Bakan Yumaklı: Taklit, tağşiş ve hileli gıdalara ilişkin duyurular tüketiciyle anlık paylaşılacak

Tarım ve Orman Bakanı Ä°brahim Yumaklı, taklit ve hileli gıda listelerinin artık anlık olarak elektronik ortamda tüketicilerle paylaşılacağını belirterek, “Yeni sistemimiz guvenilirgida.tarimorman.gov.tr internet sitesinde yer alacak.” dedi.

Yumaklı, Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde düzenlenen “Güvenilir Gıdada Yeni Dönem” konulu basın toplantısında yaptığı açıklamada, son 1 yılda güvenilir gıdayla ilgili yaptıkları yenilikleri anlatacaklarını ve yarından itibaren yeni baÅŸlayacakları Gıda Kamuoyu Duyuru Sistemi’ni tanıtacaklarını söyledi.

Bakanlık olarak gıda güvenilirliÄŸinin saÄŸlanması için Türkiye’nin yasal mevzuatlarının yanı sıra uluslararası kuruluÅŸlarla koordinasyon ve iÅŸbirliÄŸi içinde çalışmalarını yürüttüklerini dile getiren Yumaklı, “Sofralarımıza bir gıdanın saÄŸlıklı ve güvenilir olarak ulaÅŸması için öncelikle bitki saÄŸlığını, hayvan saÄŸlığını ve yem güvenilirliÄŸini saÄŸlamamız gerekiyor. SaÄŸlıklı bitki ve hayvan, saÄŸlıklı gıdanın temel ÅŸartıdır.” diye konuÅŸtu.

SaÄŸlıklı bir bitkisel üretim için son dönemde yaptıkları çalışmalardan bahseden Yumaklı, insan, hayvan ve çevre saÄŸlığı açısından tehlikeli kimyasallar sınıfında yer alan 7 bitki koruma ürününün aktif maddesini yasakladıklarını, kalıntıyla etkin mücadele için yeni çalışmalar baÅŸlattıklarını, kimyasal mücadeleye alternatif olarak Biyolojik Mücadele DesteÄŸi’ni yüzde 100 artırdıklarını, QR Kodlu Bitki SaÄŸlık Sertifikası ve DoÄŸrulama Sistemi’ni uygulamaya koyduklarını, ihraç edilen ancak çeÅŸitli nedenlerle geri dönen taze meyve-sebze ürünlerinin kontrollerini ülkeye ilk sınır giriÅŸ noktasında yapmaya baÅŸladıklarını anlattı.

Yumaklı, sağlıklı hayvansal üretim için şap aşılamasını üçe çıkartarak vaka sayısını geçen yıla göre yüzde 79 azalttıklarını, veteriner yol kontrol ve denetim istasyonları açmaya başladıklarını, ari işletme olma konusunda kolaylıklar sağladıklarını bildirdi.

Kesimhanelere izlenebilir kamera kurulmasını zorunlu hale getirmek için düzenlemelerin sürdüğünü dile getiren Yumaklı, yılda ortalama 3 milyon doz kuduz aşısını yaban hayatındaki kuduz vakalarıyla mücadele için insan yaşamının bulunmadığı alanlara havadan attıklarını söyledi.

Son 1 yılda gıda tebliğlerinde önemli yenilikler yapıldı

Bakan Yumaklı, çiftlikten çatala tüm gıda zincirinde gıda güvenilirliğini sağlamak ve tüketici menfaatlerini en üst düzeyde korumak amacıyla çalıştıklarının altını çizerek, özellikle son 1 yılda sağlıklı ve güvenilir gıdaya erişim için gıda tebliğlerinde yaptıkları yenilikleri paylaştı.

Tüketicinin yanıltılmasını önlemek ve geleneksel ürünleri korumak için bazı gıdalarda katkı maddelerinin kullanımını yasakladıklarını dile getiren Yumaklı, nar ekşisi ve limon suyu izlenimi veren ürünlerin üretimini yasakladıklarını, bal tebliğini güncellediklerini, arı ürünleri olan propolis, arı ekmeği, arı sütü ve arı poleninde gıda güvenilirliği kriterlerini belirleyen mevzuatı ilk kez yayımladıklarını, takviye edici gıdalarda kullanılan probiyotik mikroorganizmalara yönelik yeni ilave kriterler belirlediklerini, eş zamanlı sektörel gıda denetimleri başlattıklarını anlattı.

Yumaklı, Beslenme Beyanları Kılavuzu hazırlayarak şeker ilavesiz beyanıyla tüketicinin yanıltılmasını engellediklerini, gıda etiketlerine yönelik tüketiciler açısından faydalı ve önemli değişiklikler yaptıklarını bildirdi.

Bakan Yumaklı, bu çalışmaları ilgili bakanlıklar, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları, sektör temsilcileri ve tüketici temsilcileriyle işbirliği halinde yaptıklarını ifade etti.

“Yıllık 1,3 milyon resmi kontrol gerçekleÅŸtiriyoruz”

Tarım ve Orman Bakanı Yumaklı, “Biz, tüm bu süreçlerde ‘en iyi denetçi tüketicinin kendisidir’ anlayışını benimsiyoruz. Ä°hbar ÅŸikayet hattımız olan Alo 174 Gıda Hattı ile tüketicilerimizi resmi kontrol sürecine dahil ediyoruz. Bu anlamda bir baÅŸka hizmetimiz olan Gıda Ä°ÅŸletmelerinde Karekod uygulamasını 7 Haziran Dünya Gıda GüvenilirliÄŸi Günü’nde uygulamaya baÅŸladık.” ÅŸeklinde konuÅŸtu.

Bakanlık olarak 7 bin 800 kontrol görevlisiyle yıllık 1,3 milyon resmi kontrol gerçekleştirdiklerini belirten Yumaklı, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Ãœlkemizde Bakanlığımıza kayıtlı veya onaylı 97 bini üretim, 341 bini satış, 286 bini toplu tüketim yeri olan toplam 724 bin gıda iÅŸletmesi mevcut. Resmi kontrollerde gıda iÅŸletmelerinin hijyeni, gıda etiket bilgileri, uyulması gereken ısı gereklilikleri, izlenebilirlik kayıtları ve sorumlu oldukları dokümanların kontrolü gibi birtakım gerekliliklerin kontrolünü yapıyoruz. Resmi kontrollerimizin tamamı risk esasına göre belirlenir. Düşük riskli olsa da her gıda iÅŸletmesine en az yılda bir defa denetim yapılır. Bu sıklık bazı ülkelerde 3 yıla kadar uzamaktayken, ülkemizde iÅŸletmeler mutlaka her yıl en az bir defa denetime tabi tutulur.”

“Yıl sonuna kadar 1,5 milyona yakın denetim gerçekleÅŸtirmiÅŸ olacağız”

Bakan Yumaklı, geçen yıl ekiplerinin 1,3 milyon denetim gerçekleÅŸtirdiÄŸini anımsatarak, “Bu yıl ÅŸu ana kadar 940 bin denetimde 16 bin uygunsuzluk tespit ettik. 771 milyon lira idari para cezası kestik. 368 iÅŸletme hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunduk. Yıl sonuna kadar toplam 1,5 milyona yakın denetim gerçekleÅŸtirmiÅŸ olacağız. Ä°ÅŸletmenin risk durumuna göre bu sayı ülkemizde 2-3, ÅŸikayet durumuna göre daha fazla olabilir.” diye konuÅŸtu.

Yumaklı, uygunsuzluk durumunda ne yaptıklarına deÄŸinerek, “ÇeÅŸitli idari yaptırımlarımız var. Hijyen esaslarına uygun olmayan gıda iÅŸletmesinin faaliyetini durdurmak, idari para cezası yazmak gibi. Uygunsuz ürünleri ise piyasadan toplatıyor ve imha ediyoruz. Suç teÅŸkil eden uygunsuzluklar için de Cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunuyoruz.” ifadelerini kullandı.

Resmi kontroller, analizler, ürün toplatma veya iÅŸletme faaliyetlerini durdurma gibi idari yaptırımların ardından kamuoyu duyurusuyla tüketiciyi bilgilendirdiklerini anlatan Yumaklı, kamuoyu duyurusunu “kiÅŸilerin saÄŸlığını tehlikeye düşüren ürünler” ve “taklit veya taÄŸÅŸiÅŸli ürünler” olmak üzere iki kategoride yaptıklarını söyledi.

Yumaklı, kiÅŸilerin saÄŸlığını tehlikeye düşüren ürünleri piyasadan toplatıp imha ettiklerini ve iÅŸletmeler hakkında kendi yaptırımlarına ek olarak Cumhuriyet baÅŸsavcılıklarına suç duyurusunda bulunduklarını kaydederek, “Taklit veya taÄŸÅŸiÅŸli ürünler. Buna farklı yaÄŸlar karıştırılan yağın zeytinyağı olarak piyasaya sürülmesi, peynire margarin katılması gibi örnekleri verebiliriz. Tespiti durumunda bu ürünleri de toplatıyoruz. 3 yıl içindeki ilk 2 tespitte ağır para cezaları uyguluyoruz. Buna raÄŸmen 3 yıl içinde 3’üncü kez yapılırsa, bu da mevzuatta suç olarak tanımlanmıştır. Bu tür durumlarda da yine Cumhuriyet baÅŸsavcılıklarına suç duyurusunda bulunuyoruz.” açıklamasında bulundu.

“Taklit ve hileli gıda listelerini anlık paylaÅŸacağımız sisteme geçiyoruz”

Tarım ve Orman Bakanı Yumaklı, tespit ettikleri uygunsuzlukları mevzuattaki tüm idari işlemleri tamamladıktan sonra kamuoyu ile paylaştıklarını belirterek, şunları kaydetti:

“Bugüne kadar olan eski sistemde; taklit veya taÄŸÅŸiÅŸ yapıldığı laboratuvar sonucuyla tespit edilen gıdalar ile kiÅŸilerin hayatını ve saÄŸlığını tehlikeye düşürecek ÅŸekilde bozulmuÅŸ, deÄŸiÅŸtirilmiÅŸ gıdalar, Bakanlığımız tarafından 6 aÅŸamalı bürokratik bir süreçle yönetiliyordu. Bunlar uzun süreçler aldığı için kamuoyu duyurularında uzun aralıklar meydana geliyordu. Herhangi bir yayınlama periyodu yoktu ve toplu ÅŸekilde yayınlanmaktaydı. Yeni sistemde kamuoyu duyuruları anlık olarak, elektronik ortamda tüketicilerimizle paylaşılacak.”

Yumaklı, neden böyle bir yeniliğe ihtiyaç duydukları konusunda şu değerlendirmelerde bulundu:

“Evet, kanunda bunun yayınlanma zorunluluÄŸu vardı. Ancak 6 aÅŸamalı süreç nedeniyle süreç uzuyor, kamuoyunda bir tereddüt hasıl oluyordu. Yeni sistemde uzun bürokratik süreçler yerine, sonuç daha hızlı ÅŸekilde sisteme girilecek. Periyodu belli olmayan zamanlarda birikmiÅŸ ve toplu ÅŸekilde bir liste yayınlanması yerine, sonuçlar belli olduÄŸunda hemen bu sistemde yer alacak. Yeni sistemimiz vatandaÅŸlarımızın güvenilir gıda ile ilgili merak ettiklerine ulaÅŸtığı guvenilirgida.tarimorman.gov.tr internet sitesinde yer alacak. Burada Gıda Kamuoyu Duyurusu sekmesi tıklandığında iki kategoride; ‘SaÄŸlığı Tehlikeye Düşürecek Gıdalar’ ile ‘Taklit ve TaÄŸÅŸiÅŸ Yapılan Gıdalar’ baÅŸlıkları altında duyurular yapılacak.”

“Yarından itibaren her yeni sonuç listeye eklenecek”

VatandaÅŸların bu iki kategoriye girdiÄŸinde duyuru tarihi, firma adı, marka, ürün adı, uygunsuzluk ve parti/seri no bilgilerine ulaÅŸabileceÄŸini kaydeden Yumaklı, yeni sistemin hazırlıklarına 1 Ocak’ta baÅŸladıklarını anımsattı.

Yumaklı, bu tarihten itibaren testlerin yapıldığını dile getirerek, şu bilgileri verdi:

“Sisteme veri giriÅŸleri baÅŸladı. Sistemi yarın saat 09.00 itibarıyla kullanıma açacağız. Ä°lk açtığımızda 1 Ocak’tan bu yana denetimlerimizde gıda kamuoyu duyurusuna konu olan marka ve firmalar burada yer alacak. Yarından itibaren artık her yeni sonuç ilave bir satır olarak bu internet sitesinde ve bahsettiÄŸimiz uygulama biçimiyle yer alacak. Tüketicilerimizin doÄŸru, hızlı, ÅŸeffaf bilgilendirmesi adına hayata geçireceÄŸimiz bu sistemin hayırlı olmasını diliyorum. Tabii şöyle bir soru gelecektir. Eski sistemde en son duyuruyu Mart 2022 tarihinde yapmıştınız. O tarihten 1 Ocak 2024’e kadar olan geçen süredeki ürünler ve firmalar yayınlanmayacak mı? Elbette onları da yayınlayacağız. Mart 2022 ile 1 Ocak 2024 arasını kapsayan eski sisteme dair listemizi son kez, öncekiler nasıl yayınlandıysa, aynı ÅŸekilde, yarın tek bir liste olarak yayınlayacağız.”

Yumaklı, vatandaÅŸlara, “bu uygulamaya ilgi göstermeleri” çaÄŸrısında bulunarak, “Onları sürecin içinde daha çok görmek istiyoruz. Tıpkı karekod uygulamasında olduÄŸu gibi. Firmalara, iÅŸletmelere de ‘kendi süreçlerini tekrar ve ciddi bir ÅŸekilde gözden geçirmeleri’ çaÄŸrısı yapıyoruz. Bu ÅŸekilde marka güveninin oluÅŸması firmalarımız için de bir kazanım olacaktır.” diyerek, konuÅŸmasını sonlandırdı.

Kaynak: AA