Türk araÅŸtırmacı ‘cep’ten üç boyutlu görüntü buluÅŸuna imza attı

ABD’de Stanford Ãœniversitesindeki Türk araÅŸtırmacı Okan Atalar, mevcut cep telefonu kameralarına entegre edilebilen, çok düşük enerjiyle çalışan, çok ucuz ve yüksek performanslı buluÅŸla, fotoÄŸraf ve görüntüde üçüncü boyutu elde etmeyi baÅŸardı.

Bilkent Ãœniversitesi Elektrik-Elektronik MühendisliÄŸi Bölümü’nden mezun olan Okan Atalar, 2016’da ABD’deki Stanford Ãœniversitesi Elektrik MühendisliÄŸi bölümünde doktora yapmaya baÅŸladı.

Atalar’ın, ABD’de bulunduÄŸu son 4 yılda, aynı üniversiteden biri Belçikalı, ikisi ABD’li 3 bilim insanıyla, mevcut bir kameraya düşük maliyetle “derinlik ekseni” katmak amacıyla yürüttüğü Ar-Ge çalışmaları sonuç verdi.

Okan Atalar ve birlikte çalıştığı bilim insanlarının üç boyutlu fotoÄŸraf ve görüntü çekebilmeye imkan saÄŸlayan buluÅŸuna iliÅŸkin makale, bilim ve teknoloji alanında en iyi hakemli araÅŸtırmalara yer verilen uluslararası Nature Dergisi’nde yayımlandı.

En büyük eksiklik uzaklık ekseninin ucuz sensörlere eklenememesi

Atalar, bilim dünyasında ses getirecek yeni teknolojiye ilişkin AA muhabirine açıklamada bulundu.

Son yıllarda bu çalışmaların çok büyük ilgi gördüğünü, bu konuda dünya genelinde birçok teknoloji ve araştırmanın yapıldığını ifade eden Atalar, bu çalışmalarda robotların ve insansız araçların dinamik bir ortamda güvenli şekilde hareket ederek etraflarını çok iyi algılamaları üzerinde durulduğunu anlattı.

Atalar, bu araştırmalardaki eksikliklere ilişkin şunları kaydetti:

“Bu algılama, ÅŸu anda kamera ve özel optik sensör sistemleri ile yapılabiliyor ancak uzaklık ekseninin ucuz sensörlerle eklenememesi ÅŸu anki sistemlerdeki en büyük eksiklik. Ä°nsan beyni çok sofistike olduÄŸu için gözlerimiz sayesinde etrafı çok iyi algılayabiliyoruz ancak bir robotun bunu yapması hiç kolay deÄŸil. Yani insan beyni, iki boyutlu görüntülerden uzaklığı tespit edebilmede baÅŸarılı ancak bir robotun bunu yapması oldukça zor. Bunun ötesinde, derinlik ekseninin ölçülmesi, kameralarda insan vizyonunun ötesinde performansı da mümkün kılacak.

Derinlik ekseninin bir diÄŸer önemli uygulama alanı, sanal ve artırılmış gerçeklik. Åžu an dünya genelinde derinlik boyutunu ölçebilen, yüksek performans sunan, verimli ve ucuz sensörleri geliÅŸtirebilmek için çok büyük bir çalışma var.”

Mevcut sistemler üçüncü boyutu algılamada hala yetersiz

Atalar, kameralarla derinlik ölçümü yapabilen mevcut optik sistemlerin performanslarının çok düşük olmasına karşın yüksek maliyet gerektirdiğini belirterek 4 yıl süren çalışmaları sonunda mevcut bir kameraya eklenebilen basit bir cihaz oluşturduklarını aktardı.

Mevcut cep telefonu kameralarının, parlaklık ve rengi algılamada oldukça başarılı sonuçlar ortaya koyarken üçüncü boyutu algılamada hala oldukça yetersiz performans sergilediklerine dikkati çeken Atalar, üçüncü boyutu algılamanın özel optik sistemlerle mümkün olduğunu ancak bunların da performans ve fiyat açısından standart kameraların oldukça gerisinde kaldığını vurguladı.

“Bunun en temel nedeni, cep telefonlarına üçüncü boyut kazandırmak için gerekli düşük enerjili ve yüksek performanslı optik kompenentlerinin icat edilememesiydi.” diyen Okan Atalar, geliÅŸtirdikleri teknolojiye iliÅŸkin ÅŸu bilgileri verdi:

“Mevcut bir kameraya entegre olabilen özel optik bir cihaz icat ettik. Bu cihazı özel kılan çok ucuz olması. Åžu an böyle bir teknoloji piyasada mevcut deÄŸil ve derinlik algısı saÄŸlayan optik bir cihaz bir kameranın harcayacağı enerjinin 100, belki 1000 katı kadar fazla enerji harcıyor. Bizim cihazımızda ise derinlik algısı çok düşük enerjiyle çalışan, çok ucuz ve yüksek performans ile saÄŸlanabiliyor. Bu sistem sayesinde, fotoÄŸraf çekildiÄŸinde ışığın parlaklığı, renginin yanında uzaklığı da her pikselde görülebilecek. GeliÅŸtirdiÄŸimiz teknoloji, sanal ve artırılmış gerçekliÄŸi ve metaverse evrenini ilerletecek, performansını geliÅŸtirecek.”

Entegrasyonu kolay ve az batarya seviyesi ile çalışıyor

Atalar, sistemin çalışma prensibini anlatırken, normal bir kameraya basit bir ışık kaynağı ve buna optik cihaz entegre ettiklerini dile getirerek, “Åžu anda prototipte çalıştığını gösterdiÄŸimiz cihaz, dünya genelinde en yüksek performansa sahip, entegrasyonu kolay ve en az batarya seviyesi ile çalışma özelliÄŸini taşıyor.” dedi.

Okan Atalar, teknolojilerinin Nature Dergisi’nde yayımlandıktan sonra Silikon Vadisi’ndeki yatırımcıların ve araÅŸtırma kuruluÅŸlarının kendilerini aradığını ve yatırım teklifinde bulunduÄŸunu ifade etti. Atalar, “Teknolojinin en iyi kullanım alanı konusunda hala karar aÅŸamasındayız. Biz bu teknolojiyi, robotlar ve akıllı cep telefonları için düşündük ama kızılötesi kameralarda da kullanılabilir. Yani herhangi bir kameraya basit bir entegrasyon yaparak derinlik eksenini yakalamak mümkün.” diye konuÅŸtu.

Kaynak: AA