ÇavuÅŸoÄŸlu, Anadolu Ajansı Editör Masası’nda soruları yanıtladı

DışiÅŸleri Bakanı ÇavuÅŸoÄŸlu, Türkiye’nin ABD ve Rusya’yla Suriye konusunda vardığı mutabakatların siyasi baÅŸarı olarak tarihe geçtiÄŸini söyledi.

DışiÅŸleri Bakanı Mevlüt ÇavuÅŸoÄŸlu, Anadolu Ajansı (AA) Editör Masası’nda gündeme iliÅŸkin açıklamalarda bulundu ve soruları yanıtladı.

Suriye konusunda Türkiye ile ABD ve Rusya Federasyonu arasında varılan mutabakatları deÄŸerlendiren ÇavuÅŸoÄŸlu, “Türkiye beÅŸ gün içinde dünyanın en büyük iki gücüyle masada bir anlaÅŸmaya varmıştır. Mutabakat saÄŸlamıştır. Bu mutabakat bizim ulusal güvenliÄŸimiz için çok önemlidir ama diplomasi ve siyasi baÅŸarı olarak da tarihe geçmiÅŸtir.” dedi.

ÇavuÅŸoÄŸlu, CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan’ın liderliÄŸinde ABD ve Rusya ile Türkiye’nin meÅŸru talepleri doÄŸrultusunda ve endiÅŸelerini giderecek ÅŸekilde mutabakatın saÄŸlanmasının önemli olduÄŸunu belirterek, “Genelde tüm çabalarımızı küçümsemeye çalışanlar, özellikle içeride, dış politikamızın ya da Suriye politikamızın Rusya ile ABD arasına sıkışıp kaldığını söylüyorlardı. O bakımdan bunu özellikle vurgulamak isterim.” diye konuÅŸtu.

Türkiye’nin, tıpkı Fırat Kalkanı ve Zeytin Dalı Harekatlarında olduÄŸu gibi Barış Pınarı Harekatı ile de teröre karşı bir operasyon baÅŸlattığını vurgulayan ÇavuÅŸoÄŸlu, “Bu süreçte hepsinden çok daha fazla tepki oldu, aşırı tepki oldu. Biz buna tabii ki cevabımızı verdik. Büyük bir oyunu bozduÄŸumuz için orada kurulacak bir terör devletini engellediÄŸimiz için bu tepkiler ÅŸiddetli gelmeye baÅŸladı. Buna da en çok Ä°srail ve Fransa gibi ülkeler bozuldu.” deÄŸerlendirmesinde bulundu.

Uluslararası tepkiler bu ÅŸekilde iken, Türkiye’nin içinde yüzde 90’ın üstünde bir bütünlük olduÄŸunu söyleyen ÇavuÅŸoÄŸlu, Türk milletine ve MehmetçiÄŸe teÅŸekkür etti.

“Barış Pınarı Harekatının meÅŸruiyeti beÅŸ gün içinde kabul edildi”

ÇavuÅŸoÄŸlu, “Barış Pınarı Harekatımızın meÅŸruiyeti beÅŸ gün içinde hem ABD hem de Rusya tarafından kabul edilmiÅŸtir.” dedi.

Türkiye’ye “Sizin meÅŸru endiÅŸeleriniz var, bunu anlıyoruz” diyenlere “EndiÅŸemiz meÅŸruysa uluslararası hukuktan kaynaklanan haklarımızı kullanarak baÅŸlattığımız harekatta meÅŸrudur” mesajını verdiklerini belirten ÇavuÅŸoÄŸlu, şöyle devam etti:

“Bu anlaÅŸma ile dünyanın en büyük iki ülkesi, iki gücü bizim harekatımızın meÅŸruiyetini kabullenmiÅŸtir. Dikkat ediyorsanız, hem ABD ile hem de dün Soçi’de (Rusya ile) vardığımız mutabakatta Türkiye’nin Tel Abyad ve Rasulayn bölgesindeki harekatının meÅŸruiyeti kabul edilmiÅŸtir.”

ÇavuÅŸoÄŸlu, Suriye’nin sınır ve toprak bütünlüğüne Türkiye’nin herkesten daha çok baÄŸlı olduÄŸunu vurgulayarak, “Burada bu statüko ÅŸu anda muhafaza edilecektir. Siyasi bir çözüme kadar.” diye konuÅŸtu.

Mutabakatı harita üzerinden değerlendirdi

Rusya ile varılan mutabakatı harita üzerinden deÄŸerlendiren ÇavuÅŸoÄŸlu, “Her ÅŸeyden önce burası zaten bizim muhafaza edeceÄŸimiz bölge. Tel Abyad ile Rasulayn bölgesi.” dedi.

ÇavuÅŸoÄŸlu, ABD ile varılan mutabakatta o bölgeye iliÅŸkin aynı kanıya varıldığını belirterek, “(ABD) Dün akÅŸam tamamen çektik dediler, ama burada onlar YPG’lileri tamamen çektik diye yazılı bir ÅŸekilde de bildirdiler. Sözlü olarak Pompeo da bildirdi. Biz buradayız zaten. Herhangi bir terörist unsuru karşımıza çıkarsa, olur da kalmış, çekilmemiÅŸ, zaten onu bizim ABD ile vardığımız mutabakatta da böyleydi, onları etkisiz hale getiririz.” deÄŸerlendirmesinde bulundu.

YPG/PKK’dan ve DEAÅž’tan temizlenmiÅŸ alanlara ÅŸu ana kadar 365 bin kiÅŸinin döndüğünü söyleyen ÇavuÅŸoÄŸlu, şöyle devam etti:

“Dün Soçi’de vardığımız mutabakata göre ise Fırat Nehri’nden Aynularab (Kobani) dahil, Rasulayn’ın doÄŸusu olan, Kamışlı’nın doÄŸusu dahil, Irak sınırına kadar bir bölge güvenli bölge olacak. Buralarda Aynularab (Kobani) dahil, YPG’li teröristler Rusya ve rejim unsurları tarafından 30 kilometrenin altına gönderilecek, silahları da dahil buradan temizlenecek.”

M4 kara yolunun bazı yerlerde içeri girdiÄŸi, bazı yerlerde ise daha aÅŸağıda kaldığını belirten ÇavuÅŸoÄŸlu, 30 km’nin esas alınacağını vurguladı.

ÇavuÅŸoÄŸlu, “30 kilometrenin altına çıkarılacak. Ne zaman çıkarılacak? 150 saat içerisinde. ABD ile vardığımız mutabakatta, 120 saat içinde, dün akÅŸam saat 22.00’de doldu.” diye konuÅŸtu.

Türk ve Rus askerlerinin 150 saatin sonunda ortak devriyelere başlayacağını belirten Çavuşoğlu, bunun Türk sınırına sızmaların önlenmesi ve teröristlerin bugüne kadar inşa ettiği tünel gibi altyapıların temizlenmesi bakımından da önemli olduğunu söyledi.

“Fırat Nehrinden Irak sınırına kadar 30 km’nin altına tüm YPG’liler indirilecek”

Çavuşoğlu, şöyle devam etti:

“Fırat Nehrinden Irak sınırına kadar 10 kilometre derinlikte ortak devriyeler 150 saatin sonunda baÅŸlayacak. Bir istisnası var, Kamışlı. Başından beri burada rejim var, Kamışlı ÅŸehrinde. Rejim unsurlarıyla karşı karşıya gelmemek bakımından burada Rusların da tavsiyesi ve ricası üzerine ortak devriye konusunda Kamışlı’yı hariç tuttuk. Ama bu, bu bölgeden de YPG’lilerin çekilmeyeceÄŸi anlamına gelmez. Burada Fırat Nehrinden Irak sınırına kadar 30 kilometrenin altına tüm YPG’liler indirilecek. Kamışlı dahil.”

Münbiç yol haritasını hatırlatan ÇavuÅŸoÄŸlu, Zeytin Dalı Harekatından sonra bazı YPG’lilerin Tel Rıfat bölgesinde kaldıklarını söyledi. ÇavuÅŸoÄŸlu, “Orda taciz atışları da yer yer yapıyorlar. Ruslarla vardığımız mutabakata göre, 6. maddede bunu görebilirsiniz, Münbiç ve Tel Rıfat’tan da YPG’liler tüm silahlarıyla beraber arındırılacak. Buradan tamamen çıkarılacak. Bu bizzat Sayın Putin’in sözüdür.” dedi.

Türkiye’nin güvenli bölgeyi oluÅŸtururken bölgeyi teröristlerden temizlemek ve Suriye’nin toprak bütünlüğünü korumak olduÄŸunu söyleyen ÇavuÅŸoÄŸlu, harekatlar ile terör devleti kurulmasının da önüne geçildiÄŸini ve Suriyelilerin kendi ülkelerine dönmeleri konusunda önemli bir adımın atıldığını kaydetti.

ÇavuÅŸoÄŸlu, “Bu harekat, bu çalışmalar esasen bu teröristlerin kurmak istediÄŸi terör devletinin de önüne geçmiÅŸtir, engellemiÅŸtir.” dedi.

“Buralarda her halkın katılımıyla yerel yönetimler oluÅŸacak”

ÇavuÅŸoÄŸlu, “terör örgütü YPG/PKK’nın Barış Pınarı Harekatı sahası dışında 30 kilometre çekileceÄŸi alanda kontrolü kimin saÄŸlayacağına” yönelik soru üzerine, Türkiye’nin bulunduÄŸu bölgede bu durumun yerel halkla oluÅŸturulacağını kaydederek, “Buralarda ÅŸimdi Rusya olacak. Buralarda rejim sınır muhafızları da var. Buralarda her halkın katılımıyla yerel yönetimler oluÅŸacak. Bu konuda bizim hiçbir endiÅŸemiz, tereddüdümüz yok.” ifadesini kullandı.

“Önemli olanın buralarda terör yapılanmalarının ortadan kalkması” olduÄŸunu söyleyen ÇavuÅŸoÄŸlu, “Burada önemli olan teröristlerin buradan çıkmasıydı.” deÄŸerlendirmesinde bulundu.

Türkiye’nin bulunduÄŸu yerde zaten nüfusun büyük bölümünün, yüzde 80’inin üzerindeki kesimin Arap olduÄŸuna iÅŸaret eden ÇavuÅŸoÄŸlu, “Onun dışında Türkmenler var, Hristiyanlar var ve de diÄŸer azınlıklar var. Buraları YPG kontrol ediyor diye tamamı Kürt gibi yorumlanıyor, ‘Kürtlere saldırıldı.’ deniyor ve maalesef Batı medyası ve siyasetçiler dürüstlükten çok uzak.” dedi.

ÇavuÅŸoÄŸlu, bu bölgede nüfusun çoÄŸunluÄŸunun Arap olduÄŸuna dikkati çekerek, “ÇoÄŸunluÄŸu Arapsa bu yönetimlerin içinde Araplar olacak. Kürt kardeÅŸlerimizin olduÄŸu yerlerde ise onlar da ağırlıkta olacak.” diye konuÅŸtu.

Mevlüt Çavuşoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Türkiye’deki 350 bin civarındaki (Suriyeli) Kürt kardeÅŸimiz de buraya dönecek. YPG bu kiÅŸilerin dönüşlerine izin vermediÄŸi için bu kiÅŸiler dönemiyor. Dolayısıyla demografide de raylar yerine oturacak. Bozulan sistem ve tüm Suriye içindeki, bu bölgedeki demografik mühendislik de sona ermiÅŸ olacak. AnlaÅŸmaların ve harekatımızın, sadece bizim için deÄŸil, Suriye geleceÄŸi için de o kadar faydaları oldu, o kadar dönüm noktaları oldu ki tarih bunu gerçekten yazacak.”

“Bizim ÅŸu anda rejimle doÄŸrudan bir temasımız yok”

ÇavuÅŸoÄŸlu, Adana Mutabakatı’na iliÅŸkin ÅŸunları söyledi:

“Suriye, bunu (Türkiye’ye yönelik terör tehditlerini) engelleyemezse o zaman Türkiye tek başına teröristlerin yok edilmesi için gereÄŸini yapar. Bir, bizim ÅŸu anda rejimle doÄŸrudan bir temasımız yok. Ä°stihbari düzeylerde temaslar olabilir, her zaman olur. Bu doÄŸaldır. Özellikle terörle mücadele dahil. Ä°ki, ÅŸu andaki rejimin, Åžam’daki rejimin Adana Mutabakatı’nı istese de uygulama kapasitesi yok. Buralarda otoritesi yok, boÅŸluklar var.”

Rejimin ÅŸu anda ülkenin tamamını yönetme konumunda olmadığına iÅŸaret eden ÇavuÅŸoÄŸlu, “Suriye rejimi ÅŸu anda Adana Mutabakatı’ndaki yükümlülüklerini yerine getiremiyor. O nedenle de rejimin garantörü olan Rusya bu anlaÅŸmanın uygulanması noktasında Rusya kolaylaÅŸtırıcı rol üstlenecek.” ifadelerini kullandı.

ÇavuÅŸoÄŸlu, Anayasa Komisyonunun bu ayın sonunda ilk toplantısını yapacağını belirterek, komisyonun, BirleÅŸmiÅŸ Milletler (BM) liderliÄŸinde fakat Türkiye, Rusya ve Ä°ran’ın sayesinde kurulduÄŸunun altını çizdi.

Bakan ÇavuÅŸoÄŸlu, Suriye’de barış ve istikrar istediklerini dile getirerek, “Ancak bu süreçten sonra yine Suriye’de kurulacak bir hükümetle, o zamanki ÅŸartlarda Adana Mutabakatı’nı güncelleyelim mi, geniÅŸletelim mi, nelere ihtiyaç var, o zaman oturulur konuÅŸulur. Her iki tarafın yararına uygulanabilecek bir hale getirilir.” diye konuÅŸtu.

ÇavuÅŸoÄŸlu, Suriyeli göçmenlerin geri dönüşü konusunda, bu kiÅŸilerin kendini güvende hissettiÄŸinde dönüş yaptığını kaydederek, “Biz bir taraftan da komÅŸu ülkeler olarak, Türkiye, Lübnan, Ãœrdün ve Irak olarak mültecilerin geri dönüşüyle ilgili bir konferansa ev sahipliÄŸi yapmak istiyoruz ve bunun birçok boyutu var.” dedi.

Suriyeli göçmenlerin kendini güvende hissedebilmesi için özellikle rejimin kontrolü altındaki bölgelerde rejimden garanti alınması gerektiğini dile getiren Çavuşoğlu, bu durumun denetim altında olmasının önemine işaret etti.

Bakan ÇavuÅŸoÄŸlu, göçmenlerin dönmesi konusunda da Rusya ile çalışacaklarını vurgulayarak, “Mülteciler için gerekli altyapının oluÅŸturulması bakımından da belki bir donörler toplantısının da düzenlenmesi gerekiyor çünkü bu tek başına Rusya ve Türkiye’nin yapacağı bir ÅŸey deÄŸil.” diye konuÅŸtu.

Avrupa’nın Suriyeli mültecilere iliÅŸkin tutumunu eleÅŸtiren ÇavuÅŸoÄŸlu, “Önümüzdeki günlerde (Ä°ngiltere BaÅŸbakanı) Boris Johnson’ın da CumhurbaÅŸkanımıza teklif ettiÄŸi gibi NATO içinde birçok Avrupa ülkesiyle bir araya gelme ihtimalimiz var. Bunları konuÅŸuyoruz. Buraya gelmek isteyenlere herkesin yardım etmesi lazım.” dedi.

Çavuşoğlu, muhtıranın uygulanması ve gözetilmesi konusunda şunları kaydetti:

“Her ÅŸeyden önce sahada askerlerimiz var. Askerlerimiz burada önemli rol üstlenecek. DiÄŸer taraftan istihbaratımız da üzerine düşeni yapacak. Bunun bir de diplomasi ayağı var. DışiÅŸleri Bakanlığı olarak biz de buna katkı saÄŸlayacağız. CumhurbaÅŸkanımızın talimatıyla bu süreci beraber yürütüyoruz, birbirimize destek oluyoruz. Herkes üzerine düşeni fazlasıyla yapmaya çalışıyor. Biz de sahada ve masada üzerimize düşeni birlikte yapacağız. Önemli olan iyi niyetin olması, herkesin verdiÄŸi sözleri tutması ve mutabakata baÄŸlı kalınması. Ondan sonra biz Suriye’nin geleceÄŸi için çabaları daha da birlikte yoÄŸunlaÅŸtırırız.”

“Teröristlerle mücadelemiz sürecek”

Rusya ile varılan Soçi mutabakatında Barış Pınarı Harekatı alanının batı ve doÄŸusunda 10 kilometre derinlikte Kamışlı ilçesi hariç Türk-Rus ortak devriyelerinin baÅŸlayacağını anımsatan ÇavuÅŸoÄŸlu, “Ä°htiyaç duyulduÄŸu sürece 10 kilometre derinlikte ÅŸehir içi ya da ÅŸehir dışı ortak devriyelerimiz zaman sınırlaması olmaksızın yapılacaktır.” ÅŸeklinde konuÅŸtu.

ÇavuÅŸoÄŸlu, Suriye’de seçimler de dahil kalıcı çözüme ulaşıncaya kadar bu devriyelerin devam etmesi gerektiÄŸinin altını çizerek “Teröristler buradan çekildi ama önemli bir kısmı Afrin, Cerablus ve El Bab bölgelerinde hepsiyle mücadele ediyoruz. En son Barış Pınarı Harekatı’nda bunları etkisiz hale getirdik. Ancak sahada halen teröristler var. Bunlarla da mücadelemiz sürecek.” ifadesini kullandı.

Türkiye’nin güney sınırında oluÅŸturulmaya çalışılan terör koridorunu yok etmek amacıyla baÅŸlatılan Barış Pınarı Harekatı’na iliÅŸkin gerekli bilgilendirmeleri yaptıklarını anlatan ÇavuÅŸoÄŸlu, ülkeler ve uluslararası örgütlerin temsilcilerine harekatın gerekliliÄŸini ve hukuki zeminini anlattıklarını belirtti.

ÇavuÅŸoÄŸlu, “BirleÅŸmiÅŸ Milletler (BM) Güvenlik Konseyi kararları, Adana Mutabakatı dahil çok güzel ÅŸekilde anlattık. Anlamak istemediklerini de gördük. Burada oyun bozuldu. Suriye sorununun baÅŸlamasından beri anlatıyoruz. Güvenli Bölge meselesini Sayın CumhurbaÅŸkanımız (Recep Tayyip ErdoÄŸan) o kadar güzel anlatıyordu, yaÅŸayarak anlatıyordu. O karşı çıktı, bu karşı çıktı. Sonra (ABD BaÅŸkanı) Trump en sonunda kendisi teklif etti.” dedi.

“Sahada ve masada güçlü olmanın neticesi”

Dengeleri son bir buçuk yıldır deÄŸiÅŸtirdiklerini anlatan ÇavuÅŸoÄŸlu, “Fırat Kalkanı Harekatı, Zeytin Dalı Harekatı ve en son Barış Pınarı Harekatı’mızla artık dengeler tamamen deÄŸiÅŸti. Bu, sahada ve masada güçlü olmanın neticesidir.” diye konuÅŸtu.

ÇavuÅŸoÄŸlu, Avrupalılar da dahil tüm tarafların tepki göstermelerine raÄŸmen sonrasında bu harekatın meÅŸruiyetini kabul ettiÄŸine iÅŸaret ederek “Sahada varsanız, masada da varsınız. Masada güçlüyseniz, sahadaki kazanımlarınızı da kaybetmezsiniz.” ifadesini kullandı.

Türkiye’ye yönelik harekat sebebiyle yürütülen kara propaganda faaliyetlerine deÄŸinen ÇavuÅŸoÄŸlu, “Biz siviller konusunda çok hassasız. En son bu ‘kimyasal silah kullandılar’ tiyatrosunu oynadılar. Gerçekten bunların da içine düştüğü acziyetin göstergesidir. Sadece YPG/PKK teröristlerini söylemiyorum. Bu konuda Batı’nın da çifte standart ve ikiyüzlülükten dolayı içine düştüğü acziyeti bu süreçte gördük.” dedi.

ÇavuÅŸoÄŸlu, Kürtlerle teröristlerin iyi ayırt edilmesi gerektiÄŸinin altını çizerek dün ABD DışiÅŸleri Bakanı Mike Pompeo ile bir telefon görüşmesi gerçekleÅŸtirdiÄŸini söyledi. Pompeo’nun, ABD’nin Türk askeri makamlarına söz konusu bölgeden YPG/PKK’lı teröristlerin ayrıldığını yazılı olarak teyit ettiÄŸini belirten ÇavuÅŸoÄŸlu, bu süreçte de ABD ile varılan mutabakat çerçevesinde konuyu takip edeceklerini vurguladı.

Bakan ÇavuÅŸoÄŸlu, “Biz ABD’den gelen bu yazılı teminatı kabul ederiz. Ancak sahada karşımıza YPG/PKK unsuru çıkarsa da temizleriz. Geride bıraktıkları silah ve mühimmat konusunda da gerekli iÅŸlemler yapılıyor.” ifadesini kullandı.

“YPG/PKK kimle iÅŸ tutarsa tutsun gereÄŸini yaparız”

Bundan sonraki süreçte ABD ve rejimin rolüne ilişkin değerlendirmelerde bulunan Çavuşoğlu, şöyle devam etti:

“YPG/PKK kimle iÅŸ tutarsa tutsun biz gereÄŸini yaparız. Bu teröristleri her yerden temizlemek milletimize sözümüzdür, boynumuzun borcudur. FETÖ ile de DEAÅž ve YPG/PKK ile de mücadelemizi sürdürüyoruz. Rejim, YPG ile iÅŸ birliÄŸi yapabilir mi? Evet yapabilir. Åžu 9 yılda da çok denemesi oldu. Esasen dönemin BaÅŸbakanı Riyad Hacib’i dinlerseniz, Salih Müslüm’i Kandil’den çağırıp destek veriyor, Türkiye’ye yönelik terör saldırılarını baÅŸlatın diye. Riyad Hacib’in kendisi daha iyi anlatıyordu bunların nasıl bir terör örgütü olduÄŸunu.”

Rusya Devlet BaÅŸkanı Vladimir Putin’in, “Biz YPG/PKK’ya güçlü ültimatom vereceÄŸiz. Çekilmezse siz gereÄŸini yaparsınız.” dediÄŸini aktaran ÇavuÅŸoÄŸlu, Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov’un, YPG/PKK’nın sınırdan çekilmemesi halinde Türk ordusunun “üzerlerinden geçeceÄŸi” yönündeki açıklamasını memnuniyet verici bulduklarını dile getirdi.

Bakan ÇavuÅŸoÄŸlu, ABD’nin gelecek süreçte bölgedeki rolünün ne olacağına iliÅŸkin soruya ise şöyle yanıt verdi:

“ABD, gördüğümüz kadarıyla bu bölgelerin tamamından çekiliyor. Ama güney bölgesine ya da Irak’ın batısına geçecekleri görülüyor. Zaten Irak sınırları içinde yapılanmaları var. YPG’ye verdikleri silahları da Irak üzerinden verdiler. Burada YPG/PKK terör örgütünü korumalarında… ‘Ä°ran buralara gelmesin’. Bunu da kim istiyor? Ä°srail. Ä°srail bu süreçte en çok hayal kırıklığına uÄŸrayan ülkedir. Onu da söyleyelim. Trump, tamamen çekileceklerini söylüyor. Ancak bu konuya karşı yoÄŸun bir kampanya yürütülüyor. Ancak ÅŸu görülüyor ki bundan sonra da YPG/PKK ile yoÄŸun bir iÅŸ birliÄŸini sürdüremeyecekler.”

“Suriye Milli Ordusu çok büyük katkı saÄŸladı”

Bakan ÇavuÅŸoÄŸlu, Suriye Milli Ordusu’nun önceki harekatlarda da bu harekatta da çok büyük katkı saÄŸladığını belirtti.

“DEAÅž’lıların salınması mümkün deÄŸil”

DışiÅŸleri Bakanı ÇavuÅŸoÄŸlu, “Yakalanan DEAÅž’lıların salınması mümkün deÄŸil. Çünkü saldığın zaman önce bize saldırır.” dedi.

ÇavuÅŸoÄŸlu, Anayasa Komitesi’nin 30 Ekim’deki toplantısından bir gün önce Rusya ve Ä°ran dışiÅŸleri bakanları ile Cenevre’ye gidebileceklerini söyledi.

Kaynak: AA