ÇavuÅŸoÄŸlu: ABD’nin birçok alanda bizimle iÅŸbirliÄŸi yapma arzusunda olduÄŸunu görüyoruz
ÇavuÅŸoÄŸlu, yeni ABD yönetiminin Türkiye ve bölgesine ilgi gösterdiÄŸini belirterek, “Sadece Libya ve Suriye meselesinde deÄŸil Akdeniz’den Karadeniz’e ve Kafkasya’ya kadar birçok alanda bizimle iÅŸ birliÄŸi yapmak arzusunda olduÄŸunu görüyoruz.” dedi.
DışiÅŸleri Bakanı Mevlüt ÇavuÅŸoÄŸlu, TRT Haber’de gerçekleÅŸtirilen canlı yayında gündeme iliÅŸkin deÄŸerlendirmelerde bulundu.
Gelecek hafta düzenlenecek Antalya Diplomasi Forumu’na (ADF) deÄŸinen ÇavuÅŸoÄŸlu, ilk olarak geçen sene gündeme gelen ADF’nin yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle bu yıla ertelendiÄŸini söyledi.
ÇavuÅŸoÄŸlu, “Diplomasi, gelecek, sorunlar ve fırsatlarla ilgili tüm konular artık Türkiye’de de konuÅŸulsun istedik.” ifadesini kullandı.
ADF’ye çok fazla ilgi olduÄŸunun altını çizen ÇavuÅŸoÄŸlu, şöyle devam etti:
“10’dan fazla hükümet ve devlet baÅŸkanı katılımını teyit etti. Bir o kadar da eski hükümet ve devlet baÅŸkanı katılıyor. (Avrupa BirliÄŸi Dış Ä°liÅŸkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Joseph) Borrell ve 2 AB Komiseri ile 47 bakan katılımını teyit etti. Ayrıca uluslararası örgütlerin genel sekreterleri, temsilcileri, eski bakanlar, eski genel sekreterler ve çok sayıda uluslararası tanınırlığı olan kiÅŸiler, akademisyenler, öğrenci kardeÅŸlerimizi davet ettik.”
ÇavuÅŸoÄŸlu, ADF’ye Türkiye’deki siyasi parti genel baÅŸkan ve dış iliÅŸkilerden sorumlu genel baÅŸkan yardımcıları yanında parlamenterlerin de davet edildiÄŸini kaydederek, “BaÅŸka ülkelerden de parlamenterler var. Parlamenterler diplomasinin önemini vurgulayan bir oturumumuz da olacak.” dedi.
Gelecek hafta yapılacak NATO zirvesine iliÅŸkin deÄŸerlendirmelerde de bulunan ÇavuÅŸoÄŸlu, “Biz CumhurbaÅŸkanımızın, ABD’nin yeni baÅŸkanı Joe Biden’la görüşmesini ön plana çıkarıyoruz ama bu zirvenin kendisi çok önemli çünkü NATO’nun 2030 vizyonu belgesi görüşülecek.” diye konuÅŸtu.
Bu belgenin hazırlanmasında Türk Büyükelçi Tacan Ä°ldem’in de yer aldığını aktaran ÇavuÅŸoÄŸlu, son Paris ziyaretinde Fransız mevkidaşının Fransa CumhurbaÅŸkanı Emmanuel Macron’un da zirve kapsamında CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan’la görüşme talebini ilettiÄŸini söyledi.
ÇavuÅŸoÄŸlu, “Onun da saati ayarlanıyor. Almanya BaÅŸbakanı Angela Merkel, Ä°ngiltere BaÅŸbakanı Boris Johnson, Yunanistan BaÅŸbakanı Kiryakos Miçotakis ve diÄŸer liderlerle görüşmeler olacak.” ifadesini kullandı.
ErdoÄŸan-Biden görüşmesinde, ABD’nin yeni yönetimiyle iliÅŸkiler konusunda hangi adımların atılacağı konusunun gündeme geleceÄŸini kaydeden ÇavuÅŸoÄŸlu, ABD’nin eski baÅŸkanları Barack Obama ve Donald Trump dönemi sorunları ile Biden yönetimi döneminde ortaya çıkan sorunlara deÄŸindi.
ABD’nin Türkiye karşıtı yaptırımlarına, YPG’ye verdiÄŸi desteÄŸine, Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) ile ilgili tutumuna ve S-400 konusundaki anlaÅŸmazlıklara iÅŸaret eden ÇavuÅŸoÄŸlu, ÅŸunları söyledi:
“ABD’nin Türkiye’yle birçok stratejik alanda çalışma arzusu olduÄŸunu görüyoruz. Bunu DışiÅŸleri Bakanı Antony Blinken’da da gördük diÄŸer muhataplarımızda da gördük. Tüm muhataplarımızda bunu görüyoruz, Biden’ın kendisinde de var. Bir taraftan bu sorunları nasıl çözeceÄŸiz, diÄŸer taraftan geleceÄŸe yönelik iliÅŸkileri tamir ederken bu iÅŸ birliÄŸini güçlendirebilecek miyiz? Trump döneminde 100 milyar dolarlık bir ticaret hacmi hedefi vardı. Bu hedeflere ulaÅŸmak için neler yapmamız lazım?”
ÇavuÅŸoÄŸlu, Blinken’a bir görüşmede var olan sorunların çözümü ve stratejik iliÅŸkilerin gerçek anlamda stratejik iliÅŸkiye dönüştürmek için yapılacakların yazıldığı bir vizyon belgesi verdiklerini söyleyerek, “En son telefon görüşmemizde Blinken, bu kağıt üzerinde çalıştıklarını ve bize döneceklerini söyledi. Birçok bölgesel konuda da daha yakın çalışmak arzusunda olduÄŸunu görüyoruz. Bunları yapabiliriz ama bizim de beklentilerimizin karşılanması gerekiyor.” deÄŸerlendirmesinde bulundu.
ABD’nin Türkiye’yle ortak çalışma arzusunda olduÄŸu noktalara dikkati çeken ÇavuÅŸoÄŸlu, “ÖrneÄŸin Suriye konusunda ABD bizimle bu dönemde daha iyi bir ÅŸekilde çalışmak istiyor. Bir ara Suriye’den tamamen kopmuÅŸtu, sadece kuzeydoÄŸu Suriye ile ilgileniyordu. Trump döneminde ‘Burada petrol var onun için kalacağız’ diyordu. Libya’yla hiç ilgilenmiyordu ABD, ÅŸimdi daha yakından ilgileniyor.” diye konuÅŸtu.
Türkiye’nin bölgesine yönelik yeni yönetimde bir ilgi olduÄŸunu vurgulayan ÇavuÅŸoÄŸlu, “Sadece Libya ve Suriye meselesinde deÄŸil Akdeniz’den Karadeniz’e ve Kafkasya’ya kadar birçok alanda bizimle iÅŸ birliÄŸi yapmak arzusunda olduÄŸunu görüyoruz.” dedi.
“FBI, ‘FETÖ’nün karanlık yüzünü gördük’ dedi”
ABD’nin FETÖ’ye yönelik tutumuna iliÅŸkin açıklamalar yapan ÇavuÅŸoÄŸlu, “Beklentimiz var ama o beklentimizi karşılayacak henüz bir sinyal aldınız mı derseniz hayır almadık.” dedi.
ÇavuÅŸoÄŸlu, ErdoÄŸan-Biden görüşmesinin bu konu açısından da önemli olduÄŸunu vurgulayarak, “Bir taraftan ABD içinde FETÖ faaliyetlerine karşı soruÅŸturma baÅŸlatan ve FETÖ’nün arkasında olan FBI var, diÄŸer taraftan ABD’de bulunan FETÖ’cüler konusunda beklentilerimizi karşılamayan ve bu konularda henüz istediÄŸimiz adımları atmayan, bize destek vermeyen bir ABD yönetimi var. Trump yönetiminde de böyleydi Obama yönetiminde de.” diye konuÅŸtu.
Türkiye’nin avukatlarının ABD’de FETÖ’ye yönelik çalışmalar yürüttüğüne dikkati çeken ÇavuÅŸoÄŸlu, “‘FETÖ’nün karanlık yüzünü görmeye baÅŸladık’ diyen FBI’ın soruÅŸturmaları var bize de yer yer bilgi veriyorlar. Sonuçta bir ikilem var. Kendi iç güvenliÄŸi için tedbir alıyor ama müttefikinin beklentilerini karşılamak için bir adım atmıyor.” ifadesini kullandı.
ÇavuÅŸoÄŸlu, yaptığı özel görüşmelerde muhataplarının ve FBI’ın, FETÖ konusunda “Karanlık yüzünü gördük. Teknoloji ve insanı çok iyi kullanıyorlar. ABD içinde vize kaçakçılığından tutun da kara para aklama gibi birçok alanda bunları illegal faaliyetlerini gördük.” dediÄŸini aktardı.
“Fransa bizimle artık Afrika konusunda da istiÅŸareler yapmak istiyor”
ÇavuÅŸoÄŸlu, ABD ile yaÅŸanan S-400 hava savunma sistemi gerginliÄŸiyle ilgili “Ä°ki ülke rekabet ediyor. ‘Benim karşı olduÄŸum ülkeden sen savunma sistemi alamazsın’ diye dayatıyor. NATO, bu konuda hassas deÄŸil mi? NATO Genel Sekreteri, ‘Müttefiklerimiz istedikleri savunma sanayi ürünün istediÄŸi yerden alabilir’ demedi mi?” diye konuÅŸtu.
ABD’nin S-400’leri NATO sistemine aykırı olduÄŸu için kabul etmediÄŸini belirten ÇavuÅŸoÄŸlu, “Biz, teknik komite teklifinde bulunduk kabul etmediler. Çünkü iddiaların doÄŸru olmadığını onlar da biliyor.” dedi.
Sorunun teknik olarak çözülemeyecekse siyasi olarak çözülmesi gerektiÄŸinin altını çizen ÇavuÅŸoÄŸlu, “ABD’nin ÅŸunu kabul etmesi lazım; Türkiye Cumhuriyeti bir savunma sistemini bir baÅŸka ülkeden bir kere satın aldı. Bu bitmiÅŸtir. Bundan sonra Türkiye’nin kendi hava savunma sistemini üretmeye baÅŸladığı güne kadar bizim ihtiyacımız var. Bundan sonraki satın alacağımız ürünlerle ilgili bizimle iÅŸ birliÄŸi yapması ve garanti vermesi lazım.” ifadelerini kullandı.
ÇavuÅŸoÄŸlu, ABD’nin Patriot hava savunma sisteminin daha pahalı olmasına raÄŸmen müttefiklerden almanın tercih edildiÄŸini de vurguladı.
Avrupa’dan da benzeri hava savunma sistemi alma giriÅŸimleri olduÄŸunu söyleyen ÇavuÅŸoÄŸlu, Macron’un Türkiye’ye hava savunma sistemi SAMP/T göndermek istediÄŸini ancak Barış Pınarı Harekatı sonrası bu karardan vazgeçtiÄŸini belirtti.
ÇavuÅŸoÄŸlu, Fransız mevkidaşıyla da bu konuyu konuÅŸtuklarını söyledi. GeçmiÅŸte Eurosam ÅŸirketiyle yapılan ön mutabakata deÄŸinen ÇavuÅŸoÄŸlu, “Türkiye olarak Eurosam’la satın alma ve ortak üretim konusunda niyet mektubu imzalamıştık geçmiÅŸte. Bunu da canlandırabiliriz. Ä°lla Patriot olması ÅŸart deÄŸil. ABD, Patriot konusunda garanti vermiyorsa diÄŸer müttefiklerimizden de pek ala hava savunma sistemi alabiliriz.” ifadelerini kullandı.
Fransa’nın Türk firmalarına bazı ürünlerin ihracat lisansı vermediÄŸini hatırlatan ÇavuÅŸoÄŸlu, “Bu tür konuların Türkiye-Fransa iliÅŸkilerinin gündeminden kalkması gerektiÄŸini söyledik.” dedi.
Türkiye ile Fransa’nın arasında görüş ayrılığı olan konular olsa da istiÅŸarelerin baÅŸladığını kaydeden ÇavuÅŸoÄŸlu, “Fransa, bizimle artık Afrika konusunda da istiÅŸareler yapmak istiyor. Bu da iyi bir ÅŸey. Biz kimseyi rakip olarak görmüyoruz, kimseyle rekabet etmiyoruz Afrika’da. Türkiye’nin oradaki konumunun güçlenmesi ve önemli bir aktör olduÄŸunun görünmesi de önemli. Ä°stiÅŸare alanlarını geliÅŸtiriyoruz.” deÄŸerlendirmesini yaptı.
Çavuşoğlu, temas ve diyalog oldukça görüş ayrılığı bulunan konuların azaldığını dile getirdi.
“Afganistan’da kalmak tek başına bir ülkenin destek olmadan üstlenebileceÄŸi bir sorumluluk deÄŸil”
Afganistan’ın baÅŸkenti Kabil’deki havalimanının Türkiye’nin iÅŸletmesi konusunda uluslararası basındaki haberlere deÄŸinen ÇavuÅŸoÄŸlu, bu havalimanının herkesi ilgilendiren bir konu olduÄŸunu söyledi.
NATO ve müttefik ülkelerle bu konunun görüşüldüğünü belirten ÇavuÅŸoÄŸlu, “Afganistan’da kalmak tek başına bir ülkenin destek olmadan üstlenebileceÄŸi bir sorumluluk deÄŸil. Bunun güvenlik riski de var aynı zamanda da ciddi bir külfet boyutu var. Bunun paylaşılması gerekiyor.” dedi.
Afganistan’ın da bu konuda bir talebinin olması gerektiÄŸine iÅŸaret eden ÇavuÅŸoÄŸlu, ÅŸunları kaydetti:
“Kararlı Destek Misyonu çekilirken Afganistan’a nasıl bir destek vereceÄŸiz, bu havaalanının güvenliÄŸi ve iÅŸletilmesiyle ilgili Türkiye tek başına mı yoksa baÅŸka ülkelerle mi olacak? Bunları müttefiklerle, ABD’yle, diÄŸer ülkelerle ve NATO’yla görüşüyoruz. Türkiye’nin önerisi, NATO çatısı altında olmasa bile NATO ve önemli ülkelerin desteÄŸiyle bazı ülkeler bu sorumluluÄŸu üstlenebilir. Ama burada Afganistan tarafının iÅŸ birliÄŸi hayati derecede önemli.”
Ä°srail ile iliÅŸkiler
Bakan ÇavuÅŸoÄŸlu, “Ä°liÅŸkilerin normal bir ÅŸekilde seyredebilmesi için Ä°srail’in saldırgan politikalardan vazgeçmesi lazım” ÅŸeklinde ifade etti.
Kaynak: AA
