Yerli uçak bombası SARB-83 göreve hazır

TÜBİTAK Savunma Sanayii Araştırma ve Geliştirme Enstitüsünün (SAGE) öz kaynaklarıyla yürüttüğü çalışmalar sonunda geliştirdiği ardışık delicili uçak bombası SARB-83, seri üretime hazır hale getirildi.

TÃœBÄ°TAK SAGE Enstitü Müdürü Gürcan OkumuÅŸ, AA muhabirine, SARB-83 ve SERT-82’yi, projelerin belli bir aÅŸamaya gelmesiyle IDEF 2019 fuarında kamuoyuyla paylaÅŸtıklarını söyledi.

Envanterdeki nüfuz edici bombanın (NEB-84) geliştiril me sürecinde elde edilen tecrübenin benzer mühimmatların gelişiminin yolunu açtığını belirten Okumuş, şöyle konuştu:

“Uçak bombası olarak kullanılmayan, bildiÄŸimiz kadarıyla ilk defa Türkiye’nin kullandığı bir teknoloji var, ardışık delicili harp baÅŸlığı teknolojisi. Bu teknolojiyi uçak bombalarında NEB-84 olarak dünyada ilk biz kullandık. Yerden atılan mühimmatlarda var ama uçak bombası olarak ardışık delicili yani çukur imlalı harp baÅŸlığı teknolojisi olarak yoktu. NEB-84’ten edindiÄŸimiz tecrübeyle bunu Mark-83 (MK-83) geometrisinde ve kütlesinde yine ardışık delicili harp baÅŸlığı etkinliÄŸi olan bir mühimmat geliÅŸtirme projesi olarak öz kaynaklarımızla baÅŸlattık.”

MK-83 uçak bombalarında kullanılabilen tüm güdüm kitlerinin SARB-83’te de kullanılabileceÄŸini ifade eden OkumuÅŸ, SARB-83 projesinin SERT-82’ye göre biraz daha hızlı ilerlediÄŸini, bombanın alt sistem testleri ve çevresel testlerinin sonuçlandırıldığını ve projenin nihai testleri kapsamında son olarak kalifikasyon ve delici etkinliÄŸini görme testlerinin tamamlandığını bildirdi.

TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Gürcan Okumuş, konuya ilişkin AA muhabirine açıklamalarda bulundu

Duvarı saatte 280 kilometre hızla aştı

OkumuÅŸ, testlerin gerçekleÅŸtirildiÄŸi Hedef BalistiÄŸi Raylı Sistem Dinamik Test Altyapısı’nın (HABRAS) çok önemli bir altyapı olduÄŸuna iÅŸaret ederek, ÅŸu deÄŸerlendirmede bulundu:

“NEB-84 testini Ä°ngiltere’de yapmak zorunda kalmıştık, bu altyapı yoktu. Artık kendi altyapımızda kendi geliÅŸtirdiÄŸimiz mühimmatı, SARB-83’ü test etmiÅŸ olduk. Çok güzel görüntüler de aldık ve test de çok baÅŸarılı oldu. Yaklaşık 1,5 metrelik, 35 megapascal güçlendirilmiÅŸ duvarı SARB-83 mühimmatı ön delicisiyle deldi ve ana delici duvarın içinden geçerek etkinliÄŸini gösterdi. SARB-83 yaklaşık saatte 300 kilometre hızla ilerledi, duvarı deldikten sonra ana delicimizin hızı yaklaşık saatte 280 kilometreydi. Yani 1,5 metrelik güçlendirilmiÅŸ duvarın yavaÅŸlatma etkisi yüzde 10’dan bile az oldu. Bu gerçekten çok yüksek bir etkinlik göstergesi. SARB-83 için belki son kez uçaktan tamamen canlı bir atış yapılmasını planlıyoruz. CumhurbaÅŸkanlığı Savunma Sanayii BaÅŸkanlığımızın ve Hava Kuvvetlerimizin ihtiyacı doÄŸrultusunda gelecek taleplere göre seri üretimi yapılabilir durumda. SARB-83, yakın zamanda farklı güdüm kitleriyle kullanılabilecek stratejik bir mühimmatımız olarak kullanıma hazır.”

“Ä°hraç potansiyeline sahip”

SARB-83’ün güvenlik güçlerine sunacağı operasyonel kabiliyetlere deÄŸinen OkumuÅŸ, ÅŸunları kaydetti:

“SARB-83’ün eÅŸ deÄŸeri olarak MK-83 uçak bombalarımız var. Bunların delici özelliÄŸi bulunmuyor, SARB-83’te ardışık delici harp baÅŸlığı var ve bu tip uçak bombası olarak dünyada belki tek ülkeyiz. Bunun avantajı daha düşük hızlarda ve açılarda dahi delici etkinlik gösterebilmesi. SERT-82’de tekil kinetik delici var. O, çeliÄŸin kendi gücüyle bir delme etkisi gösteriyor. SARB ve NEB’de ardışık delicili harp baÅŸlığı teknolojisi olduÄŸu için çukur imlalı ön delici duvarda bir açılma saÄŸlıyor ve ana delici buradan yoluna devam edebiliyor, çok ciddi etkinlik gösteriyor. SARB-83 ÅŸu anda envanterde olmayan, dünyada da benzeri çok az olan bir mühimmat. En büyük avantajı MK-83 geometrisinde ve kütlesinde olduÄŸu için yine TÃœBÄ°TAK SAGE tarafından geliÅŸtirilen Hassas Güdüm Kiti, Kanatlı Güdüm Kiti ile uyumlu ÅŸeklide görev yapabilecek, yurt dışına ihraç potansiyeli olan bir ürün olması. MK-83 geometrisine uygun yurt dışında kullanılan güdüm kitleriyle kullanılabilecek stratejik bir mühimmat. Karargahlar, hava alanları, sert zemine sahip baraj gibi stratejik hedeflerde çok yüksek etkinlik gösterebilecek bir mühimmat.”

Okumuş, SERT-82 projesinin de 2021 içinde önemli bir aşamaya geleceğini bildirdi.

“Biz teste giderken, bize teste gelinecek”

Gürcan OkumuÅŸ, HABRAS ile Türkiye’nin Avrupa’daki örneklerinden daha geliÅŸmiÅŸ, daha teknolojik ve daha fazla yeteneÄŸe sahip bir test altyapısına kavuÅŸtuÄŸuna dikkati çekerek, böylece yurt dışında katlanılan büyük maliyetlerin önüne geçilirken, stratejik mühimmatların bilgilerinin de ülkede kaldığını dile getirdi.

HABRAS’taki testlerin mühimmatla sınırlı kalmayacağını vurgulayan OkumuÅŸ, “Ses hızının 2 katına kadar hızlandırma yapabildiÄŸimiz bir altyapı. Burada çok farklı testler, bileÅŸen testleri yapılabiliyor. Milli Muharip Uçak Projesi kapsamında fırlatma koltuÄŸu geliÅŸtirilmesi, paraşütlerle ilgili testler HABRAS’ta yapılabilecek.” dedi.

Bu testleri yerde yapabilmenin de maliyetleri ciddi oranda azalttığını belirten OkumuÅŸ, aksi halde uçak kullanılarak yapılacak testlerin zorlu, çok daha maliyetli ve riskli yapılmak durumunda kalınacağını ifade etti. OkumuÅŸ, HABRAS’ı kullanmaya yönelik taleplere deÄŸinerek, “Biz yurt dışına teste giderken bize yurt dışında test talepleri gelecek, geliyor da zaten.” diye konuÅŸtu.

Okumuş, SARB-83 testi yurt dışında yapılmak zorunda kalınsa sadece test firmasına ödenecek bedelin 500 bin dolardan aşağı olmayacağını, lojistik harcamalarla bu miktarın milyon doları bulabileceğini sözlerine ekledi.

Kaynak: AA