Kentte dün akşam saatlerinde gökyüzünde görülen parlak ışık kümesi aşağıya doğru inerek kayboldu. Işık kümesini şaşkınlık içinde izleyen bazı vatandaşlar o anları cep telefonu kameralarıyla kayıt altına aldı.

İstanbul Üniversitesi (İÜ) Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Hüseyin Esenoğlu, AA muhabirine, dün akşam İstanbul ve bazı illerde arka arkaya dizilmiş şekilde 3, 4 tane parlak bir ışık kümesinin görüldüğünü hatırlattı.

Işık kümesinin düşüşünün uzun sürdüğünü belirten EsenoÄŸlu, “Sürekli gözüktüğü için metal cinsi olabilir. Önde olan daha büyük ve kalkan görevi gördüğü için parlak gözüküyor. Sürekli gözüktüğü için kaybolan cinsten deÄŸil, yani doÄŸal bir göktaşı deÄŸil. Bu uzay çöpü olabilir. Uzay çarpışmalarından serbest kalmış parçalar, roket yakıtları, vida bile olabilir.” dedi.

Göktaşı hızında değildi

Düşen şeyin bulunması halinde ne olduğunun tam olarak belirlenebileceğini vurgulayan Esenoğlu, şöyle devam etti:

“DoÄŸal göktaşı güneÅŸ sisteminin bilgisini getirdiÄŸi gibi yapıldığı yere, ait olduÄŸu ülkeye ait bilgi de taşır. Normalde göktaşı daha hızlı geçiÅŸi olur ama dün akÅŸam gözüken parlak ışık kütlesi dolana dolana geldi. Bu birden uzaydan gelip dünyaya gelmiÅŸ deÄŸil. YavaÅŸ yavaÅŸ iniÅŸe geçer gibi geçiÅŸi oldu. Göktaşı hızında deÄŸildi. Renkli gözükmesinin nedeni ise büyük ihtimalle kimya var üzerinde, kaplama, boya olabiliyor. Bu nedenle parlak gözüktü. Ben de ilk defa böyle bir ÅŸey gördüm.”

“Göktaşının yanarak hızla yoluna devam etmesi beklenir”

Türk Astronomi DerneÄŸi Ãœyesi Astronom Duygu Esendemir ise dün akÅŸam Ä°stanbul baÅŸta olmak üzere Türkiye’nin birçok ilinden görülen ışık kümesine ait görüntülerin kendilerine ulaÅŸtığını aktardı.

Yaşanan olayın ardından farklı yerlerdeki görüntüleri inceleyerek bazı analizlerde bulunduklarını belirten Esendemir, şöyle devam etti:

“Bir göktaşının atmosfere girdiÄŸinde sürtünme, atmosfer gazlarıyla kimyasal etkileÅŸime girmesi ve basınç gibi nedenlerden dolayı yanarak hızla yoluna devam etmesi beklenir. Isınmasına ve çevresine enerji yaymasına neden olur. Ä°ÅŸte bu ÅŸekilde bir göktaşı atmosfere girdiyse ani bir parlama olayı bekleriz ama dün gözlenen olayda havada ilerleyen cismin göktaşı gibi hızlı bir ÅŸekilde ilerlemediÄŸi ve parça parça ve ardı sıra göktaşına nazaran daha yavaÅŸ ilerlediÄŸi videolarda görülüyor.

Rus gözlem uydusu parçalanmıştı

Bizler bu cismin bir uzay çöpü veya yörüngede dolanan bir uydunun parçaları olabileceÄŸini düşünüyoruz. 26 Haziran’da Rus gözlem uydusu RESURS-P1 uydusunun parçalandığı bilgisi paylaşılmıştı. Hatta Uluslararası Uzay Ä°stasyonu mürettebatı kısa süreliÄŸine özel sığınma odalarında bulundu. Bu parçalanma 100’den fazla enkaz oluÅŸturdu. Ä°ÅŸte bu enkazın atmosfere girdiÄŸi nokta Türkiye semaları olabilir ve atmosfere giriÅŸ irtifası nedeniyle de yüzlerce kilometreye yayılan bir alanda farklı illerde görülmesine neden olabilir.”

Parlak ışık kütlesinin meteor olma ihtimali düşük

Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi Müdürü Doç. Dr. Mesut Yılmaz da AA muhabirine parlak ışık kütlesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Bu konuda yayınlanan görüntüleri izlediÄŸini ve mevcut görüntüler üzerinden net bir ÅŸey söylemenin zor olduÄŸunu dile getiren Yılmaz, “Ä°lk izlenelim olarak, görüntülere baktığımızda o cisim meteora benzemiyor. Çünkü atmosfere giren cismin hızı biraz düşük duruyor. Meteorlar çok daha hızlı atmosfere giriÅŸ yapıyorlar. En düşüğünün saatteki hızı 40 bin kilometre ve bu 260 bin kilometreye kadar çıkabiliyor ama oradaki görüntüye baktığımızda düşük hızlı bir cisme benziyor. Bir uzay çöpü olma ihtimali var.” diye konuÅŸtu.

Uzayda binlerce uydu bulunduÄŸuna dikkati çeken Yılmaz, “Gökyüzünde görünen, bu uydulardan, uzay istasyonundan ya da roketlerden kopan bir parça olabilir.” dedi.

Düşen cismin etkisine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yılmaz, şöyle dedi:

“EÄŸer meteor olsaydı bunun etkisi muhakkak hissedilirdi. Yani düştüğü yerde ciddi bir krater, bir patlama, ormanlık alana düşerse yangın, denize düştüğünde de küçük bir çaplı tsunami oluÅŸurdu. Yani patlamanın etkisi muhakkak hissedilirdi. Her yıl tonlarca parçacık zaten atmosferimize düşüyor ama onların çoÄŸu zaten bizim atmosferimizde eriyip yok oluyor, yeryüzeyine kadar ulaÅŸmıyorlar. Dolayısıyla meteor olsaydı onu muhakkak anlardık. Bu yapay, insan yapımı bir ÅŸeyse eÄŸer onlar da aslında parçalanır, ufalanırlar ve yere düştüklerinde de çok fazla ciddi bir etkisi olmaz. Zaten o yüzden herhalde düştüğü yerle ilgili bir sıkıntı olmadı henüz.”

Yılmaz, meteor düşmelerinin doÄŸal süreçler olduÄŸuna iÅŸaret ederek, “Dünyaya her yıl binlercesi zaten düşüyor. Bazıları böyle irili ufaklı oluyor, bazıları birazcık daha büyük olabiliyor. Burada da anormal bir durum yok. Yeter ki 30 metreden daha büyük çaplı meteorlar düşmesin. Bizim en büyük korkumuz onlar. Çünkü gerçekten dünyaya ciddi hasarlar, zararlar verebilir.” ifadelerini kullandı.

Yılmaz, gökyüzünden düşen bir parçaya rastlanması durumunda buna dokunulmaması gerektiÄŸini ifade ederek, “Çünkü bunlar zaman zaman radyasyon içerebiliyor. Uzak dursunlar ve hemen yetkililere haber versinler.” uyarısında bulundu.