Hindistan’da yıkılan Babri Camisi’nin yerine inÅŸa edilecek caminin temeli atıldı

Hindistan’da 1528’de yapılan ve 1992’de aşırı Hindu milliyetçileri tarafından yıkılan Babri Camisi’nin yerine inÅŸa edilecek cami için temel atma töreni düzenlendi.

Hindistan’da, Uttar PradeÅŸ eyaletinin Ayodhya ÅŸehrinde yıkılan Babri Camisi‘nin bulunduÄŸu alana yaklaşık 25 kilometre uzaklıktaki Dhannipur köyünde inÅŸa edilecek cami kompleksi için düzenlenen törene Hint-Ä°slam Kültür Vakfı (IICF) üyeleri baÅŸta olmak üzere çeÅŸitli kurum ve örgütlerden çok sayıda kiÅŸi katıldı.

Katılımcılar, düzenlenen bayrak töreninin ardından birlikte fidan dikti.

Projenin kaynaklara bağlı olarak 30 ayda tamamlanması planlanıyor.

Öte yandan, hem merkezi yönetimde hem de Uttar PradeÅŸ‘te iktidarda bulunan Hindistan Halk Partisinden (BJP) törene katılan olmadı.

Cami, kompleks ÅŸeklinde inÅŸa edilecek

IICF Sekreteri Athar Hüseyin, dün AA muhabirine yaptığı açıklamada, Hindistan anayasasının 26 Ocak 1950’de yürürlüğe girdiÄŸini ve aralarında Hindistan’daki azınlıkların da bulunduÄŸu tüm Hint vatandaÅŸlarının anayasa ile eÅŸit haklar elde ettiÄŸini anımsatarak, “Bu sebeple caminin temel atma töreni için 26 Ocak Hindistan Cumhuriyet Bayramı seçildi.” ifadelerini kullanmıştı.

İnşa edilecek caminin bir kompleks şeklinde olacağına işaret eden Hüseyin, söz konusu alanda 200 yataklı hastane, günlük 1000 kişiye ücretsiz yemek sağlayacak aşevi, araştırma merkezi, müze, kütüphane ve bir yayınevinin bulunacağını söylemişti.

1528’de inÅŸa edildi

Babür Devleti’nin kurucusu Babür Åžah’ın hayatta olduÄŸu dönemde komutanlarından Mir Baki’nin 1528’de inÅŸa ettirdiÄŸi cami, 1980’lerde Hindu milliyetçisi örgütler tarafından baÅŸlatılan tapınak (Mandir) kampanyasının kurbanı oldu.

Babri Camisi arazisinin Tanrı Rama’nın doÄŸduÄŸu yer olduÄŸu ve ibadethanenin tapınak üzerine inÅŸa edildiÄŸine iliÅŸkin iddia, Müslümanlar ile Hindular arasında uzun yıllar tartışma konusu oldu ve çok sayıda kiÅŸinin hayatını kaybetmesine yol açtı.

Hindistan’ın bağımsızlığından önce de iki topluluk arasında zaman zaman sorunların yaşanmasına sebep olan Babri Camisi tartışmaları ülkenin bağımsızlığını kazanmasının ardından da devam etti.

Aralık 1949’da Hint hükümeti, bölgeyi “tartışmalı arazi” ilan etti

Bir grup Hindu, Aralık 1949’da mabet içine Tanrı Rama ikonu bırakmıştı ve bunun bir mucize olduÄŸunu yaymaya çalışmıştı. YaÅŸanan bu geliÅŸmenin ardından Hint hükümeti, bölgeyi “tartışmalı arazi” ilan etmiÅŸ ve camiyi ibadete kapatmıştı.

1980’lerde Dünya Hindu Konseyi (VHP) ve BJP, Faizabad’da bulunan (yeni adı Ayodhya) araziye sahip olmak adına kampanya yürütmeye baÅŸlamıştı. VHP ve RSS (Hindu milliyetçisi çeÅŸitli grupların çatı örgütü Ulusal Gönüllüler Organizasyonu) gibi Hindu örgütlerinin öncülüğünü yaptığı gruplar, 80’li yılların sonunda, tapınak iddialarını yüksek sesle dile getirmeye baÅŸlamış ve arazinin Hindulara verilmesi çaÄŸrısında bulunmuÅŸtu.

Dönemin önemli dizilerinden Ramayana, devlet kanalı Doordarshan’da 1987’de baÅŸlamıştı ve 18 ay boyunca devam etmiÅŸti. Pazar günleri verilen ve 78 bölüm halinde yayımlanan diziyle Tanrı Rama ve hikayesi, milyonlarca Hindu’nun evine girerek somut olay haline dönüşmüştü.

Dizide Tanrı Rama’nın, karanlığa karşı zaferinden sonra Babri Camisi’nin bulunduÄŸu yere, Ayodhya Krallığı’na dönmesi ve buna benzer konular iÅŸlenmesi dikkatleri bölgeye çekmiÅŸti.

Hindu Tanrı Üçlemesi’nde (Trimurti) yer alan ViÅŸnu’nun yedinci bedenlenmesi (Avatar) olduÄŸuna inanılan Rama, ülkedeki Hindularca en çok sevilen ve saygı gösterilen tanrılar arasında yer alıyor.

6 Aralık 1992’de Hindular tarihi camiyi yıktı

BJP lideri Lal Krishna Advani’nin Eylül 1990’da baÅŸlattığı kampanya ile olaylar daha da kışkırtıldı.

Advani, iki tekerlekli savaÅŸ arabasına dönüştürülen Toyota marka otomobiliyle Gucerat eyaletinden caminin bulunduÄŸu Uttar PradeÅŸ eyaletine yolculuÄŸa çıkmıştı. Bu yolculukta, Ram Tapınağı’nın inÅŸası için kullanılacak tuÄŸlaları toplayan Advani, Tanrı Rama gibi giyinmiÅŸ, ok ve yay kuÅŸanmıştı.

6 Aralık 1992’de BJP, RSS ve VHP gibi milliyetçi parti ve örgütlerce düzenlenen miting sırasında Hindu karsevaklar (gönüllüler), Sadhular (Hindu din adamları), militanlar ve gençlerden oluÅŸan 150 bin kiÅŸinin kazma, kürek ve levyelerle ibadethaneye saldırması, yaklaşık 500 yıldır ayakta duran Babri Camisi’nin 5 saat içinde yıkılmasıyla sonuçlanmıştı.

Caminin yıkılma haberi, ülke çapında ayaklanmaların yaÅŸanmasına yol açmıştı. Hindistan’ın bölünmesinden sonra yaÅŸanan en büyük toplumsal ÅŸiddet olayına dönüşen ayaklanmalarda çoÄŸunluÄŸu Müslüman 2 bine yakın kiÅŸi ölmüş, 5 binin üzerinde kiÅŸi de yaralanmıştı. Olaylar Pakistan ve BangladeÅŸ’e de sıçramıştı.

Yüksek Mahkemenin kararı

Hindular ile Müslümanlar arasında on yıllarca problemli ÅŸekilde kalan Babri Camisi meselesi, Hindistan Yüksek Mahkemesinin 9 Kasım 2019’da cami arazisinin Hindulara verilmesine iliÅŸkin kararıyla yeni bir noktaya taşınmıştı.

Yüksek Mahkeme, söz konusu kararında, yaklaşık 1,1 hektarlık arazinin tamamının tapınak inşa etmek üzere kurulacak Hindu vakfına tahsis edilmesini, bunun karşılığında arazinin hak sahibi Müslüman vakfa başka bir yerden yaklaşık 2 hektar arazi verilmesine hükmetmişti.

Kararın ardından Hindistan BaÅŸbakanı Narendra Modi, 5 Åžubat 2020’de tapınağı inÅŸa etmek üzere “Åžri Ram Janmabhoomi Teerth KÅŸitra Vakfı”nın kurulduÄŸunu açıklamıştı.

Öte yandan, davanın taraflarından Uttar Pradeş Sünni Merkez Vakfı Kurulu, söz konusu 2 hektarlık arazinin kabul edileceğini duyurmuştu.

Ram tapınağının inşa faaliyetleri başlamıştı

Babri Camisinin yerine inÅŸa edilmesi planlanan tartışmalı Hindu tapınağının temel atma töreni 5 AÄŸustos 2020’de yapılmıştı.

Törene, Başbakan Modi ve RSS Başkanı Mohan Bhagwat da katılmıştı.

Tapınağın temel atma töreni tarihi olarak, Yeni Delhi yönetiminin Cammu KeÅŸmir’in özel statüsünü kaldırdığı 5 AÄŸustos 2019’un yıl dönümünün seçilmesi tartışmalara yol açmıştı.

Öte yandan tapınağın, 1925’te kurulan Hindutva fikrinin ve etnik Hindu milliyetçiliÄŸinin geliÅŸmesinde kritik rol oynayan RSS’nin 100. kuruluÅŸ yıl dönümüne yetiÅŸtirilmesi hedefleniyor.

Beraat kararı çıkmıştı

Mahkeme 30 Eylül 2020’de, Babri Camisi’nin 1992’de yıkılmasıyla ilgili çeÅŸitli suçlardan yargılanan, aralarında ÅŸu anda iktidardaki BJP üst düzey isimlerin de bulunduÄŸu 32 kiÅŸinin beraatini kararlaÅŸtırmıştı.

Yargıç Surendra Kumar Yadav, Babri Camisi’ne Hindu aktivistler tarafından 1992’de düzenlenen saldırının altında herhangi bir komplo bulunmadığına karar vermiÅŸti.

Öte yandan, mahkeme heyeti, Babri Camisi’nin yıkılmasının yasaya aykırı olduÄŸunu, bununla ilgili davanın ayrıca görülmesi gerektiÄŸini bildirmiÅŸti.

Kaynak: AA