BMGK, Gazze’ye yardımların eriÅŸimi için acil adım atılması talep edilen karar tasarısını kabul etti

BirleÅŸmiÅŸ Milletler Güvenlik Konseyi’nde (BMGK), Gazze’de geniÅŸletilmiÅŸ insani yardımların kesintisiz ve güvenli eriÅŸimi için “acil adım atılması” talep edilen karar tasarısı kabul edildi.

BMGK‘de BirleÅŸik Arap Emirlikleri’nin sunduÄŸu karar tasarısı, dört kez yapılan erteleme ve üye ülkeler arasındaki yoÄŸun müzakerelerin ardından bugün düzenlenen oturumda oylandı.

Tasarı, 15 üyeli BMGK’de 13 “evet” oyu alırken, oylamada ABD ve Rusya “çekimser” kaldı.

Oylamadan önce, Rusya’nın Gazze‘de insani yardımlara kesintisiz ve güvenli eriÅŸim saÄŸlanması için çatışmalara acilen ara verilmesi talep ettiÄŸi deÄŸiÅŸiklik önerisini ABD veto etti.

“Çatışmalara ara” talebi kalktı, acil adım çaÄŸrısı geldi

Tasarının ilk halinde tartışma yaratan ve ABD’nin karşı çıktığı hususlardan biri, insanı yardımların engelsiz eriÅŸimi için “çatışmalara ara verilmesi” talebi olmuÅŸtu.

Kabul edilen kararda, bunun yerine Gazze’de geniÅŸletilmiÅŸ insanı yardımların kesintisiz ve güvenli eriÅŸimi için acil adım atılması ve çatışmalara sürdürülebilir bir ÅŸekilde ara verilmesi için gerekli koÅŸulların oluÅŸturulması çaÄŸrılarına yer verildi.

DiÄŸer bir sorun ise karar tasarısındaki “BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’ten yardımların denetlenmesi için bir mekanizma kurması” talebi olarak ortaya çıkmıştı.

YoÄŸun müzakerelerin sonunda taraflar, mekanizma yerine “Gazze’deki sivil topluma yardımların ulaşımını hızlandırmak için Genel Sekreter’in Kıdemli Ä°nsani ve Yeniden Yapılanma Koordinatörü” ataması üzerinde mutabık kaldı.

Kararda, Genel Sekreter tarafından atanacak koordinatörün Gazze’ye yardımların sevkiyatını hızlandırmak ve kolaylaÅŸtırmak için bir mekanizma kurması talep edildi.

Koordinatör atamasının da bir an önce yapılması çağrısında bulunulan kararda, gerekli personel ve teçhizatın sağlanacağı koordinatörün BM yetkisiyle çalışacağı ve BMGK uyarınca kendisine verilen görevleri yerine getireceği bildirildi.

Koordinatörün, insani yardımların türünü teyit etmesi talep edilen kararda, aynı zamanda söz konusu kiÅŸiye insani yardım sevkiyatını “kolaylaÅŸtırma, koordine etme, denetleme ve teyit etme” görevleri verildi.

Kararda, koordinatörün BMGK’ye çalışmaları hakkında ilk 20 günün ardından bilgi vermesi istenilirken, tüm taraflara koordinatörle iÅŸbirliÄŸi halinde hareket etme çaÄŸrısı yapıldı.

Yardımların erişimi ön plana çıktı

Gazze’deki sivil topluma yardımlarının “yeterli miktarlarda aktarılması” gerektiÄŸinin altı çizilen kararda, buna gıda, su, temizlik malzemesi, elektrik, telekomünikasyon ve tıbbi servislerin dahil olduÄŸu ifade edildi.

Kararda, Gazze’ye temel gıda ve servislerin ithalatının tekrar baÅŸlamasının önemine deÄŸinilirken, yardımların “sapma” olmadan sivil halka ulaÅŸtırılması ve dağıtım için gerekli yakıtın saÄŸlanması gerektiÄŸi vurgulandı.

Tüm taraflara uluslararası hukuk ve uluslararası insancıl hukuk uyarınca sivilleri koruma görevini yerine getirmeleri çaÄŸrısı yapılan kararda, tarafların Gazze’ye yardımların eriÅŸimini artırmak için tüm mevcut yollarının kullanımını kolaylaÅŸtırmaları talep edildi.

Yardımların dağıtımı için gerekli yakıtın sağlanması istenilen kararda, hastaneler, tıbbi tesisler, okullar, ibadet alanları ve BM tesisleri ile personeli, tıp personeli ve araçlarının uluslararası insancıl hukuk uyarınca korunması gerektiğinin altı çizildi.

Kararda, tüm esirlerin serbest bırakılması talep edilirken, her türlü uluslararası insancıl hukuk ihlali ve terör faaliyetleri kınandı.

Ä°ki devletli çözümün önemine iÅŸaret edilen kararda, Gazze Åžeridi’nin Batı Åžeria’yla birlikte Filistin Yönetimi’nin otoritesi altında birleÅŸtirilmesi gerektiÄŸi kaydedildi.

Kararda, Genel Sekreter’in karar kabul edildikten sonra uygulamalarla ilgili BMGK’ye 5 gün içinde bilgi vermesi talep edildi.

Guterres 99. maddeyi iÅŸletmiÅŸti

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, görev süresi boyunca yetkisini ilk kez kullanarak Gazze’deki insanı felaketin önlenmesi için BM Åžartı’nın 99. maddesini iÅŸletmiÅŸ ve 6 Aralık’ta BMGK’ye mektup göndermiÅŸti.

Guterres, “Güvenlik Konseyi üyelerini insani felaketin önlenmesi için baskı yapmaya çağırıyorum ve insani ateÅŸkesin ilan edilmesi talebimi tekrarlıyorum. Bu çok acil.” ifadelerini kullanmıştı.

Bunun ardından 8 Aralık’ta BMGK’de yapılan oylamada Gazze’de acilen insani ateÅŸkes talep edilen karar tasarısı ABD tarafından veto edilmiÅŸti.

ABD, BM Genel Kurulu’nda 13 Aralık’ta 153 ülkenin “evet” oyu kullandığı Gazze’de acilen insani ateÅŸkes talebinde bulunulan karar tasarısı için de “hayır” oyu kullanan 10 ülkeden biri olmuÅŸtu.

ABD daha önce 16, 18 ve 25 Ekim’de de BMGK’de Gazze’ye iliÅŸkin sunulan karar tasarılarını veto etmiÅŸti.

BMGK’de 7 Ekim’in ardından çok sayıda oturum düzenlenmiÅŸ ve birçok karar tasarısının veto edilmesinin ardından Gazze’de çatışmalara “acil ve uzatılmış ara verilmesi” talep edilen 2712 sayılı karar 15 Kasım’da kabul edilmiÅŸti.

Kaynak: AA