Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu: Şu an İsveç’in NATO üyeliğine evet dememiz mümkün değil

DışiÅŸleri Bakanı Mevlüt ÇavuÅŸoÄŸlu, Ä°sveç’in NATO üyeliÄŸi konusunda bu ülkenin yükümlülüğünü yerine getirmesi durumunda oturulup düşünüleceÄŸini belirterek, “Ama ÅŸu an Ä°sveç’in bu ÅŸartlarda NATO üyeliÄŸine ‘evet’ dememiz mümkün deÄŸil.” dedi.

ÇavuÅŸoÄŸlu ve Macaristan DışiÅŸleri ve Dış Ticaret Bakanı Peter Szijarto, Macaristan’ın baÅŸkenti BudapeÅŸte’deki görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.

Türkiye ve Macaristan’ın hala Ä°sveç ve Finlandiya’nın NATO üyeliÄŸini onaylamayan iki ülke olmasına dair bir soruya ÇavuÅŸoÄŸlu, “Biz de Türkiye olarak tıpkı Macaristan gibi NATO’nun geniÅŸlemesini destekliyoruz.” yanıtını verdi.

ÇavuÅŸoÄŸlu, Türkiye’nin, NATO misyon ve faaliyetlerine en çok katkı saÄŸlayan 5 ülkeden, ittifakın toplam bütçesine de en çok katkı saÄŸlayan ilk 8 ülkeden biri olduÄŸuna iÅŸaret ederek, bugün NATO belgelerinde en önemli iki tehdit olarak Rusya ve terörizmin gösterildiÄŸini anımsattı.

“Türkiye’nin güvenlik endiÅŸesinin karşılanmaması kabul edilemez”

Türkiye’nin Ä°sveç ve Finlandiya’nın güvenlik endiÅŸelerini anladığını vurgulayan ÇavuÅŸoÄŸlu, şöyle konuÅŸtu:

“(Güvenlik endiÅŸeleri) O nedenle NATO’ya üye olmak istediklerini de biliyoruz. Ama bir taraftan o iki ülkenin güvenlik endiÅŸelerini anlarken, Türkiye’nin güvenlik endiÅŸesinin karşılanmaması kabul edilemez, o da terörle mücadeledir. Maalesef bu terör örgütleri FETÖ, PKK, PYD bu ülkelerde özellikle Ä°sveç’te yoÄŸun bir mevcudiyeti var bunların. Sadece mevcudiyet deÄŸil çok faaliyet gösteriyorlar. Para toplama, terörizmin finansmanı aslında bu ona girer. Aynı zamanda insan devÅŸirme, oralardan Irak’taki Kandil Dağı’na, Suriye’ye insan devÅŸiriyorlar, propaganda devam ediyor.”

Bakan ÇavuÅŸoÄŸlu, Türkiye, Ä°sveç ve Finlandiya arasında imzalanan üçlü muhtıraya iÅŸaret ederek, “Bu mutabakat muhtırasına göre, bu iki ülke bu tür faaliyetleri ülkesinde durduracak. Açık ve net. Biz ne fazlasını ne eksiÄŸini istiyoruz.” dedi.

Ä°sveç’teki süreç

Türkiye’nin Finlandiya ile göreceli olarak bakıldığında çok büyük bir sorunu olmadığını dile getiren ÇavuÅŸoÄŸlu, şöyle devam etti:

“Ama Ä°sveç’e baktığımız zaman ‘bu adımları atabilmek için yasa deÄŸiÅŸikliÄŸine gitmek zorundayız’ dediler, gittiler. Ama bu faaliyetler artarak devam ediyor. O zaman yasa deÄŸiÅŸtirmenin ne anlamı kaldı? Burada görülüyor ki siyasi irade lazım, yeni hükümette bir önceki hükümete göre bu iradeyi görüyoruz ama henüz daha adım atmadılar, tam tersine son provokasyonlar, PKK/YPG’nin faaliyetleri, terör örgütünün propagandası yine aynı ÅŸekilde finansmanı, insan devÅŸirme hepsi devam ediyor.

Åžimdi bunlar karşılanmadan bir ülkenin NATO üyeliÄŸine ‘evet’ dememiz mümkün deÄŸil, bu partiler üstü bir konu. Ve (Ä°sveç) DışiÅŸleri Bakanı Ankara’ya geldiÄŸi zaman Meclis’e de gitti, orada tüm partilerden aynı ÅŸeyi iÅŸitti. ‘Bu konularda adım atmazsanız hiçbirimiz bu mutabakat daha doÄŸrusu üyelik protokolü onaylamayız’ dediler. Bu tamamen güvenlik endiÅŸesiyle ilgili, terörle mücadeleyle ilgili bir konu.”

“Bizim derdimiz NATO’yu engellemek deÄŸil”

Bakan ÇavuÅŸoÄŸlu, Finlandiya’ya başından bu yana Türkiye’nin daha pozitif baktığını söylediÄŸini aktararak, “Sayın CumhurbaÅŸkanımız yine gençlerle bir araya geldiÄŸinde de bunu söyledi ama NATO iki ülkenin üyelik sürecini birlikte götürmek istiyor. Bugüne kadar o iki ülke de böyle istediler. EÄŸer üyelik süreciyle ilgili bir karar verilirse ayrı ayrı da deÄŸerlendirme konusunda Finlandiya’ya daha pozitif bakabileceÄŸimizi bizzat Sayın CumhurbaÅŸkanımız söyledi. Bizim derdimiz NATO’yu engellemek deÄŸil, bizim güvenlik endiÅŸelerimiz karşılansın, terörle mücadele karşılansın.” deÄŸerlendirmesini yaptı.

– “Ä°nsanlık suçu olan eylemler, fikir ve düşünce özgürlüğü, eylem özgürlüğü gibi adlandırılamaz”

Szijarto’nun Ä°sveç ve Danimarka’da Kur’an-ı Kerim yakılmasını “kabul edilemez” olarak nitelendirmesine iÅŸaret eden ÇavuÅŸoÄŸlu, ÅŸunları kaydetti:

“Peter’a çok teÅŸekkür ediyorum. Bir Hristiyan olarak düşüncelerini söyledi. Her zaman da kendi inancını ve farklı inançlar ile ilgili düşüncelerini söylüyor. Çok teÅŸekkür ediyoruz. Bizde de iman etmenin ÅŸartı Allah’ın tüm kitaplarına inanmak, peygamberlerine inanmaktadır. Aksi takdirde iman etmiÅŸ olamazsınız. Bizim inancımıza göre antisemitizm de bir insanlık suçudur, Hristiyan düşmanlığı da insanlık suçudur. Ä°slam düşmanlığı da insanlık suçudur. Ä°nsanlık suçu olan eylemler, fikir ve düşünce özgürlüğü, eylem özgürlüğü gibi adlandırılamaz. Aynı yasalar Finlandiya’da da var Ä°sveç’te de var, düşünce özgürlüğü ile ilgili. Hemen hemen aynı, bütün Ä°skandinav ülkelerinde de aynı.

Finlandiya, ‘ben izin vermeyeceÄŸim’ diyor. Çünkü bu nefret suçudur, insanlık suçudur. ırkçı bir yaklaşımdır. Bunlar Avrupa deÄŸerlerinde de açıkça ortadadır. Dolayısıyla bunları düşünce özgürlüğüne sokup da istediÄŸi gibi davranıp provokasyon yapabilme anlayışı bizi hiçbir yere götüremez, ancak kaosa götürür.”

ÇavuÅŸoÄŸlu, bir Müslüman olarak farklı inançlara ve kutsal kitaplara aynı saygının gösterilmesi gerektiÄŸine inandığının altını çizerek, “Bir gün Ä°sveç de ilerde yükümlülüklerini yerine getirirse oturur bakarız. Ama ÅŸu an Ä°sveç’in bu ÅŸartlarda NATO üyeliÄŸine ‘evet’ dememiz mümkün deÄŸil.” dedi.

Türkiye’nin bir takip mekanizması kurarak, NATO üyeliÄŸi konusundaki süreci yakından izlediÄŸini belirten ÇavuÅŸoÄŸlu, “(Üçlü mekanizma) Üçüncü toplantıyı iptal ettik, erteledik. Brüksel’de olacaktı. NATO da görsün çünkü, herkes kafadan bir ÅŸey söylüyor. ‘Efendim bu ülkeler karşıladı hadi onaylayın.’ Yok öyle bir ÅŸey. Görsün herkes, ÅŸeffaf olsun süreç. Dolayısıyla bu konuda biz tutumumuzu en üst düzeyde de kayda geçiriyoruz.” ifadelerini kullandı.

“(Ukrayna’da) Adil bir barışın da kaybedeni olmaz”

Mevlüt ÇavuÅŸoÄŸlu, “Ukrayna’daki savaÅŸla ilgili biz başından beri savaşın sonlandırılması için gayret sarf ettik. Savaşın ilk aylarıyla ÅŸu anda savaşın ÅŸartları tabii çok farklı. SavaÅŸ uzadıkça daha da çetrefilleÅŸiyor, daha da zor oluyor. Bırakın bir barışı, bir ateÅŸkes zor.” yorumunu yaptı.

Türkiye’nin savaşın başından bu yana bunun bir kazananı olmayacağını söylediÄŸini kaydeden ÇavuÅŸoÄŸlu, “Adil bir barışın da -altını çizerek söylüyorum- adil bir barışın da kaybedeni olmaz. Ve bu savaşın da kazananı olmayacağını söylüyoruz ve masada bitmesi gerektiÄŸine inanıyoruz. Bunu için de çabalarımızı devam ettireceÄŸiz. Ve güven artırıcı adımlar konusunda da devam ettireceÄŸiz.” diye konuÅŸtu.

ÇavuÅŸoÄŸlu, Ukrayna’nın kendi topraklarını korumak için farklı ülkelerden aldığı yardımlar olduÄŸuna da iÅŸaret ederek, ÅŸunları söyledi:

“En son iÅŸte tanklar konuÅŸuluyor. Bazı ülkeler ‘vereceÄŸiz’ diyor, ‘vermeyeceÄŸiz’ diyor. F-16’lar konusunda farklı açıklamalar var ama en önemlisi bir an önce adil bir ateÅŸkes ve barışa doÄŸru müzakerelerin baÅŸlatılması, biz bundan yanayız. Ä°ki ülkenin de kabul edilebileceÄŸi bir barış olması lazım. Ä°ki ülkeyle de angajmana girmeden bunun mümkün olmayacağını söylüyoruz. Tek taraflı dikte edilecek bir barışı ne Ukrayna kabul eder ne Rusya kabul eder. Gerçekçi olmamız lazım. Biz bu gerçekler temelinde çabalarımızı sürdüreceÄŸiz.”

ÇavuÅŸoÄŸlu ve Macaristan DışiÅŸleri ve Dış Ticaret Bakanı Peter Szijarto, Macaristan’ın baÅŸkenti BudapeÅŸte’de gerçekleÅŸtirdikleri görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.

Türkiye ve Macaristan’ın sürekli temas halinde olduÄŸunu ve Szijarto’nun en sık görüştüğü mevkidaÅŸlarının başında geldiÄŸini anlatan ÇavuÅŸoÄŸlu, “Türkiye-Macaristan iliÅŸkileri öyle bir seviyeye geldi ki liderlerimiz arasındaki temasla, dışiÅŸleri bakanlarımız arasındaki temasla yetinemeyecek bir duruma geldik. Dolayısıyla diÄŸer bakanlarımızın arasında da ciddi bir iÅŸbirliÄŸi var karşılıklı ziyaretler var.” diye konuÅŸtu.

Bakan ÇavuÅŸoÄŸlu, her seviyede temasların sıklaÅŸarak devam ettiÄŸini vurgulayarak, “(Macaristan) CumhurbaÅŸkanı (Katalin) Novak’ı mart ayında ülkemizde ağırlamaktan büyük bir onur duyacağız. 6. Yüksek Düzeyli Stratejik Ä°ÅŸbirliÄŸi Konseyi toplantısını burada Macaristan’da yapmak için çalışmalarımızı baÅŸlattık.” dedi.

2024, Türkiye-Macaristan Kültür Yılı olacak

Türkiye ve Macaristan arasındaki tarihi ve özel baÄŸlara iÅŸaret eden ÇavuÅŸoÄŸlu, “Türkiye Cumhuriyeti adıyla imzaladığımız ilk anlaÅŸma, Macaristan ile dostluk anlaÅŸmasıdır. Bu anlaÅŸmanın 100. yılı olan 2024’ü, Türkiye-Macaristan Kültür Yılı olarak kutlayacağız. Åžimdiden hazırlıklara baÅŸlıyoruz.” ifadelerini kullandı.

ÇavuÅŸoÄŸlu, Macaristan BaÅŸbakanı Viktor Orban tarafından da kabul edildiÄŸini belirterek, “Çok samimi, verimli bir toplantıyı gerçekleÅŸtirdik ve iliÅŸkilerimize verdikleri destek için teÅŸekkür ederken Sayın CumhurbaÅŸkanımızın selam ve en iyi dileklerini ve Türkiye’ye davetini de kendilerine aktarma fırsatı bulduk. Bugünkü görüşmelerimizde de gerek baÅŸ baÅŸa gerek heyetler arası görüşmelerde de iliÅŸkilerimizin tüm boyutlarını tekrar gözden geçirdik.” deÄŸerlendirmesini yaptı.

İkili ticaret hacmi 3,5 milyar dolara yaklaştı

Ekonomi, ticaret, havacılık, enerji, savunma sanayi, eğitim ve konsolosluk gibi birçok konuyu ele aldıklarını kaydeden Çavuşoğlu şöyle konuştu:

“Bugün stratejik ortaklık düzeyindeki iliÅŸkilerimizi geliÅŸtirilmiÅŸ stratejik ortaklık seviyesine çıkarma kararı aldık. ArkadaÅŸlarımız bir taslak metin üzerinde çalışmaya baÅŸlayacaklar. Özellikle enerji, ekonomik iÅŸbirliÄŸimize ve diÄŸer alanlardaki iÅŸbirliÄŸimize ilaveten güvenlik, savunma ve kültürün öncelikli konular olarak bu metinde yer alması konusunda da mutabık kaldık. Bu konudaki ortaya koydukları vizyon için de kardeÅŸim Peter’a çok çok teÅŸekkür ediyorum. Bu belgeyi de en kısa süre içinde imzalayacağız.”

Ä°kili ticaret hacminin 3,5 milyar dolara yaklaÅŸtığını ve bu rakamı daha da ileri götürmek için potansiyel olduÄŸunu, Türk yatırımcıların Macaristan’a olan ilgisinin arttığına iÅŸaret eden ÇavuÅŸoÄŸlu, “Bu, Macaristan’ın yatırımcılar için önemli fırsatlar sunduÄŸu anlamına gelir. Macaristan hükümeti Türk firmalarına çok güçlü destek veriyor. Çok teÅŸekkür ediyoruz. Åžu anda 800 milyon dolar civarında olan yatırım, 2 yıl içinde 3 milyar dolara çıkacak, büyükelçimizden aldığımız bilgilere göre. Aynı ÅŸekilde Macar firmalarının da Türkiye’deki yatırımlarının arttığını görüyoruz.” diye konuÅŸtu.

Macaristan ile ekonomik iÅŸbirliÄŸinin Afrika’daki projelerle de sürdüğünü söyleyen Mevlüt ÇavuÅŸoÄŸlu, “Bazı Afrika ülkelerini özellikle saÄŸlık alanında farklı alanlarda önümüzdeki süreçte birlikte desteklemeye devam edeceÄŸiz.” dedi.

“Enerji iÅŸbirliÄŸimizi daha da güçlendireceÄŸimize inanıyoruz”

Çavuşoğlu, enerjide işbirliğini güçlendirme yollarını da ele aldıklarını aktararak, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Peter, önümüzdeki ay Ä°stanbul Gaz Forumu’na da katılacaklarını teyit etti. Azerbaycan’dan çıkan gazın, önümüzdeki süreçte çıkarılacak ilave gazın Macaristan ve bazı GüneydoÄŸu Avrupa ülkelerine, dostlarımıza ulaÅŸtırılması için Biz Türkiye olarak her türlü desteÄŸi vereceÄŸiz. Azerbaycan ile de bu konuda mutabık kaldık. Enerji iÅŸbirliÄŸimizi ileride daha da güçlendireceÄŸimize inanıyoruz.

Ä°ki NATO müttefiÄŸi olarak savunma sanayi iÅŸbirliÄŸini geliÅŸtirmek de son derece doÄŸal ve öncelikli. VatandaÅŸlarımızın karşılaÅŸtığı bazı konuları da ilettik ama vatandaÅŸlarımızın özellikle çalışma izni gibi konularda sorunlarının çözülmesinde verdikleri katkı için huzurlarınızda teÅŸekkür ediyorum. Ä°ki dost ve kardeÅŸ ülkeye yakışır bir ÅŸekilde var olan konularda hemen konuÅŸup neticelendiriyoruz.”

ÇavuÅŸoÄŸlu, turizm alanında da salgın öncesi rakamların geçildiÄŸinin altını çizerek, “Bu yıl ilave uçuÅŸlar olacak. Macaristan’dan Ä°stanbul’a Antalya’ya, dolayısıyla karşılıklı turist sayısı daha da artacaktır.” yorumunu yaptı.

Ä°ki ülke arasında eÄŸitim iÅŸbirliÄŸinin de geliÅŸtirildiÄŸini belirten ÇavuÅŸoÄŸlu, “Maarif Vakfımıza verdiÄŸiniz destekler için çok çok teÅŸekkür ediyorum. Ne kadar konusu varsa, sorunu varsa hemen hallediyorsunuz. Ve Maarif’in burada daha fazla okul açmasını istiyoruz. Vakıflar Bankasının bir an önce ofisini açması için kendilerini teÅŸvik ediyoruz ve mart ayında gelip ofislerini açacaklar ama ofis ve ÅŸube sayılarını Macaristan’da artırmalarını istiyoruz.” diye konuÅŸtu.

Türkiye’den Türk Devletleri TeÅŸkilatı’nın çalışmalarına verdiÄŸi destek için Macaristan’a teÅŸekkür

Bakan Çavuşoğlu, iki ülke arasında uluslararası platformlarda yakın işbirliği olduğunu ve her zaman karşılıklı olarak adaylıkların desteklendiğine dikkati çekerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Türk Devletleri TeÅŸkilatına ve çalışmalarına verdiÄŸiniz deÄŸerli katkılar için çok çok teÅŸekkür ediyorum. Sadece Avrupa ofisi BudapeÅŸte’de olduÄŸundan dolayı bunu söylemiyorum. Tüm çalışmalara katkı saÄŸlıyorsunuz, gelecekte Türk Devletleri TeÅŸkilatı çatısı altında da iÅŸbirliÄŸimizi nasıl güçlendirebileceÄŸimizi, gerek personel gerek diÄŸer alanlarda, görüştük. Kasımdaki Semerkant Zirvesi’nde Macaristan’da TDT Kuraklık Önleme Enstitüsünün kurulması kararlaÅŸtırılmıştı. Bugün dostum Peter’a burada kurulacak enstitüye her türlü desteÄŸi vereceÄŸimizi söyledim.”

Türkiye’nin AB ile iliÅŸkilerine verdiÄŸi destekten dolayı Macar mevkidaşına teÅŸekkür eden ÇavuÅŸoÄŸlu, Ukrayna’daki savaşın bitirilmesi konusunda CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan liderliÄŸinde Türkiye’nin çabalarının her zaman süreceÄŸini vurguladı.

ÇavuÅŸoÄŸlu, Türkiye’nin tahıl anlaÅŸması, esir takası gibi konularda ciddi çabaları olduÄŸunu belirterek, konuÅŸmasını, “Sayın CumhurbaÅŸkanımızın liderler diplomasisi sayesinde bunları baÅŸarabildik. O nedenle Sayın CumhurbaÅŸkanımızın Nobel Barış Ödülüne aday göstermenizden dolayı dostumuz (Macaristan Aksakalı) Atilla Tilki’ye de çok çok teÅŸekkür ediyorum. Gerçekten CumhurbaÅŸkanımız savaşın bitmesi için de gece gündüz çabalarına devam ediyor. Sürekli liderler ile görüşüyor. Ä°lkeli bir tutum sergiliyoruz savaÅŸ konusunda. Ama biz bu çabalarımızı devam ettirmezsek savaÅŸ daha da uzun sürebilir. Bunun da yansımaları hepimiz için olumsuz olur.” diye tamamladı.

Kaynak: AA