Hakkari’deki heyelanda yaklaşık 8 milyon metreküp toprağın hareket ettiÄŸi belirlendi

Hakkari-Van kara yolunda 13 Nisan’da meydana gelen ve etkileri halen devam eden heyelanda yaklaşık 8 milyon metreküp toprağın hareket ettiÄŸi belirlendi.

Merkeze bağlı Akçalı köyü mevkisinde yaşanan heyelanda, il merkezi ve ilçelerindeki katı atıkların taşındığı yaklaşık 37 hektar alana kurulu Entegre Katı Atık Tesisi ve Hakkari-Van kara yolu kullanılamaz hale geldi.

Kente ulaşımı durma noktasına getiren heyelanın teknik açıdan deÄŸerlendirilmesi, etkilerinin ortaya çıkarılması ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Çevre, Åžehircilik ve Ä°klim DeÄŸiÅŸikliÄŸi Ä°l Müdürlüğü koordinasyonunda, AFAD, Hakkari Belediyesi, Devlet Su Ä°ÅŸleri 74. Åžube ÅžefliÄŸi ve Ä°l Özel Ä°daresi’nin teknik personelinin yer aldığı komisyon oluÅŸturuldu.

Heyelanın meydana geldiÄŸi alana ekiplerce inklinometre cihazları (zemin hareketlerini ölçen cihaz) yerleÅŸtirilerek günlük kayma miktarları raporlaÅŸtırıldı. Mobil ölçüm cihazlarıyla da Zap Suyu’nda ve yer altı sularında günlük ölçümler yapıldı.

Elde edilen verilere göre, heyelanda 8 milyon metreküp toprağın hareket ettiği, yer yer yaklaşık 200 metrelik kaymanın gerçekleştiği ve söz konusu alanda hareketliliğin devam ettiği belirlendi.

Alandaki atıkların Zap Suyu’na ulaÅŸmadan taşınması ve söz konusu bölgenin rehabilite edilerek yeniden doÄŸaya kazandırılması amacıyla Çevre, Åžehircilik ve Ä°klim DeÄŸiÅŸikliÄŸi Ä°l Müdürlüğünce “Entegre Katı Atık Tesisi’nin Rehabilite Edilmesi ve DoÄŸaya Kazandırılması” projesi hazırlandı.

Sonbahara kadar hayata geçirilmesi planlanan projeyle heyelan bölgesindeki atıklardan kaynaklanabilecek olumsuzlukların önüne geçilmesi hedefleniyor. Kent için yeni bir katı atık tesisi kurulmasına yönelik çalışmalar ise sürüyor.

“Hazırlanan rapor yol haritası niteliÄŸindedir”

Çevre, Åžehircilik ve Ä°klim DeÄŸiÅŸikliÄŸi Ä°l Müdürü Cengiz Adıgüzel, AA muhabirine, 13 Nisan’da Entegre Katı Atık Tesisi’nin de bulunduÄŸu bölgede öngörülemeyen bir heyelanın meydana geldiÄŸini anımsattı.

Heyelan nedeniyle Hakkari-Van kara yolunun kapandığını, DSİ, Karayolları ve İl Özel İdaresi ekipleri ile Milli Savunma Bakanlığının destekleri sonucu açılan alternatif yolla ulaşım sorununun giderildiğini belirten Adıgüzel, şöyle konuştu:

“Entegre Katı Atık Tesisi’nde alınacak önlemlerin belirlenmesi ve yol haritasının ortaya çıkarılması konusunda ilgili kurum müdürlerimizin koordinasyonunda bir komisyon kurduk ve rapor hazırladık. Bu rapor bir yol haritası niteliÄŸindedir. Bakanlığımızdan üst düzey yöneticiler, uzman ekipler 3-4 kez heyelan sahasında incelemelerde bulundu. Ä°stanbul Teknik Ãœniversitesi ve Van Yüzüncü Yıl Ãœniversitesinden profesör hocalarımız, AFAD BaÅŸkanlığımızdan üst düzey yetkililer, daire baÅŸkanları da geldi.” diye konuÅŸtu.

Heyelanın meydana geldiği günden bu yana alanda kapsamlı çalışmaların yapıldığını, bununla ilgili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile AFAD Başkanlığından destek aldıklarını belirten Adıgüzel, hazırladıkları raporu ilgili birimlere gönderdiklerini ifade etti.

Avrupa BirliÄŸi Türkiye Delegasyonu’ndan da görevlilerin bölgede incelemelerde bulunduÄŸunu anlatan Adıgüzel, şöyle konuÅŸtu:

“Katı atık tesisi, 3 yıldır kent merkezi ve ilçelerdeki atıkların depolandığı bir alan. Åžehir merkezi için Çukurca yolunda, Yüksekova ve Åžemdinli için de Yüksekova sınırları içinde yeni tesis faaliyete geçinceye kadar bir yer belirledik ve Mahalli Çevre Kurulu’nda karara baÄŸladık. Yeni alternatif alanı belirlemek için arayışımız devam ediyor. Kent merkezi ve ilçelerden yaklaşık 400 bin metreküp katı atık buraya getirilmiÅŸ. Heyelanla birlikte 8 milyon metreküp toprak kütlesi, çöple birlikte Zap Suyu’na gelmek üzere. Bunun önlenmesi için hazırladığımız fizibilite raporunu bakanlığımızın ilgili birimlerine aktardık ve projelendirdik.”

Heyelan bölgesinin yukarısında yapılacak çalışmayla baskılamayı azaltıp çöplerin alınmasını hedeflediklerini dile getiren Adıgüzel, “Projeyi hazırlarken bu malzemenin döküleceÄŸi alanı da belirledik. Çevresel kriterlerimiz doÄŸrultusunda malzemeleri buradan alıp belirlediÄŸimiz yere taşımayı düşünüyoruz. Oraya taşınacak malzemenin altı önce jeomembran ve beton tabakasıyla hazır hale getirildikten sonra üzeri toprakla örtülecek. Bu iÅŸlemlerin tamamlanmasından sonra tesisin bulunduÄŸu mevcut alanın da üzerinin toprakla örtülmesi ve aÄŸaçlandırılarak eski haline dönüştürülmesi hedefleniyor.” ifadelerini kullandı.

“Yaklaşık 200 metre kayma söz konusu”

Heyelan bölgesinde sismik ölçümler yaptıklarını, sahada çalışılabilirlik durumunun gözlenmesi için veriler aldıklarını ifade eden Adıgüzel, şunları kaydetti:

“DeÄŸiÅŸik noktalara yerleÅŸtirdiÄŸimiz inklinometre cihazlarımızla buranın günlük kayma miktarlarını ölçüp ona göre sahaya gireceÄŸiz ve çalışma stilimizi belirleyeceÄŸiz. Bakanlığımızın çevre referans laboratuvarından gelen mobil su kirliliÄŸi ölçüm cihazlarımızla her gün yer altı ve yer üstü sularından numuneler alınıyor. Yaklaşık 200 metre kayma söz konusu. Ä°lk baÅŸlarda bazı günler 8-11 metre arasında deÄŸiÅŸen ölçümler var. Yağışların azalmasıyla her geçen gün biraz daha azalıyor ama kayma halen devam ediyor.”

Bölgedeki iki doÄŸal su kaynağının kaymayı tetiklediÄŸini dile getiren Adıgüzel, “Hesapladığımız miktar yaklaşık 8 milyon metreküp malzeme. 400 bin metreküp de katı atık. Ä°l merkezi ve ilçelerden gelen çöplerden oluÅŸuyor. Bu malzemenin kesinlikle alınması gerekiyor. Bu riskin ertelenecek lüksü yok.” dedi.

Kaynak: AA