Cumhurbaşkanı Erdoğan: Fikir adamlarımız yeniden diriliş ve yükseliş için bize yol gösteriyor

CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan, “Sahip olduÄŸumuz medeniyet ve kültür hazinemizi iÅŸleyen yazarlarımız, ÅŸairlerimiz ve fikir adamlarımız yeniden diriliÅŸ ve yükseliÅŸ için bize yön gösteriyor, yol gösteriyor.” dedi.

CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan ve Kırgız Cumhuriyeti CumhurbaÅŸkanı Sadır Caparov, BeÅŸtepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi’nde gerçekleÅŸtirilen Cengiz Aytmatov Uluslararası 4. Issık-Göl Forumu kapanış programına katıldı.

Buradaki konuÅŸmasına tüm katılımcıları selamlayarak baÅŸlayan CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan, “Cengiz Aytmatov Issık-Göl Forumu’nun dördüncüsü vesilesiyle bizlerle birlikte olan tüm dostlarımıza, kardeÅŸlerimize, kültür, sanat ve edebiyat dünyamızın temsilcilerine şükranlarımı sunuyorum.” diye konuÅŸtu.

Caparov ve heyetiyle Yüksek Düzeyli Stratejik Konsey’in 5’inci toplantısında çok verimli ve samimi görüşmeler gerçekleÅŸtirdiklerini söyleyen ErdoÄŸan, siyaset, ekonomi, güvenlik, terörle mücadele, kültür ve eÄŸitim gibi pek çok alanda atacakları adımları kararlaÅŸtırdıklarını ifade etti. ErdoÄŸan, “Ä°kili iliÅŸkilerimizin hak ettiÄŸi seviyeye ulaÅŸması konusunda Kırgız dostlarımızla aynı hissiyatı paylaÅŸtığımızı memnuniyetle gördük. Ãœlkelerimiz arasındaki dostluk ve kardeÅŸlik baÄŸlarını tahkim edecek her adımı CumhurbaÅŸkanları olarak desteklemekte kararlıyız. KardeÅŸliÄŸimizin ve dayanışmamızın en büyük gücü gönül, kültür ve medeniyet coÄŸrafyamızın sancakları, bayrakları ve yol başçılarıdır. Kalem ve kelam erbabı deÄŸerlerimiz sayesinde canlılığını devam ettiren köklerimizden çiçek açıyor, yaprak açıyor, serpiliyor ve hep birlikte o ulu çınarların altında büyük bir aile olarak toplanıyoruz. Sahip olduÄŸumuz medeniyet ve kültür hazinemizi iÅŸleyen yazarlarımız, ÅŸairlerimiz ve fikir adamlarımız yeniden diriliÅŸ ve yükseliÅŸ için bize yön gösteriyor, yol gösteriyor.” deÄŸerlendirmesinde bulundu.

Yahya Kemal’in Türkçe için “Ses bayrağımız” dediÄŸini aktaran CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan, konuÅŸmasını şöyle sürdürdü:

“Cengiz Aytmatov iÅŸte bu bayrağı Türkistan coÄŸrafyasının kutup yıldızı olarak tüm dünyada parıldayan, kalpleri buluÅŸturan, gönülleri kuÅŸatan bir sancak haline getiren deÄŸerlerimizin başında geliyor. Bu öyle bir sancak ki üzerimizdeki asırlık küllerden silkinip yeniden ayaÄŸa kalkmamızı hep birlikte yükselmemizi saÄŸlıyor. Kültür hazinemizin en güzide isimlerinden olan Yusuf Has Hacip, ‘Yurdu kılıçla alırsınız, kalemle tutarsınız.’ diyor. Balasagunlu Yusuf, KaÅŸgarlı Mahmut, Ali Åžir Nevai, Nasır-ı Hüsrev, Kadı Burhaneddin, Yunus Emre, Fuzuli, Mahtumkulu gibi söz ustaları da bizim dilimizi, edebiyatımızı, tarihimizi ve düşünce dünyamızı ÅŸekillendirdi. Kunanbay, Mehmet Akif, Muhtar Avezov, Çolpan, Necip Fazıl, Sabir, Kasım Tınıstanov, Sıdık Karaçev, Vahapzade, Çobanzade, Åžehriyar gibi kalem ustaları da çağımızı aydınlatan eserlere imza attılar. Eserleriyle tarihimizi, kültürümüzü, medeniyetimizi gelecek nesillere aktaran Aytmatov iÅŸte bu geleneÄŸin yakın tarihteki en güçlü temsilcilerinden biridir.”

“Ortak deÄŸerimiz olarak görüyoruz”

Kökleri çok eski tarihlere dayanan Kırgızların dünya edebiyatına kazandırdığı eşi olmayan iki mücevherin bulunduğunu söyleyen Erdoğan, şöyle konuştu:

“Bunlardan ilki, kendi alanında dünyanın en uzun metni olma özelliÄŸine sahip Manas Destanı ve destanın kahramanı Manas’tır. Ä°kinci mücevher ise Cengiz Aytmatov’dur. Merhum Aytmatov eserleriyle dünya edebiyatının en önemli kalemleri arasındaki yerini alırken yaptığı diÄŸer hizmetlerle de Kırgızların günümüzdeki milli kahramanı haline gelmiÅŸtir. Aytmatov yazdığı birbirinden deÄŸerli eserleriyle dünya çapında bir yazar olarak edebiyat tarihindeki yerini alırken bizatihi kendi hayat hikayesiyle de uzun uzun üzerinde durulmayı hak eden bir ÅŸahsiyettir. Neredeyse her yaygın dile çevrilen 10 milyonlarca baskısı yapılan eserleriyle Aytmatov doÄŸduÄŸu ve yaÅŸadığı toprakları, bozkırı, daÄŸları, gölleri, nehirleriyle Kırgız kültürünü tüm insanlığa tanıtmıştır. Manas’ın karargahının bulunduÄŸu Talas Vadisi’ndeki Åžeker Köyü’nde dünyaya gelen Aytmatov’u tüm dünyanın ve tabii en baÅŸta da bizim ortak deÄŸerimiz olarak görüyoruz.”

CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan, “Yazarlar toplumlarının aynasıdır.” hakikatinden hareketle Aytmatov’un da ait olduÄŸu toplumun aÅŸklarını, özlemlerini, sevinç ve kederlerini büyük bir içtenlikle eserlerine yansıttığına iÅŸaret ederek ÅŸu deÄŸerlendirmeyi yaptı:

“Zor bir coÄŸrafyaya hitap etmesine raÄŸmen umutsuzluÄŸa yer vermemiÅŸ, en can yakıcı sıkıntıları dile getirirken bile onların üstesinden gelmenin yollarını göstermiÅŸtir. Aytmatov ‘Ä°nsanlar kaderlerini ararlar, kaderler de insanları.’ diyerek çilekeÅŸ Kırgız halkının bir dönem en çok arayışında olduÄŸu soruyu cevaplamaya çalışıyordu. Bu büyük yazarımız ‘Kim sevgiye, dostluÄŸa adalete, insanlar arasındaki gerçek samimiyete ve masallarda kaldığı zannedilen ideallere bütün kalbiyle inanırsa gerçek kahraman odur.’ derken aslında ‘Ben gelmedim dava için, benim iÅŸim sevgi için.’ diyen Yunus’un diliyle sesleniyordu. Hazreti Mevlana’nın izinden giderek bir ayağını doÄŸduÄŸu topraklara sabitleyen Aytmatov diÄŸer ayağıyla da bütün dünyayı kuÅŸatan cihanşümul bir daire çizmeyi baÅŸarmıştır.”

Bir arada olmalarına vesile olan Issık-Göl Forumu’nun da Aytmatov’un baÅŸarılarından biri olduÄŸunu dile getiren ErdoÄŸan, “Kurucusu olduÄŸu foruma Aytamov’un adının verilmesinin de bir kadirÅŸinaslık örneÄŸi olarak takdirle karşılıyorum.” dedi.

Çok yönlü bir fikir, edebiyat ve diplomasi insanı olan Aytmatov’un hem dünya edebiyatına hem de siyasi tarihe kazandırdığı en dikkat çekici kavramlardan birinin “mankurtluk” olduÄŸunu belirten ErdoÄŸan, “KiÅŸinin kendisine, ailesine, toplumuna, milletine, tarihine, kültürüne kısacası daha önce sahip ve ait olduÄŸu her ÅŸeye yabancılaÅŸması hatta düşmanlaÅŸması demek olan mankurtluk aslında kölelik anlamına geliyor. Unutulmaz eseri ‘Gün Olur Asra Bedel’ romanında kullandığı ‘mankurt’ kavramını ve bunu izah için anlattığı olayı biz de her fırsatta kendisini rahmetle anarak kullanıyoruz. CoÄŸrafyamızı mankurtlardan kurtarabildiÄŸimiz ölçüde hep birlikte geleceÄŸimize güvenle bakabileceÄŸimize, hedeflerimize hızla yaklaÅŸabileceÄŸimize inanıyoruz.” diye konuÅŸtu.

CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan, “GeçmiÅŸten bugüne, günümüzden geleceÄŸe köprü kuran eserleriyle bütün insanlığa emsalsiz bir miras bırakan Cengiz Aytmatov’u tekrar rahmetle yad ediyorum.” dedi.

Forumun düzenlenmesinde emeÄŸi ve katkısı olanlara teÅŸekkürlerini ileten CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan, konuk CumhurbaÅŸkanı Caparov’a Türkiye’ye ziyareti ve foruma katılması dolayısıyla şükranlarını sundu.

Forumun kapanışına Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy da katıldı. CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan ve eÅŸi Emine ErdoÄŸan ile Kırgız Cumhuriyeti CumhurbaÅŸkanı Caparov ve eÅŸi Aygül Caparova, program öncesinde BeÅŸtepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi’nde açılan sergiyi gezdi.

Kaynak: AA