Fındık yaprağının akciğer ve meme kanseri hücrelerini öldürücü etkisi araştırıldı

Prof. Dr. Çebi, fındık yaprağının akciÄŸer ve meme kanseri hücreleri üzerindeki öldürücü etkisini araÅŸtırdıklarını belirterek “Fındık yaprağının içerisinde kemoterapötik bir ajan olan programlanmış hücre ölümü etkisini görebildik” dedi.

Giresun Ãœniversitesi SaÄŸlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. AyÅŸegül Çebi, AA muhabirine, Giresun Ãœniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Ãœyesi Prof. Dr. Yalçın Tepe ve Bursa UludaÄŸ Ãœniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Ãœyesi Prof. Dr. Ferda Arı ile 2020’den beri “Fındık Bitkisinin AkciÄŸer ve Meme Kanseri Hücrelerindeki Antikanser Etkilerinin AraÅŸtırılması” adlı araÅŸtırma projesi yürüttüklerini söyledi.

Geçmişte yapılan çalışmalarda fındık bitkisinden paklitaksel (çeşitli kanser türlerini tedavi etmek için kullanılan kemoterapi ilaçlarının içerdiği madde) elde edilebileceğine dair bulgular olduğunu belirten Çebi, kendilerinin de bu doğrultuda yürüttükleri proje ile fındık yaprağının akciğer ve meme kanser hücreleri üzerindeki apoptosis (programlanmış hücre ölümü) etkisini araştırdıklarını ifade etti.

Çebi, araÅŸtırmada, fındık yaprağının akciÄŸer ve meme kanseri hücreleri üzerindeki apoptosis etkisine baktıklarını belirterek, “Fındık yaprağının antikansorejen etki ettiÄŸini gösterebilmek için hem akciÄŸer hem de meme kanseri hücrelerinin apoptotik mekanizmasını moleküler yaklaşımla izledik.” diye konuÅŸtu.

Fındık yaprağının ekstraktını elde edip liyofilize ettiklerini yani dondurarak kuruttuklarını dile getiren Çebi, şu bilgileri verdi:

“Daha sonra bunların apoptotik etkisini göstermek için Bursa UludaÄŸ Ãœniversitesindeki ekip katkıda bulundu. Kanser hücreleri ve saÄŸlıklı hücrelerde fındık yaprak ekstraktının hücre öldürücü etkisini göstermek için sitotoksik (hücreyi öldüren ya da fonksiyonunu durduran maddeler) testler yapıldı. Florasan ikili boyama ile mikroskobik görüntüleri alındı. Hücre ölüm yolağını daha detaylı tespit etmek için western blot analizi ve M30 antijen testi yapıldı. Hücre metastazına etkisini gözlemlemek hücre migrasyon testi yapıldı. Yaptığımız çalışmadan elde edilen verilere göre, fındık yaprağının içerisinde kemoterapötik bir ajan olan paklitakselin apoptotik etkisini görebildik. Ä°leriki çalışmalarda fındık yaprağından paklitaksel elde edilebilirliÄŸini ve bunun endüstride kullanılabilirliÄŸini saÄŸlamaya çalışacağız.”

Prof. Dr. Çebi, akciğer kanserinin dünyada en çok görülen kanser türü, meme kanserinin de kadınlar arasında dünyada en sık rastlanan ikinci kanser türü olduğunun altını çizerek, şunları kaydetti:

“AkciÄŸer ve meme kanseri tedavisinde kullanılan bir kemoterapötik ajan olan paklitaksel, Pasifik porsuk aÄŸacı denilen bir bitkiden elde ediliyor. Bu bitkinin yetiÅŸmesi uzun sürüyor fakat Türkiye fındık üretiminde dünyada lider konumda. Fındık yaprakları ise atık durumunda. Amacımız, atık durumda olan fındık yaprağından paklitaksel elde etmek ve bunu Türkiye ekonomisine kazandırmak.”

– “AraÅŸtırmanın sonuçları umut verici”

AraÅŸtırma sonuçlarının umut verici olduÄŸunu vurgulayan Çebi, “Kanser hücrelerine fındık yaprağı ekstresi tedavisinin apoptosis yoluyla hücre ölümüne yol açtığını, akciÄŸer ve meme kanseri hücre hatlarında hücre göçünü inhibe ettiÄŸini yani engellediÄŸini gösterdi. Fındık yaprak ekstraktının meme ve akciÄŸer kanseri hücreleri üzerindeki sitotoksik etkileri, kanser tedavisinde yeni yöntemlerin geliÅŸtirilmesi ve hücre ölüm mekanizmalarının aydınlatılmasında umut verici olabilir.” ifadelerini kullandı.

Çebi, paklitakselin ÅŸu anda akciÄŸer, meme ve yumurtalık kanserlerinin tedavisinde kullanılan popüler kemoterapötik ilaç olduÄŸunu belirterek, “Fındıkta bildirilen paklitaksel miktarı, Pasifik porsuk aÄŸacının yaklaşık 10’da 1’i kadardır. Bununla birlikte, fındık aÄŸaçları Pasifik porsuk aÄŸacından çok daha hızlı büyüdüğü için fındık hala yeni bir alternatif taksan kaynağı olabilir.” dedi.

Projenin ilk etabının tamamlandığını ve sonuçlarının uluslararası dergide de yayımlandığını belirten Çebi, “Türkiye’nin dünya üretim lideri olduÄŸu fındık, dünya çapında ekonomik açıdan deÄŸerli bir çikolata bileÅŸenidir. Bu çalışmanın sonuçları, aslında atık ürün olan bitkinin yapraklarının biyoteknolojik açıdan umut verici bir antikanser ilaç ham maddesi olabileceÄŸini ortaya koymuÅŸtur.” diye konuÅŸtu.

Prof. Dr. AyÅŸegül Çebi, projenin devam edeceÄŸini anlatarak, “Yeni ortaklıklar saÄŸlayacağız. Giresun Ãœniversitesi, fındık konusunda ihtisas üniversitesi olarak seçilmiÅŸ durumda. Bu da bizim için büyük avantaj. Çalışmayı devam ettireceÄŸiz.” ifadelerini kullandı.

Kaynak: AA