Fidan, Çin’in baÅŸkenti Pekin’de, Çin DışiÅŸleri Bakanı Vang Yi ile görüşmesinin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuÅŸtu.

Uluslararası iliÅŸkilerin pek çok alanında Türkiye ile Çin’in örtüşen görüşe sahip olduÄŸunu belirten Fidan, her iki ülkenin de uluslararası sistemde daha adil bir anlayışın hakim olmasını savunduÄŸunu kaydetti.

Fidan, “Türkiye ile Çin arasında sürdürülecek iyi iliÅŸkiler, bölgesel ve küresel barışın, refah ve istikrarın saÄŸlanmasına da katkı saÄŸlayacaktır. Asya Pasifik’teki geliÅŸmeleri ve jeopolitik yansımalarını da yakından takip ediyoruz. Asya Pasifik’teki sınamaların etkin çok taraflılık, yapıcı diyalog çabaları ve ortak önceliklere dayanan iÅŸbirliÄŸini gerektirdiÄŸini düşünüyoruz.” diye konuÅŸtu.

Çin’in Filistin konusundaki duyarlılığının son derece memnuniyet verici olduÄŸunu vurgulayan Fidan, Çin’in Filistinlerle dayanışma içinde olmasını ve iki devletli çözümü güçlü bir ÅŸekilde desteklemesini takdirle karşıladıklarını ifade etti.

Fidan, Çin Devlet BaÅŸkanı Åži Cinping’in Filistin’de çözüm için geniÅŸ kapsamlı, yetkin ve etkili bir uluslararası barış konferansı için çaÄŸrıda bulunmasının son derece önemli olduÄŸuna dikkati çekti.

KaÅŸgar ve Urumçi’nin Çin’in kültürel zenginliÄŸine katkıda bulunan iki kadim Türk Ä°slam ÅŸehri olduÄŸunu hatırlatan Fidan, ÅŸunları kaydetti:

“Bu ÅŸehirler Çin’le Türk dünyası arasında ve Çin’le Ä°slam dünyası arasında aynı zamanda bir köprü rolü de oynamakta. Tarihi dostluÄŸumuzun ve komÅŸuluÄŸumuzun sembolleridir. Toplumların ve halkların birlikteliÄŸi güçlü devletlerin en büyük zenginliÄŸidir. Bu coÄŸrafyaların tarihi ve kültürel zenginliÄŸine tanıklık etmekten büyük memnuniyet duyacağımı ifade etmek istiyorum.”

Bakan Fidan, Çinli mevkidaşı Vang’a güzel ev sahipliÄŸi için teÅŸekkür etti.

Çin ve Türkiye’nin Asya’nın iki kadim medeniyeti olduÄŸunu kaydeden Fidan, Çin ve Türk milletinin, Asya’nın zenginliÄŸi ve itici motoru olduÄŸunu belirtti.

Ä°ki medeniyetin kurumsal iÅŸbirliÄŸi çerçevesinde refahı, barışı, istikrarı ilerletme konusundaki azimlerinin fevkalade önemli olduÄŸunu ifade eden Fidan, Çin’de yoÄŸun bir programının olduÄŸunu söyledi.

Fidan, heyetleriyle Çinli mevkidaşı ile kapsamlı bir toplantı yaptıklarını ve toplantının verimli geçtiğini aktardı.

CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan ve Çin Devlet BaÅŸkanı Åži Cinping’in ortak anlayışları ve vizyonları doÄŸrultusunda ikili iliÅŸkilerin ilerlemeye devam ettiÄŸini belirten Fidan, “Gerçekten iki siyasi liderin ortaya koyduÄŸu büyük vizyon, Çin ile Türkiye arasındaki modern zamanlardaki iliÅŸkinin kurumsallaÅŸarak ve derinleÅŸerek ilerlemesinde önemli bir temel teÅŸkil etmekte. Amacımız karşılıklı saygı ve karşılıklı yarar temelinde halklarımızın refahını artıracak adımları atmaktır.” dedi.

Fidan, iki ülke iliÅŸkilerinin önemli bir ayağını ekonominin oluÅŸturduÄŸunu, ikili ticaret hacminin 2023’te 48 milyar dolar düzeyine ulaÅŸtığını, Çin’in Türkiye’nin Asya’da birinci, dünyada üçüncü büyük ticaret ortağı olduÄŸunu belirterek, ÅŸu deÄŸerlendirmede bulundu:

“Bu ticaret büyük oranda Çin’in lehinedir. Ticaret rakamlarını nasıl daha dengeli hale getirebiliriz konusunu tüm görüşmelerimizde gündeme getirdik. Türk tarım ürünlerinin ithalatı konusundaki kısıtlamaların kaldırılması gibi pratik tekliflerde bulundum. Turizm, iÅŸbirliÄŸimizi daha da geliÅŸtirmek istediÄŸimiz bir diÄŸer alandır.”

Daha fazla Çinli turistin Türkiye’ye gelmesini hedeflediklerini söyleyen Fidan, Çin Kültür ve Turizm Bakanı’nın da bu konuları ele almak üzere bu hafta Türkiye’yi ziyaret edeceÄŸini belirtti.

Fidan, enerji alanına da yoğunlaşmak istediklerini, nükleer enerji ve kıymetli madenlerin değerlendirmesi alanlarında da işbirliği imkanlarının bulunduğunu ve bu konularda da ilgili kurumların, firmaların görüştüğünü dile getirdi.

Çinli ÅŸirketleri özellikle yüksek teknolojili ürünlerde Türkiye’de üretim yapmaya ve AR-GE merkezleri kurmaya davet eden Fidan, bununla Çinli ÅŸirketlerin Türkiye üzerinden Avrupa, Orta DoÄŸu ve Afrika piyasalarına eriÅŸimlerinin de kolaylaÅŸacağını söyledi.

Fidan, ulaştırma konularına önem verdiklerini vurgulayarak, şöyle devam etti:

“Bu dönemde KuÅŸak ve Yol GiriÅŸimi ile Hazar GeçiÅŸli DoÄŸu-Batı Orta Koridor giriÅŸimimiz daha da büyük önem kazanmıştır. KuÅŸak ve Yol GiriÅŸimi ile Orta Koridor’un uyumlaÅŸtırılması, diÄŸer bazı ulaÅŸtırma koridorlarıyla entegrasyonu için örneÄŸin Irak’taki Kalkınma Yolu gibi somut adımlar atmayı hedefliyoruz.”

Türkiye olarak ikili iÅŸbirliÄŸi mekanizmalarına iÅŸlerlik kazandırmak istediklerini belirten Fidan, bu konuda Çinli mevkidaşıyla mutabık kaldıklarını ve bu amaçla Hükümetler Arası Ä°ÅŸbirliÄŸi Komitesi EÅŸ BaÅŸkanı görevine Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet ÅžimÅŸek’in CumhurbaÅŸkanı tarafından atandığını aktardı.

Fidan, komitenin bu yıl içinde toplanmasını arzu ettiklerini, bu yıl Åži’yi Türkiye’de ağırlamak istediklerini ve CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan’ın davetini tekrar Çinli meslektaşına ilettiÄŸini belirtti.

“Gazzelilere insani yardımların kesintisiz ve güvenli ÅŸekilde ulaÅŸtırılması ve iki devletli çözüm için önümüzdeki süreçte de Çin ile çalışmaya devam edeceÄŸiz”

Fidan, bazı ülkelerin Ä°srail’in Filistin’e saldırılarını desteklediÄŸine dikkati çekerek, “Ä°srail’e siyasi destek ve silah saÄŸlıyorlar. Bu ülkeler Ä°srail’in uyguladığı soykırıma maalesef ortak olmaya devam ediyorlar. Gazze’de ateÅŸkes, Gazzelilere insani yardımların kesintisiz ve güvenli ÅŸekilde ulaÅŸtırılması ve iki devletli çözüm için önümüzdeki süreçte de Çin ile çalışmaya devam edeceÄŸiz.” dedi.

Rusya-Ukrayna Savaşı’nın da uluslararası güvenlik, istikrar ve refahı sınadığını söyleyen Fidan, “Türkiye, Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü ve egemenliÄŸini başından beri güçlü bir ÅŸekilde desteklemektedir. Adil ve kalıcı bir barışın taraflar arasında ancak diyalog ve müzakere yoluyla saÄŸlanabileceÄŸine inanmaktayız. Türkiye ve Çin’in Ukrayna’da barışın tesisi konusunda ortak anlayışa sahip olduÄŸunu görmekten memnuniyet duyuyoruz. Bu konuda da istiÅŸarelerimizi ve çalışmalarımızı sürdüreceÄŸiz.” ifadelerini kullandı.

“Türkiye’nin, Çin’in toprak bütünlüğüne, siyasal egemenliÄŸine desteÄŸi tamdır”

Bakan Fidan, Brezilya ve Çin arasında yapılan ortak “barışa çaÄŸrı” açıklamasındaki maddelerin memnuniyet verici olduÄŸunu belirtti.

Fidan, “Türkiye’nin, Çin’in toprak bütünlüğüne, siyasal egemenliÄŸine desteÄŸi tamdır. Çin’e yönelik silahlı terör hareketlerine karşı desteÄŸimiz tamdır. Özellikle Çin’i karıştırmaya yönelik, Çin’in ekonomik geliÅŸmesini durdurmaya yönelik uluslararası giriÅŸimleri doÄŸru bulmadığımızı buradan ifade etmek istiyoruz. Çin’in ortaya koyduÄŸu ekonomik rekabet edebilirlik yeterliliÄŸinin baÅŸka ÅŸekilde uluslararası kamuoyuna yansıtılması, buradan farklı bir küresel mücadele üretilme çabası, gerçekten dünya barışı, istikrarı ve kalkınması için son derece alarm zilleri çalan bir olaydır.” diye konuÅŸtu.

Dünyanın medeni bir rekabete alışmak zorunda olduğunu vurgulayan Fidan, şunları söyledi:

“Egemen güçlerin önceki yüzyılda kurmuÅŸ oldukları pazarların daha adil, rekabet edilebilir pazar ÅŸartlarında yeniden el deÄŸiÅŸtiriyor olması kabul edilmesi gereken bir sonuçtur. Buradan savaÅŸa varan, daha farklı yıkımlara varan neticelerin üretilmemesi gerekiyor. Dünyamızdaki refah, herkese yetecek kadar vardır. Medeni bir biçimde, adil bir biçimde, uluslararası kurallara uygun, eÅŸit ve herkese uygulanan kuralları içine alan bir ekonomik rekabet sistemi ile ekonomik kalkınma modellerine ve pazarları aramaya devam etmemiz gerekiyor. Buradaki baÅŸarısızlık baÅŸka ÅŸekilde izale etmeye çalışılırsa, buradaki adil rekabetin yerine biz küresel mücadeleyi, kutuplaÅŸmayı hatta savaÅŸ tehdidini ortaya koyarsak, burası gerçekten küresel bir faciaya bizi götürür. Onun için Çin’in ekonomik kalkınmasının adil biçimde oluyor oluÅŸunu desteklememiz gerekiyor. Bu türden küresel bir istikrarsızlık ortaya koyan çabalara destek vermediÄŸimizi ifade etmek istiyorum.”

Fidan, Türkiye’nin Çin’in toprak bütünlüğüne, siyasal egemenliÄŸine desteÄŸinin tam olduÄŸunun bir kez daha altını çizerek, “İçeride iç karışıklık çıkarmaya çalışan olayları da burada desteklemediÄŸimizi ifade etmek istiyorum.” dedi.

Çin’in Türk dünyası ve Ä°slam dünyasıyla son yıllarda geliÅŸtirdiÄŸi iliÅŸkiyi memnuniyetle karşıladıklarını söyleyen Fidan, “Özellikle Türk Devletleri TeÅŸkilatına mensup olan ülkeler, baÅŸta Özbekistan, Kazakistan, Türkmenistan, Kırgızistan olmak üzere ve bu ülkelerle geliÅŸtirdiÄŸi son yıllardaki ticarete dayalı, yatırıma dayalı iliÅŸkileri fevkalade önemli buluyoruz ve destekliyoruz. Ve aynı ÅŸekilde Türkiye ve Azerbaycan’la da iliÅŸkilerinin artarak devam etmesini bekliyoruz.” diye konuÅŸtu.

Fidan, Çin’in Ä°slam Ä°ÅŸbirliÄŸi TeÅŸkilatı (Ä°Ä°T) üyesi ülkelerle de son yıllarda daha sistemli bir iÅŸbirliÄŸi geliÅŸtirme çabasında olduÄŸunu ifade ederek, “Daha birkaç gün önce Arap Ligi üyesi ülkelerle Pekin’de bir zirve vardı. Bu zirve marjında gerçekten kalkınmaya yönelik, refaha yönelik, iÅŸbirliÄŸine yönelik güzel kararlar alındı. Bunlar da önemli geliÅŸmeler.” dedi.

Çin’in Suudi Arabistan ve Ä°ran arasında yapmış olduÄŸu arabuluculuk çalışmalarının da not etmeye deÄŸer tarihi bir olay olduÄŸunu söyleyen Fidan, “Gerçekten iki kardeÅŸ ülke arasındaki devam eden kronik sorunların Çin’in araya girmesiyle bir çözüme kavuÅŸma yoluna girmesi ve bölgesel istikrarın devreye girmesi fevkalade önemli. Bölgemizde yaptığı bu yapıcı katkıdan dolayı da ben Çinli meslektaşıma teÅŸekkür ediyorum. Buradaki çalışmaların da devamını diliyorum.” diye konuÅŸtu.

Fidan, yarın KaÅŸgar ve Urumçi’yi ziyaret edeceÄŸine iÅŸaret ederek, “Bu iki ÅŸehir, Çin’in kültürel zenginliÄŸine katkıda bulunan iki kadim, bildiÄŸiniz gibi Türk Ä°slam ÅŸehridir.” dedi.

KuÅŸak ve Yol GiriÅŸimi

Ä°ki ülkenin ekonomik iliÅŸkilerinin ikili iliÅŸkilerin önemli bir ayağını teÅŸkil ettiÄŸini kaydeden Fidan, “Bu konuda çok detaylı iki gün devam eden görüşmelerimiz var. Sayın Vang Yi ve arkadaÅŸları da konuya bütün detaylarıyla hakimler. Özellikle aramızdaki ticaret hacmindeki büyüklüğü biz memnuniyetle karşılıyoruz ama bununla beraber dengesizliÄŸin de bir ÅŸekilde giderilmesi gerekiyor. Bu dengesizlik nasıl giderilebilir? Bu konudaki somut önerilerimizin Çinli mevkidaşım tarafından ve makamlar tarafından karşılık bulmuÅŸ olmasını bu seyahatte görmekten özellikle memnuniyet duyduÄŸumu ifade etmek istiyorum.” ifadelerini kullandı.

Fidan, iki ülke arasındaki ticaret açığının kapatılmasına yönelik somut tekliflerde bulunulduÄŸunu kaydederek, söz konusu somut tekliflerin tarım ürünleri ithalatındaki yelpazenin geniÅŸletilmesi, turizm konusundaki çalışmaların artırılması, daha fazla Çinli turistin Türkiye’ye gelmesi, KuÅŸak Yol GiriÅŸimi ve baÄŸlantısallıkla iliÅŸkili olan konulardaki altyapı yatırımlarının ve daha önce baÅŸlatılan projelerin Türkiye’de nihayete erdirilmesiyle ilgili olduÄŸunu belirtti.

Bakan Fidan, “Bu konuda Türkiye-Çin arasında yaklaşık 10 yıldır devam eden ileri düzey çok emekli teknik çalışmalar var, proje taslakları var. Sonuca yaklaÅŸtırılmış fizibilite çalışmaları var. Bunların somut olarak hayata geçirilmesi konusundaki beklentilerimizi ilettik.” dedi.

Fidan, baÄŸlantısallık konusunun da gündeme getirildiÄŸine iÅŸaret ederek, “Özellikle Çin’in Yol KuÅŸak Projesi’ni ortaya koyduÄŸu andan itibaren gerçekten büyük bir çaba ve emek var. Bölgede bir mobilizasyon var. Bu konunun deniz ayağı var, kara ayağı var. Burada belli ilerlemeler saÄŸlandı. Türkiye burada nasıl tamamlayıcı rol oynayabilir? Her iki tarafın da menfaatine uygun olabilecek ÅŸekilde ve aynı zamanda Orta Koridor’un Yol KuÅŸak Projesi ile nasıl eklemlenmesi, entegre edilmesi meselesini gündeme getirdik.” ifadesini kullandı.

“Kalkınma Yolu Projesi” gibi Basra Körfezi’nden Irak ve Türkiye’yi de içine alarak Avrupa’ya doÄŸru giden rotaların, büyüyen ve daha kompleks hale gelen baÄŸlantısallık ağına nasıl dahil olacağı konusunun da gündeme getirildiÄŸini belirten Fidan, “Bunlar gerçekten bölgesel kalkınmaya, iliÅŸkileri kurumsal ilerletmeye ve büyük projelere dayalı vizyonların eseri. Ä°ki ülke arasındaki iliÅŸkilerin niteliÄŸi de bizce bu ÅŸekilde olmalı. Biz bu türden çalışmalara ve müzakerelere Çin makamlarıyla devam edeceÄŸiz. Ben bu konudaki anlayışları ve çabaları için de huzurlarınızla kendilerine bir kez daha teÅŸekkür ediyorum.” diye konuÅŸtu.

DışiÅŸleri Bakanı Hakan Fidan, Çin’in Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki KaÅŸgar ÅŸehrinde Yusuf Has Hacib Türbesi ve Iydgah Camii’ni ziyaret etti.

Bakanlığın X sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, Bakan Fidan’ın, Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki temasları kapsamında, KaÅŸgar ÅŸehrindeki tarihi mekanlardan Yusuf Has Hacib Türbesi ve Iydgah Camii’ni ziyaret ettiÄŸi bildirildi.