DSÖ, iki pilot ülkede kanser ilaçlarını çocuklara ücretsiz dağıtmaya başladı

Dünya genelinde her yıl çocukluk ve ergenlik çağında kansere yakalanan yaklaşık 400 bin çocuktan yüksek gelirli ülkelerde yaÅŸayanların neredeyse yüzde 90’ı hayatta kalırken ekonomik açıdan dezavantajlı ülkelerde bu oran yüzde 30’un altında kalıyor.

Çocukluk ve ergenlik çağındaki kansere iliÅŸkin farkındalığı artırmak amacıyla her yıl 15 Åžubat, “Uluslararası Çocukluk Çağı Kanseri Günü” kabul ediliyor.

Kansere yakalanan çocukların yüzde 80’inden fazlasının saÄŸlık hizmetlerine eriÅŸebildiÄŸi zaman tedavi olabildiÄŸi bilinirken Dünya SaÄŸlık Örgütü (DSÖ) 11 Åžubat’ta bazı ülkelerde ücretsiz ilaç dağıtma giriÅŸimi baÅŸlattı.

AA muhabiri, çocukluk çağı kanserine ilişkin son verileri derledi.

DSÖ’ye göre, her yıl 19 yaÅŸ altı yaklaşık 400 bin çocuk kansere yakalanıyor. Bu çocukların yaklaşık yüzde 10’unun genetik yatkınlığı olduÄŸu bilinmesine raÄŸmen kansere neden olan etmenlerin tanımlanması için daha çok araÅŸtırmaya ihtiyaç duyuluyor.

En yaygın türleri arasında lösemi, beyin tümörleri, lenfoma, nöroblastom ve Wilms tümörü bulunan çocukluk kanserinden kaynaklı ölümlerin, erken tanı ve devamlı tedaviyle önüne geçilebiliyor.

Çocukluk çağı kanseri ateş, şiddetli ve kalıcı baş ağrıları, kemik ağrısı ve kilo kaybı gibi uyarıcı belirtiler ile kendini gösterirken bunlar, çocuğun aile bireyleri ve sağlık çalışanları tarafından gözlemlenebiliyor.

İyileşme ihtimali ülkeye göre değişiyor

Çocukluk çağı kanserinin tarama ile önüne geçilemese de çoğu türü yaygın ilaçlarla, ameliyat ve radyoterapi gibi yöntemlerle iyileştirilebiliyor.

Kanseri atlatma olasılığı, çocuÄŸun yaÅŸadığı ülkeye göre deÄŸiÅŸiyor. Yüksek gelirli ülkelerde kansere yakalanan çocukların neredeyse yüzde 90’ı hayatta kalırken düşük ve orta gelirli ülkelerde ise bu oran sıklıkla yüzde 30’a eriÅŸemiyor.

Nüfusun kanser ilaçlarına ulaÅŸma oranı yüksek gelirli ülkelerin yüzde 96’sında, düşük ve orta gelirli ülkelerin ise sadece yüzde 29’unda mümkün oluyor.

Öte yandan, saÄŸlık hizmetlerine eriÅŸim saÄŸlandığında kanser hastası çocukların yüzde 80’inden fazlası tedavi olabiliyor. Tedavi olamayan çocuklarda hastalığın etkilerini hafifletici yöntemler tercih ediliyor.

Tedavi sürecini tamamlayan çocukların kanserin tekrarlamaması için izlenmeye devam etmesi gerekiyor.

Yetişkinlerdeki kanserin aksine çocukluk çağı kanserlerinin bilinen bir sebebi bulunmuyor.

Öte yandan, genetik yatkınlığın, çocukluk çağında kansere yakalanma nedenlerinden biri olduğu biliniyor.

Örneğin, çocuklardaki bazı göz kanseri türlerine anne babadan geçen bir mutasyon neden olabildiğinden, hastalığa sahip olduğu bilinen ailelerde genetik tarama ve düzenli aralıklarla göz muayenesi öneriliyor.

Amerikan Kanser TopluluÄŸuna göre, 2025’te ABD’de yaklaşık 9 bin 500 çocuÄŸa kanser teÅŸhisi konulacağı öngörülüyor.

DSÖ, iki pilot ülkede kanser ilaçlarını çocuklara ücretsiz dağıtmaya başladı

DSÖ’nün 2018’de baÅŸlattığı “Çocukluk Çağı Kanseri Küresel GiriÅŸimi”, 2030’a kadar dünya genelinde kanserli çocukların hayatta kalma oranını en az yüzde 60’a çıkararak sonraki 10 yılda 1 milyon hayatı daha kurtarmayı hedefliyor.

Bu kapsamda baÅŸlatılan “Çocukluk Çağı Kanser Ä°laçlarına EriÅŸim için Küresel Platform” aracılığıyla 11 Åžubat’ta çocuklar için kanser ilaçlarının ücretsiz dağıtılmaya baÅŸlandığı ilk iki ülke, MoÄŸolistan ve Özbekistan oldu. Sıradaki pilot ülkelerin Ekvador, Ãœrdün, Nepal ve Zambiya olması planlanıyor.

Böylece bu 6 ülkedeki 30 hastanede yaklaşık 5 bin çocuğa tedavinin ulaştırılacağı bekleniyor.

Diğer 6 ülkenin daha platforma davet aldığı belirtilirken gelecek 5 ila 7 yılda 50 ülkedeki 120 bin çocuğa ulaşılması hedefleniyor.

Kaynak: AA