Karadağ Cumhurbaşkanı Milatovic, dünyada zor zamanların yaşandığını ancak tarihin hatırlatıcı görev gördüğünü belirterek, Osmanlı Devleti ile Balkan ülkeleri arasında savaşlar yapıldığını ama diplomasi sayesinde Türkiye ile bu ülkeler arasındaki ilişkilerin sıkılaştığını ifade etti.

Milatovic, kültürel benzerliklerin destekleyici şekilde kullanılmasıyla yaşanan zorlukların giderilebileceğini ve ortaklıklar yoluyla her şeyin üstesinden gelinebileceğini söyledi.

Türkiye’nin modern zamanların zorlukları söz konusu olduÄŸunda diplomatik çabalarla birçok faaliyette bulunduÄŸunu kaydeden Milatovic, KaradaÄŸ’ın Balkanlar’ın ortasında yer aldığını ve bu nedenle bölgesel iÅŸbirliÄŸinin elzem olduÄŸunu vurguladı.

Milatovic, ülkesinin NATO üyesi olduÄŸuna ve güvenlik meselelerinde iyi bir pozisyonda yer aldığına iÅŸaret ederek, Avrupa BirliÄŸi’ne (AB) aday ülke olduklarını ve bu yönde ilerlediklerini dile getirdi.

AB üyeliÄŸinin KaradaÄŸ için önemli bir hedef olduÄŸunu vurgulayan Milatovic, 2028’de 28. üye olmayı amaçladıklarını ve bunun gerçekleÅŸebileceÄŸini belirtti.

Milatovic, dünyadaki sorunların çözümünde ADF gibi platformların saÄŸladığı imkanların önemine iÅŸaret ederek, “Diyalog ve diplomatik araçların kullanımı önemlidir. Ne için? Zorlukların üstesinden gelebilmek ve farklı noktalarda duruyorken ortak bir nokta görebilmek için çok önemlidir.” dedi.

“Türkiye, diplomaside daha büyük bir rol üstlenebilecek pozisyonda”

Diplomaside empatinin önemine dikkati çeken Milatovic, “Türkiye, coÄŸrafyasıyla, üç kıtanın da merkezinde, birçok kültürün baÄŸlantı noktasında, birbirinden farklı birçok yere hitap eden bir konumda olmasıyla gerçekten diplomaside daha büyük bir rol üstlenebilecek bir pozisyona da sahip.” diye konuÅŸtu.

Moldova Başbakanı Recean da bölgesel, ekonomik ve jeopolitik birçok sorunun çözülmesi için ADF gibi platformların önemine dikkati çekerek, ülkelerini daha güvenli hale getirmelerinin çok taraflılık içeren kurumların korunması ile kolaylaşacağını ifade etti.

Recean, dünyanın parçalanmış hale geldiÄŸini kaydederek, Moldova’nın da AB üyesi olmak için çalıştığını söyledi.

Avrupa’nın refah seviyesinin daha yüksek ve güvenli olması gerektiÄŸine inananların bulunduÄŸunu anlatan Recean, jeopolitik, ekonomik ve aynı zamanda artık yapay zeka alanında da rekabetlerin arttığına iÅŸaret etti.

Recean, zorluklarla baş edebilmek için ortaklıklara ihtiyaç duyduklarını ancak çok taraflılığın uzun vadede önemli olduğunu ve dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

Türkiye, Gürcistan’ın güvenilir ve stratejik ortağı

Gürcistan BaÅŸbakanı Kobakhidze, Türkiye’nin ülkesinin güvenilir ve stratejik ortağı olduÄŸunun altını çizerek, çok kutuplu dünyanın Gürcistan dahil tüm ülkeler için fırsat olduÄŸunu söyledi.

Kobakhidze, tüm dünyada ortaklıkları güçlendirmeye ve derinleÅŸtirmeye çalıştığını anlatarak, 50 ülke ile serbest ticaret anlaÅŸması imzaladıklarını, Batı’nın DoÄŸu’ya, Avrupa’nın Asya’ya baÄŸlanmasında ülkesinin çok büyük bir rol oynadığını ifade etti.

Ekonominin yanı sıra siyasi ortaklığı da farklı ülkelerle güçlendirmeye çalıştıklarını kaydeden Kobakhidze, Gürcistan’ın bölgede ve Batı Kafkasya’da barışın sürmesi, temin edilmesi ve iÅŸbirliÄŸinin güçlendirilmesi için birçok adım attığını vurguladı.

Kobakhidze, politikalarının ana odağında ekonomik geliÅŸmenin ve barışın bulunduÄŸunu belirterek, temel politika öncelikleri arasında AB’nin öncelikleriyle eÅŸ güdümün yer aldığını söyledi.

“Türkiye, barışçıl bir vizyona sahip”

Kalkınma, uygun iliÅŸkiler ve her ÅŸey için barışın önemli olduÄŸunu vurgulayan Kobakhidze, “Türkiye de barışçıl bir vizyona sahip, geliÅŸmeler ve kalkınmalar için barışçıl vizyonu destekleyen bir ülke. Biz de gelecekte barışçıl vizyonumuzu destekleyici çalışmalarımızı sürdüreceÄŸiz, ülkelerimizin kalkınması ve geliÅŸimi için özellikle ekonomik kalkınmada, uluslararası geliÅŸmelerde de ülkemizi daha da güçlendirmeyi hedefliyoruz. Barış, ekonomik kalkınma ve refah bizim odaklandığımız konular arasında.” ifadelerini kullandı.

Bulgaristan Başbakanı Jelyazkov da çok taraflılık ve küresel yönetişimin ortak kuralları da beraberinde getirmesi ve hedefin karşılıklı ve ayrımcılığa yer vermeyecek şekilde yeni dünya düzeni oluşturmak olması gerektiğini kaydederek, bunun da uluslararası kuruluşlarca yönetilmesi gerektiğini ve böylece bir tarafın diğerini suistimal edemeyeceğini dile getirdi.

Jelyazkov, AB’de çok taraflılığı zedeleyen ilk ülkenin Ä°ngiltere olduÄŸunu ancak çoÄŸunlukla entegrasyonun devam ettiÄŸini söyledi.

Yeni dünyada ortaklığın ve müzakere gücünün mutlaka gerektiğini vurgulayan Jelyazkov, çok kutuplu düzende uluslararası dengelerin sarsılabildiğini ancak tek kutupluluğun da çözüm olmadığını ifade etti.

Jelyazkov, çok kutupluluğun kendini çok taraflı işbirliğine dönüştürebileceğine işaret ederek, küreselleşmiş ve birbirine bağlanmış dünyada çok taraflılığın yeni ortaklıkların ve işbirliklerinin önünü açabileceğine dikkati çekti.

Birlik olmanın ve doÄŸru çıkarları gütmenin artık tek yol olduÄŸunu vurgulayan Jelyazkov, “Çünkü insanlığın baÅŸka bir alternatifi de yok. Bu çok taraflı yaklaşımlar halihazırda kendilerini ispat etti ve bu yaklaşımlarla yolumuza devam etmeliyiz.” dedi.

Ülkeler, artık koşullara ve çıkarlara göre konum alıyor

Eski Hırvatistan Cumhurbaşkanı Kitarovic, dünyada işbirliklerinin yanı sıra sürekli rekabetin de bulunduğunu belirterek, ülkelerin bir araya gelebilmesine artık koşulların karar verdiğini, ideolojilerin zayıfladığını, çıkarların daha baskın hale geldiğini ve ülkelerin de buna göre kendilerini konumlandırdığını anlattı.

Kitarovic, dünyanın karakteristik özelliklerinden birinin öngörülemezlik olduğunu vurgulayarak, politikada ve diplomaside kişiselleşmiş durumlara bakılarak gelişmelerin takip edildiğini dile getirdi.

Kamuoyunun önemli hale geldiğini belirten Kitarovic, bilgi ve dezenformasyon savaşının ortasında doğru bilginin ulaştırılmasının zorluğuna ve gerçeklerin manipülasyona uğramasına dikkati çekti.

Kitarovic, eski tip ittifakların bulunmadığına işaret ederek, sert güç önemli olsa da işbirliğini azaltmayacak ve rekabeti engellemeyecek şekilde ülkelerin konumlandığını söyledi.

Dünya yeniden düzen alırken ülkelerin birçok alanda birbirini desteklemesinin önemini vurgulayan Kitarovic, NATO üyesi olarak Türkiye’nin küresel ölçekte iliÅŸkilerini sürdürdüğünü ancak Rusya’ya bir köprü görebileceÄŸini ve Karadeniz’de büyük rol oynayabileceÄŸini ifade etti.

Kitarovic, CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan’la yaptığı görüşmelere atıfta bulunarak, “CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan, inanılmaz bir liderlik gösterdi. Kendileriyle de çok önemli meseleleri tekrar tekrar konuÅŸmuÅŸuzdur, hem komÅŸularımı hem küresel meseleleri defalarca konuÅŸmuÅŸuzdur. Batı Balkanlar’daki görüşlerimizi karşılıklı teyit etmiÅŸizdir. O görüşümüz de barışın ve istikrarın tesis ve muhafaza edilmesi. Bu görüşümüz şüphesiz ki devam edecek.” diye konuÅŸtu.

Kaynak: AA