Bulaşıcı olmayan hastalıkların toplam hastalık yükü içindeki payı arttı

YaÅŸlanan nüfusun da etkisiyle 2022 yılında gerçekleÅŸen ölümlerin yüzde 68,6’sı dolaşım sistemi ve solunum yolu hastalıkları ile tümör, beslenme, endokrin ve metabolizmayla ilgili hastalıklardan kaynaklandı.

CumhurbaÅŸkanlığı Yıllık Programı’nda yer alan bilgiye göre, yaÅŸlanan nüfusun da etkisiyle 2022 yılında gerçekleÅŸen ölümlerin yüzde 68,6’sı dolaşım sistemi ve solunum yolu hastalıkları ile tümör, beslenme, endokrin ve metabolizmayla ilgili hastalıklardan kaynaklandı.

Temel risk faktörleri ise tütün kullanımı, fiziksel aktivite eksikliği ve dengesiz beslenme olarak belirlendi.

AA muhabirinin 2024 Yılı CumhurbaÅŸkanlığı Yıllık Programı’ndan derlediÄŸi bilgiye göre, saÄŸlık hizmet sunumunda son yıllarda kaydedilen ilerlemeler sonucu fiziki altyapı, insan kaynağı, hizmete eriÅŸim, aile hekimliÄŸi, anne ve çocuk saÄŸlığı, hastane yatak sayıları, koruyucu saÄŸlık, kurumsal yapılanma, bulaşıcı hastalıklarla mücadele, hasta ve hekim hakları baÅŸta olmak üzere pek çok alanda geliÅŸmeler saÄŸlandı.

Anne ve bebek saÄŸlığına yönelik hizmetlerdeki iyileÅŸmeler sonucunda 2017 yılında yüz bin canlı doÄŸumda gerçekleÅŸen anne ölüm oranı 14,5 iken 2022 yılında 12,6’ya geriledi.

Hasta yatak kapasitesi ve hasta yataklarının niteliÄŸi açısından 2017 yılında 27,9 olan on bin kiÅŸiye düşen yatak sayısı, 2022’de 30,7’ye çıktı.

SaÄŸlık altyapısının iyileÅŸtirilmesi ve hizmete eriÅŸimin kolaylaÅŸtırılmasıyla 2021’de 8 olan kiÅŸi başı hekime müracaat sayısı, 2022 yılında 10 olarak gerçekleÅŸti.

“18 ÅŸehir hastanesi projesinin sözleÅŸmesi imzalandı”

Kamu özel işbirliğiyle toplam 28 bin 438 yatak kapasitesine sahip 18 şehir hastanesi projesinin sözleşmesi imzalandı.

Ekim 2023 itibarıyla Mersin, Yozgat, Isparta, Adana, Kayseri, Elazığ-Fethi Sekin, Manisa, Eskişehir, Ankara-Bilkent, Bursa, İstanbul-Başakşehir Çam ve Sakura, Konya, Tekirdağ Dr. İsmail Fehmi Cumalıoğlu, Ankara-Etlik, Kocaeli Gaziantep ve İzmir Bayraklı şehir hastaneleri toplam 27 bin 828 yatak kapasitesiyle hizmet verdi.

İlave olarak 610 yatak kapasitesine sahip Kütahya Şehir Hastanesinin geçici kabul çalışmaları devam ediyor.

Ayrıca, 19 bin 50 yatak kapasiteli 17 şehir hastanesi projesinin de merkezi yönetim bütçesinden yapımına devam ediliyor, toplam 4 bin 900 yatak kapasiteli 6 şehir hastanesinin proje çalışmaları yürütülüyor.

Toplam 14 bin 150 yatak kapasiteli Aydın, Antalya, Samsun, Trabzon, Ordu, Denizli, Sakarya, Şanlıurfa, Diyarbakır-Kayapınar, İstanbul Sancaktepe ve Mardin şehir hastanelerinin inşaat çalışmaları sürüyor.

2022 yılında toplam yatak kapasitesinin yüzde 21’ine, uzman hekim sayısının 31,9’una sahip olan özel sektörde, tüm ameliyatların yüzde 29,4’ünü yapılırken, toplam yatak kapasitesinin yüzde 16,7’sine ve uzman hekim sayısının yüzde 15,51’ne sahip üniversite hastanelerinde ameliyatların yüzde 18,7’si gerçekleÅŸtirildi.

2022 yılında Türkiye’de hekim sayısı 194 bin 688, diÅŸ hekimi sayısı 42 bin 359, hemÅŸire sayısı 243 bin 565 ve ebe sayısı 59 bin 632 oldu. Aynı dönemde 100 bin kiÅŸiye düşen hekim sayısı 228 iken, hemÅŸire ve ebe sayısı 356 olarak kayıtlara geçti.

“SaÄŸlıklı Hayat Merkezlerinin sayısı Eylül 2023 itibarıyla 247’ye ulaÅŸtı”

Bulaşıcı olmayan hastalıkların toplam hastalık yükü içerisindeki payı, yaşlanan nüfusun da etkisiyle giderek arttı.

2022 yılında gerçekleÅŸen ölümlerin yüzde 68,6’sı dolaşım sistemi hastalıkları, tümörler, solunum yolu hastalıkları ile beslenme, endokrin ve metabolizmayla ilgili hastalıklardan kaynaklandı.

Bu hastalıklara neden olan temel risk faktörleri, tütün kullanımı, fiziksel aktivite eksikliği ve dengesiz beslenme olarak tespit edildi.

Risk faktörleriyle mücadele kapsamında halk saÄŸlığının korunmasına yönelik kurulan SaÄŸlıklı Hayat Merkezlerinin sayısı eylül ayı itibarıyla 247’ye ulaÅŸtı.

“Kovid-19’un tıbbi, davranışsal ve sosyal etkileri oldu”

Hacettepe Üniversitesi (HÜ) Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Okan Bülent Yıldız, AA muhabirine yaptığı açıklamada, dolaşım sistemi hastalıkları, tümörler, solunum yolu hastalıkları ile beslenme, endokrin ve metabolizmayla ilgili hastalıklara bağlı ölümlerde Kovid-19 salgınının geniş ölçüde tıbbi, davranışsal ve sosyal etkilerinin bulunduğunu söyledi.

Yıldız, “Bunlar arasında obezite, endokrin ve metabolik hastalık sıklığını artıran, kontrolü zorlaÅŸtıran faktörlerdir. Bu hastalıklara baÄŸlı ölümlerin artışında sık ve abur cubur tüketim belirgin olmak üzere saÄŸlıksız beslenme davranışının geliÅŸmesi, oturarak geçirilen hareketsiz zamanın ve ekran zamanının artışı, stres ve kaygı bozuklukları, uyku düzeninin bozulması ve kalitesiz uyku öne çıkan etkenlerdir.” dedi.

Yıldız, bunların dışında salgın döneminde dünyada yüksek kafein ya da şeker içeren içecekler ve sigara tüketiminde artış olduğuna da dikkati çekerek şöyle devam etti:

“Bunların da endokrin ve metabolik hastalıklara baÄŸlı ölümlerde artışa katkısı olabilir. SaÄŸlık sistemleri Kovid-19 pandemisinin ağır yükü altında zorlanırken, endokrin ve metabolik hastalıklar baÅŸta olmak üzere kronik hastalıkların rutin takiplerinde tüm dünyada aksamalar yaÅŸandı. Kovid-19 tanısı alan hastalardan önceden endokrin ve metabolik hastalığa sahip olanlarda hastaneye yatış ve ölüm oranları bu hastalıklara sahip olmayanlara göre belirgin olarak arttı.”

Kaynak: AA