Akdeniz’in yenilmez amirali: Turgut Reis Kimdir?

Akdeniz'in yenilmez amirali Turgut Reis Kimdir

Akdeniz'in yenilmez amirali Turgut Reis Kimdir

襤stanbul Ticaret niversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararas覺 襤likiler B繹l羹m羹 retim yesi Prof. Dr. Mim Kemal ke, “Turgut Reis, 17 ya覺nda bir kad覺rga kumandan覺 yani kaptan olarak kar覺m覺za 癟覺k覺yor. Kendisini 癟ok iyi yetitirmi, reis olmu.”dedi.

Osmanl覺 襤mparatorluu donanmas覺nda amirallik yapan, hayat覺 denizlerde ge癟en, b羹y羹k zaferler kazanan ve Akdenizin bir T羹rk g繹l羹 olmas覺 i癟in y覺llarca m羹cadele eden Turgut Reis, vefat覺n覺n 456. y覺l覺nda an覺l覺yor.

Osmanl覺 donanmas覺na 繹nemli zaferler kazand覺ran Turgut Reis, T羹rk denizcilik tarihine ad覺n覺 alt覺n harflerle yazd覺ran komutanlar aras覺nda yer ald覺.

襤stanbul Ticaret niversitesi 襤nsan ve Toplum Bilimleri Fak羹ltesi Siyaset Bilimi ve Uluslararas覺 襤likiler B繹l羹m羹 retim yesi ve “Biat Bir Turgut Reis Hikayesi” isimli kitab覺n yazar覺 da olan Prof. Dr. Mim Kemal ke, vefat覺n覺n 456. y覺l覺nda Turgut Reis’in Osmanl覺 denizcilik tarihindeki yeri ve 繹nemini, AA muhabirine deerlendirdi.

Ortaokul y覺llar覺nda Turgut Reis’in hayat覺n覺n anlat覺ld覺覺 bir kitab覺 okuyarak onu tan覺d覺覺n覺 dile getiren ke, s繹z konusu roman覺 okuduunda Akdeniz’deki derya leventleri i癟inde Turgut Reis’in karakterinin kendisini 癟ok etkilediini s繹yledi.

Turgut Reis’e benzemeye 癟al覺t覺覺n覺 ve onu rol model olarak g繹rd羹羹n羹, bu 羹nl羹 Osmanl覺 donanma komutan覺nda kendisini 癟eken eyin deniz ak覺 olduunu belirten Prof. Dr. ke, 繹yle devam etti:

“Ciddi denizcilik tarihi kitaplar覺na bakt覺覺n覺z vakit herkesin, b羹t羹n uzmanlar覺n da s繹yledii ey, Turgut Reis’in hakikaten 16. y羹zy覺lda Akdeniz’in T羹rk g繹l羹 haline geldii vakit yenilmez kaptan olarak ortaya 癟覺kmas覺, denizleri 癟ok iyi bilmesidir. Yabanc覺 amiraller onun d羹manlar覺 dahi olsa deniz bilgisinin 繹l癟羹lemeyeceini s繹yl羹yor. Denize bakt覺覺n覺z vakit denizin bir baka 繹zellii de Turgut Reis’te 繹nemli bir ekilde kar覺m覺za 癟覺kan, o da deniz tasavvuf k羹lt羹r羹m羹zde ummand覺r, seyr-羹 s羹l羹kt羹r, Allah’a doru y繹neliin, seyrin en 繹nemli vesilelerinden biri olarak kar覺m覺za 癟覺kar. Ger癟ekten de Turgut Reis’i arat覺rd覺覺n覺z vakit, Turgut Reis’in de hayat覺nda b繹yle bir m羹ridin olduu ve bu m羹ridin de ona manevi olarak Akdeniz’in fethedilmesinde 繹nemli iaretler verdiini de g繹r羹yoruz.”

“Turgut Reis, 17 ya覺nda kaptan olarak kar覺m覺za 癟覺k覺yor”

Prof. Dr. Mim Kemal ke, Turgut Reis’in 癟ocukluk d繹nemine de deinerek, unlar覺 anlatt覺:

“Bildiimiz u, Akdeniz ve o y繹redeki b羹t羹n k繹yler biraz daha kara taraf覺ndad覺r. 羹nk羹 繹valyeler, korsanlar hep oralar覺 vurur, oralardaki ahaliyi taciz ederlerdi. Kendi k繹y羹nde ke癟i 癟oban覺 olan veya ke癟i 癟oban覺 olarak ailesinin yetitirmek istedii Turgut Reis, denize bakt覺k癟a denizin kendisine olan cezbesini g繹r羹p oradan ayr覺lmak istemi ve 癟ok k羹癟羹k yalar覺nda ka癟m覺, kendisini oradaki korsan gemisine atm覺, tabii bir macera. Bu macera 癟ok k覺sa bir d繹nem sonra Turgut Reis’e yeni bir 癟ehre kazand覺r覺yor. O da Turgut Reis, 17 ya覺nda bir kad覺rga kumandan覺 yani kaptan olarak kar覺m覺za 癟覺k覺yor. Kendisini 癟ok iyi yetitirmi, reis olmu. Daha sonra kendisine bu konuda 繹nderlik edecek olan en doru ismi bulmu, o da Oru癟 Reis’tir, Baba Oru癟 denirdi. Baba Oru癟’un yan覺nda yetiiyor, baba-oul gibi yetiiyorlar Akdeniz’in 癟eitli yerlerinde.”

Mim Kemal ke, Turgut Reis’in Fas, Cezayir, Tunus ve Trablusgarp diye adland覺r覺lan bug羹nk羹 Libya’n覺n ele ge癟irilmesinde b羹y羹k katk覺s覺 olduuna vurgu yapt覺.

“Kazan覺lmayacak bir savaa girimeli midir, 癟ekilmeli midir?”

Turgut Reis’in Trablusgarp Beylerbeylii de yapt覺覺n覺 ifade eden Prof. Dr. ke, Osmanl覺 amiralin ehadet erbetini i癟tii St. Elmo Kalesi’ni t羹m zorluklara ramen nas覺l fethettiini 繹yle anlatt覺:

“Misyon olarak Turgut Reis’in 羹zerinde hep u vard覺, diyordu ki ‘Osmanl覺 Devleti b羹t羹n Akdeniz’e egemen olacaksa Akdeniz’de bir vurguncu g羹ruh vard覺r, bu herkesi, Akdeniz’i de rahats覺z etmektedir. Bu da Malta 繹valyeleridir. Bunun adeta bir han癟er gibi Osmanl覺 Devleti’ne doru tutulduunu g繹rmekteyim ve Osmanl覺 Devleti’nin bekas覺 i癟in bu fesat yuvas覺n覺n mutlaka s繹nd羹r羹lmesi laz覺m.’ 襤te Malta seferi b繹yle bal覺yor lakin zaferi onun elinden almak isteyen karac覺lar, daha o Trablusgarp’a gelmeden 繹nce Malta kuatmas覺n覺 balat覺yor. Kuatma yanl覺 yap覺ld覺覺 i癟in adeta bu sava覺, kuatmay覺 kaybedeceini o da fark etmitir. Turgut Reis gelir, bakar ‘Eyvah’ der. 襤te orada hayat覺 i癟in 癟ok 繹nemli bir d繹n羹m noktas覺d覺r, kavakt覺r, kazan覺lmayacak bir savaa girimeli midir, 癟ekilmeli midir? Ama bu kaderin getirdii 繹yle bir noktad覺r ki o ehadeti tercih etmi ve oradaki yeniden d羹zenlemeleri ele alarak St. Elmo Kalesi’nin d羹mesini salam覺. Fakat kale d羹erken de d羹man hatlar覺ndan, kale bur癟lar覺ndan gelen bir yayl覺m atei, g羹lle neticesinde orada a覺r ekilde yaralanm覺 ve bu yaralanma aa覺 yukar覺 7 g羹n kadar s羹rm羹. Daha sonra ise ehadet erbetini i癟mitir. Kendisi b羹y羹k bir t繹renle Trablusgarp’a getirilir, orada defnedilir ve hat覺ras覺 da g繹nl羹m羹zde yaamaya devam eder.”

Akdeniz’i T羹rk g繹l羹 haline getirmesinde Turgut Reis’in rol羹

Mim Kemal ke, Turgut Reis’in Bodrum’unu, Malta’s覺n覺, ehit olduu yeri yak覺ndan takip ettiini, Libya’daki t羹rbesini 3 kez ziyaret ettiini vurgulayarak, unlar覺 kaydetti:

“Turgut Reis’in, Akdeniz’i T羹rk g繹l羹 haline getirmesinde, Trablusgarp’ta Akdeniz’e lay覺k bir devlet ina etmesi, oradaki ahaliye T羹rk’羹n alicenapl覺覺n覺 g繹sterip orada adaletli bir devlet kurmas覺 hakikaten tarihimizde 羹st羹nde durulmas覺 gerekmektedir diye d羹羹n羹yorum.

Bu dorultuda ve Turgut Reis’in bana verdiklerine kar覺l覺k hi癟 olmazsa bir kadirinasl覺k ve vefa g繹revi olarak ‘Biat’ adl覺 kitap yazd覺m, bu bir Turgut Reis hikayesi. Bu benim Turgut Reis’imdir. Benim g繹rd羹羹m, yaad覺覺m, i癟selletirdiim, hemhal olduum bir Turgut Reis’tir. Bu, bir yanda sadece bir Turgut Reis’in hayat覺, 繹yk羹s羹 deil ayn覺 zamanda benimle onun al覺veriinin, y羹zlemesinin ve tabii ki bununla birlikte Mim Kemal’in de bir ekilde biyografisidir diyebiliriz.”

Kaynak: AA

Bir cevap yaz覺n

E-posta hesab覺n覺z yay覺mlanmayacak. Gerekli alanlar * ile iaretlenmilerdir