Akciğer sönmesinin erken tespiti amacıyla mobil uygulama geliştirildi

Ä°zmir’de görevli göğüs cerrahi uzmanı Doç. Dr. Åžeyda Örs Kaya, zamanla yarışın hayati önem taşıdığı akciÄŸer sönmesini saniyeler içinde yaparak hastayı hayata baÄŸlama amacıyla mobil uygulama geliÅŸtirdi.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Dr. Suat Seren Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesinde görevli 30 yıllık doktor Kaya, astım, KOAH, kaza, kesici ve delici alet yaralanmaları gibi sebeplerle meydana gelen akciğer sönme vakalarında, teşhisin hastanın olduğu yerde ve kısa sürede yapılması için 6 ay önce çalışma başlattı.

Kaya, cep telefonunun herkeste bulunması ve kolay ulaşılabilir olması nedeniyle mobil uygulama üzerine yoğunlaştı. Sağlıklı ve akciğeri sönen hastalardan ses örnekleri alan Kaya, sesleri analiz ederek akciğer sönmesini tespit edecek yazılım hazırladı.

Uygulama, telefona kaydedilen sesi, sağlıklı ve akciğer sönmesi olanların sesleriyle kıyaslayarak sonuç veriyor.

“Cep telefonuyla teÅŸhis koyabiliyoruz”

Doç. Dr. Şeyda Örs Kaya, AA muhabirine, akciğer sönmesinin sık rastlandığını, zamanında müdahale yapılmadığı zaman hastanın kaybedilme riskinin bulunduğunu söyledi.

Akciğer sönmelerinin hastanede tomografi ve röntgen aracılığıyla teşhis edildiğini, akciğeri sönen bir hastanın konuşmasından bu durumun anlaşılamadığını anlatan Kaya, şunları kaydetti:

“Kaza ya da yaralanma yerinde, diyelim büyük bir deprem oldu, insanlar hastaneye ulaÅŸamıyor, herkesin ulaÅŸabileceÄŸi basit bir sistemle buna teÅŸhis koyabilir miyiz? Çalışmamı cep telefonuyla teÅŸhis üzerine gerçekleÅŸtirdim. Öncelikle 3 ila 5 saniye olmak üzere akciÄŸer sönmesi olan hastaların ses kayıtlarını cep telefonuna kaydettim. Daha sonra bunları normal akciÄŸer ses kayıtlarıyla karşılaÅŸtırarak akciÄŸer sönmesi olan ve normal kiÅŸilerin seslerindeki farklılıkları matematiksel olarak gösterdik. Bunu da basit bir yazılıma dönüştürdüm. Henüz ticari boyutta deÄŸil ama kullanılabilir düzeyde elimizde bir yazılımımız var. Hastanın 3 ila 5 saniyelik herhangi bir ses kaydı, adını söylemesi ya da ‘iyiyim’ demesi yeterli oluyor. Zaten elimizde akciÄŸer sönmesiyle ilgili parametreler belli. Bunun hızlı bir ÅŸekilde analizini yaparak cep telefonuyla teÅŸhis koyma yöntemimiz var. Bu da ÅŸu an yüzde 85-90 doÄŸruluk oranına sahip.”

Kaya, uygulamanın hastanede de saÄŸlık profesyonelleri tarafından kullanılabileceÄŸini dile getirerek, Avrupa Göğüs ve Kalp Damar Cerrahları DerneÄŸi tarafından açılan inovasyon yarışmasında birincilik elde ettiÄŸini aktararak, “Bu çalışma dünyada ilk. Åžu anki hedefim daha çok hastada yaparak güvenilirliÄŸini arttırmak. O yarışmaya katılan tek Türk hekim bendim. Bu ödülü kazanmak keyif verdi. Çünkü bu çalışmanın bir vicdani tatmini de var. Çünkü bu çalışma yaygınlaÅŸtığı zaman çok sayıda hayat kurtaracağını biliyorum.” diye konuÅŸtu.

SBÜ İzmir Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Ana Bilim Dalı Başkanı ve Dr. Suat Seren Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi Göğüs Cerrahisi Eğitim Sorumlusu Prof. Dr. Kenan Can Ceylan da temel önceliklerinin vatandaşların acil durumlarda hızlı ve doğru sağlık hizmetine ulaşabilmesi olduğunu söyledi.

Kaya’nın uygulamasının bu anlamda çok önemli olduÄŸunu ifade eden Ceylan, “Bu yenilikçi sistem, özellikle deprem ve kaza gibi kritik anlarda hastaların kaderini deÄŸiÅŸtirebilecek bir uygulama potansiyeline sahip. Hastanemizde oluÅŸturduÄŸumuz bilimsel ortamın böyle bir baÅŸarıya katkı saÄŸlaması bizim için büyük bir gurur.” dedi.

Kaynak: AA