Türkiye’nin ilk uzay radyasyonu test altyapısı kuruldu

CumhurbaÅŸkanlığı Savunma Sanayii BaÅŸkanlığı tarafından yürütülen Parçacık Radyasyonu Test Altyapısı’nın kurulumu tamamlandı.

Türkiye’nin uydu ve uzay çalışmalarında dışa bağımlılığı azaltacak ilk Parçacık Radyasyonu Test Altyapısı göreve baÅŸlıyor.

Alınan bilgiye göre, CumhurbaÅŸkanlığı Savunma Sanayii BaÅŸkanlığı tarafından yürütülen Türkiye’nin ilk Parçacık Radyasyonu Test Altyapısı’nın kurulumu gerçekleÅŸtirildi. Test altyapısı ile kritik uydu bileÅŸenlerinin, uzaya gönderilmeden önce oradaki radyasyon ortamına karşı dayanıklılığının test edilmesi ve böylece bu alanda dışa bağımlılığın azaltılması amaçlanıyor.

Türkiye’nin 2023 hedefleri çerçevesinde uzay alanında ihtiyaç duyulan yetenekler kapsamında Parçacık Radyasyonu Test Altyapısı Kurulum Projesi baÅŸlatılmıştı. Proje ile uzay sistemlerinde kullanılan elektronik bileÅŸenlerin veya malzemelerin uzayda karşılaÅŸacakları parçacık radyasyonu etkilerine karşı test edilmesi hedeflendi.

CumhurbaÅŸkanlığı Strateji ve Bütçe BaÅŸkanlığı tarafından desteklenen proje, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Proton Hızlandırıcı Tesisi kullanılarak geliÅŸtirildi. Türkiye’nin ilk Parçacık Radyasyonu Test Altyapısı olma özelliÄŸi taşıyan ODTÃœ-Saçılmalı Demet Hattı, ODTÃœ Fizik Bölümü Öğretim Ãœyesi Prof. Dr. Bilge Demirköz’ün müdürü olduÄŸu ODTÃœ Ä°VME-R’nin (Uzay ve Hızlandırıcı Teknolojiler Uygulama ve AraÅŸtırma Merkezi) çalışmalarıyla kuruldu.

ESA standartlarında test imkanı

Uzay ortamının radyasyon etkileri, uyduların görev ömürlerinin kısalmasına ya da uyduların tamamen görev dışı kalmasına sebep oluyor.

ODTÃœ-Saçılmalı Demet Hattı ile proton hızlandırıcısından çıkan proton demetinin hem akısı hem de geniÅŸliÄŸi, farklı kullanıcıların gereksinimlerine uygun ÅŸekilde ayarlanabiliyor ve uzay ortamına uygun testler yapılabiliyor. Bu test altyapısıyla Türkiye’nin milli ve yerli imkanlarla geliÅŸtirdiÄŸi güneÅŸ hücreleri, lityum iyon pil ve çok katmanlı yalıtım battaniyesi gibi Ä°MECE uydusuyla uzaya gönderilecek ekipman ve malzemelerin Avrupa Uzay Ajansı (ESA) standartlarına göre testleri gerçekleÅŸtirilecek.

Proje kapsamında ayrıca yerli ve milli uydularda kullanılmak üzere tasarlanan Yerli Radyasyon Monitörü geliÅŸtirilmesi hedefleniyor. Uydularda radyasyon kaynaklı meydana gelebilecek aksaklıkların tespit edilerek radyasyon etkilerinin raporlanması saÄŸlanacak ve uzay aracı görev planlamalarında Yerli Radyasyon Monitörü’nün verilerinden faydalanılacak.

Kurulumu tamamlanan ODTÃœ-Saçılmalı Demet Hattı’nın açılışı yakında gerçekleÅŸtirilecek.

Kaynak: AA