilgi ve dikkatini çektiğini kaydetti.

Üretici ülke Azerbaycan, enerjinin geçtiği ülkeler ve tüketici ülkelerin başarılı bir birliktelik sergilediğine dikkati çeken Aliyev, çıkarlarının bir olduğunu, faydalarının da adaletli bir şekilde bölüşülerek bölgedeki ekonomiye ve istikrara olumlu katkı sağladığını ifade etti.

Aliyev, bundan sonra hayata geçirecekleri projelerin TANAP, Bakü-Tiflis-Ceyhan, Bakü-Tiflis-Erzurum, Bakü-Tiflis-Kars gibi uÄŸurlu olacağını dile getirerek, “Türkiye ve Azerbaycan geleceÄŸe güvenle ilerleyecek. YaÅŸasın Türkiye-Azerbaycan dostluÄŸu ve kardeÅŸliÄŸi.” dedi.

Kaynak: AA