Eski CHP Genel Başkanı Baykal hayatını kaybetti

Deniz Baykal: Siyasette geçen 55 yıl

Doçent olduÄŸu 1968’de CHP’ye girerek siyasal yaÅŸama atılan Deniz Baykal, yarım asırdan fazla süren siyasi yaÅŸamında, parti genel baÅŸkanlığından bakanlığa, milletvekilliÄŸinden geçici TBMM BaÅŸkanlığına kadar birçok görevde bulundu.

AA muhabirinin derlediÄŸi bilgilere göre, Baykal, siyasete 1960’lı yıllara doÄŸru Demokrat Parti iktidarına karşı geliÅŸen öğrenci hareketlerine katılarak baÅŸladı.

CHP’nin 1965 genel seçimlerindeki yenilgisini analiz ettiÄŸi ve daha sonra doçentlik tezine dayanak olan raporla CHP yönetiminin dikkatini çekmeyi baÅŸaran Baykal, doçent olduÄŸu 1968’de parti saflarına katıldı.

Baykal’ın ilk milletvekilliÄŸi ise 14 Ekim 1973’te yapılan genel seçimlerde oldu. Baykal, 185 milletvekili kazanarak birinci olan CHP’den Antalya milletvekili seçilerek, yarım asırdan fazla sürecek siyasi yaÅŸantısına adım atmış oldu.

Bir yıl sonra bakan oldu

Baykal’ın siyasetteki yükseliÅŸi daha ilk yıllarından baÅŸladı.

1973’te milletvekili olan Baykal, seçimlerden sonra 1974’te Bülent Ecevit’in BaÅŸbakanlığında kurulan CHP-MSP koalisyon hükümetinde Maliye Bakanlığı, 1978’de kurulan 3. Ecevit hükümetinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yaptı.

Deniz Baykal bu dönemde CHP Parti Meclisi ve Merkez Yönetim Kurulu üyeliği, genel sekreter yardımcılığı görevlerinde bulundu.

Baykal, 1979 Ekim ara seçimlerinden sonra toplanan olaÄŸanüstü CHP Kurultayı’nda parti yönetimini ağır bir ÅŸekilde eleÅŸtirdi.

12 Eylül 1980 askeri müdahalesinden sonra ise bir süre Ankara’da Ordu Dil Okulu’nda gözetim altında tutuldu.

SHP yılları

Deniz Baykal, 1982 Anayasası’nın 5 yıl süreyle siyasi yasağı getirdiÄŸi politikacılar arasında yer aldı.

Baykal, 1983’te siyasal partilerin kurulmasına izin verilmesinden sonra “yasaklı olmalarına raÄŸmen faaliyetlerini sürdürdüğü” gerekçesiyle bir grup önde gelen CHP’li ve AP’li politikacıyla Çanakkale Zincirbozan Askeri Tesisleri’nde ikinci kez gözetim altına alındı.

Yasaklı olmasına karşın 1984’te Sosyal Demokrasi Partisi’ne (SODEP) giren Baykal, bu partinin Sosyaldemokrat Halkçı Parti’yle (SHP) birleÅŸmesiyle SHP’li oldu.

Eylül 1987’deki genel seçimlerde SHP’den Antalya milletvekili seçilen Baykal, SHP’de önce grup baÅŸkanvekilliÄŸi ardından genel sekreterlik görevlerinde bulundu, Haziran 1988’de göreve baÅŸladığı genel sekreterlik görevinden 10 Eylül 1990’da istifa etti.

Temmuz 1990’da demokratikleÅŸme çabalarına iliÅŸkin bir rapor hazırlattı.

SHP’de bu dönemden baÅŸlayarak olaÄŸan ve olaÄŸanüstü kurultaylarda Genel BaÅŸkan Erdal Ä°nönü’nün üç defa karşısına çıktı ancak baÅŸarılı olmadı. Genel sekreterlikten istifasından sonra SHP parti içi muhalefetin önderi oldu.

54 yaşında genel başkan

Deniz Baykal, Antalya Milletvekili olarak Türkiye Avrupa Birliği Karma Parlamentolararası Komitesi Eş Başkanlığını yürüttü, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi üyeliğine seçildi.

TBMM DışiÅŸleri Komisyon üyeliÄŸinde bulunan Baykal, Temmuz 1992’de kapatılan siyasi partilerin açılmasına izin veren yasanın saÄŸladığı imkanla 9 Eylül 1992’de toplanan CHP Kurultayı’nda Genel BaÅŸkanlığa seçildi ve 54 yaşında genel baÅŸkan oldu.

Koalisyon dönemleri ve birleşme

Türkiye, 1994’lü yıllarda sol partilerin birleÅŸme arayışlarına sahne oldu.

1994’te yapılan yerel seçimlere üç parça halinde (SHP, DSP, CHP) katılan sol partiler, birleÅŸme arayışlarına baÅŸladı. DSP bu arayışlara baÅŸtan olumsuz yanıt verirken, SHP olumlu yaklaÅŸtı.

SHP ve CHP, 18 Åžubat 1995’te toplanan kurultayda birleÅŸti. CHP Genel BaÅŸkanı Deniz Baykal bu kurultayda genel baÅŸkanlığa aday olmadı.

BirleÅŸmeden sonra 9 Eylül 1995’te yapılan CHP OlaÄŸan Kurultayı’nda Deniz Baykal, yeniden genel baÅŸkanlığa seçildi. Baykal, 30 Ekim 1995’te kurulan DYP-CHP koalisyon hükümetinde BaÅŸbakan Yardımcılığı ve DışiÅŸleri Bakanlığı görevlerini üslendi.

Deniz Baykal, bu koalisyonu “erken seçim” ÅŸartı ile kabul etti ve Türkiye 24 Aralık 1995’te erken seçimlere gitti.

Baykal, 24 Aralık 1995 milletvekili genel seçimlerinde yeniden Antalya milletvekili oldu. Seçimleri takiben 53. Hükümetin (ANAP-DYP koalisyonu) kurulmasıyla Dışişleri Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığı görevlerinden ayrıldı.

23 Mayıs 1998’de yapılan CHP’nin 27. OlaÄŸan Kurultayı’nda genel baÅŸkanlığa 3. kez seçildi. 18 Nisan 1999 seçimlerinde CHP ve Deniz Baykal ilk kez seçim sonuçlarıyla parlamento dışında kaldı.

Seçim sonucu nedeniyle 22 Nisan 1999’da istifa eden Baykal, 30 Eylül 2000’de Ankara’da toplanan CHP 11. OlaÄŸanüstü Kurultayı’nda yeniden seçilerek CHP Genel BaÅŸkanı oldu.

Genel başkanlıktan istifa

CHP, 3 Kasım 2002 genel seçimlerinde yüzde 19,4 oyla 177 milletvekili kazandı.

Deniz Baykal da yeniden Antalya milletvekili seçildi. Baykal, 22. Dönem’de ana muhalefet partisi genel baÅŸkanı olarak görev yaptı. 2003 Ekim ayında 30. Kurultay’da tekrar genel baÅŸkanlığa seçildi. 2004 Temmuz ayında muhaliflerden Mustafa Sarıgül’e karşı olaÄŸanüstü kurultayda güvenoyu aldı.

Baykal, 29 Ocak 2005’te yapılan CHP OlaÄŸanüstü Kurultayı’nda, rakibi Mustafa Sarıgül’ü yenerek genel baÅŸkanlık görevine devam etti.

19-20 Kasım’da toplanan 31. OlaÄŸan Kurultay’da tekrar genel baÅŸkanlığa seçilen Deniz Baykal, 2007 seçimlerinden önce CHP’nin de içinde bulunduÄŸu sol ittifakı, 22 Temmuz 2007’de yapılan genel seçimlerde yüzde 20,8 oy aldı.

Deniz Baykal 26 Nisan 2008’de yapılan CHP 32. OlaÄŸan Kurultayı’nda 1231 delegeden 1021’inin oyunu alarak tekrar genel baÅŸkan seçildi.

Baykal, kesintilerle 15 yıl 8 ay süren genel baÅŸkanlık görevinden, 10 Mayıs 2010’da internet yoluyla gündeme gelen gizli kamera görüntüleri nedeniyle istifa etti.

İstifası sonrası Antalya milletvekili olarak siyasi yaşamını sürdüren Baykal, hem partisi hem de ülke meseleleriyle ilgili gelişmelerde yaptığı açıklamalarla her zaman gündemde kalmayı sürdürdü.

Geçici Meclis Başkanlığı yaptı, aday oldu

Baykal, 7 Haziran’da gerçekleÅŸtirilen 2015 genel seçimlerinden sonra Meclisin en yaÅŸlı üyesi sıfatıyla 23 Haziran 2015 günü 25. dönemin ilk oturumunu açtı ve yeni TBMM BaÅŸkanı Ä°smet Yılmaz seçilene kadar Meclis BaÅŸkanlığına vekalet etti.

CHP, 30 Haziran 2015’te yapılan TBMM baÅŸkanlık seçimleri için Antalya Milletvekili Baykal’ı aday gösterdi. Baykal, seçimde 1. turda 125, 2. turda 128, 3. turda 129 ve 4. turda 182 oy aldı. Baykal’ın son turdaki rakibi Ä°smet Yılmaz 258 oy ile 1. olup 26. TBMM BaÅŸkanı oldu.

Baykal, 1 Kasım 2015’te yapılan erken seçimlerde yeniden CHP’den Antalya Milletvekili seçildi. Yine bu seçimlerden sonra Meclisin en yaÅŸlı üyesi sıfatıyla yeni baÅŸkan seçilene kadar geçici Meclis BaÅŸkanlığı yaptı.

Spor tutkunu, yüzme aşığıydı

Olcay Baykal ile 1963’te yaptığı evlilikten Aslı ve Ataç isimli iki çocuÄŸu bulunan Baykal, üç de torun sahibiydi.

Baykal’ın siyasi yaÅŸantısı kadar sosyal hayattaki renkli kiÅŸiliÄŸi de çok zaman gündemde kalmıştı.

Sabah yürüyüşlerini aksatmayan Baykal’ın, “usta ÅŸoför” olduÄŸu da bilinir. Baykal’ın, hem Antalya hem de Ankara’da zaman zaman kendisine ait otomobiliyle yaptığı gezintiler kameralara yansımıştı.

Baykal, sporun yanı sıra ayrıca iyi bir yüzme tutkunuydu. Yaz aylarında memleketi Antalya’da sık sık ve uzun mesafelerde yüzerdi.

Torunlarına düşkün olan Deniz Baykal, onları ABD’deki eÄŸitimleri sırasında da sık sık ziyaret eder, birlikte vakit geçirirdi.

Kaynak: AA