Hürmüz Boğazı çevresinde yaklaşık 1900 gemi mahsur durumda

ABD ve Ä°srail’in Ä°ran’a yönelik ortak saldırılarının baÅŸlamasından bu yana, baÅŸta Basra Körfezi olmak üzere Hürmüz BoÄŸazı çevresinde yaklaşık 1900 ticari gemi mahsur kaldı.

ABD ve Ä°srail’in 28 Åžubat’ta Ä°ran’a karşı baÅŸlattığı ortak saldırılar ve Ä°ran’ın misilleme olarak Hürmüz BoÄŸazı’nı bu ülkelerle baÄŸlantılı ticari gemilere fiilen kapatmasının ardından, BoÄŸaz’da trafik durma noktasına geldi.

Hürmüz BoÄŸazı’ndan geçmek üzere bölgede bulunan ancak söz konusu ülkeler arasındaki gerilim nedeniyle geçiÅŸ yapamayan gemiler, özellikle Basra Körfezi baÅŸta olmak üzere BoÄŸaz’ın çevresinde mahsur kaldı. Gemilerin çoÄŸu açıkta demirledi.

Ä°ran, ABD-Ä°srail dışındaki ülkelerin, “Ä°ran’a karşı saldırgan eylemlere katılmamaları veya bunları desteklememeleri ve ilan edilen güvenlik ve emniyet düzenlemelerine tam olarak uymaları koÅŸuluyla” Hürmüz BoÄŸazı’ndan geçebileceklerini duyurdu.

Ä°ran Silahlı Kuvvetlerinin savaşı yürüten birimi Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Yarbay Ä°brahim Zülfikari ise dün, Hürmüz BoÄŸazı’nın durumunun eskisine dönmeyeceÄŸini, boÄŸazlardan geçiÅŸ kurallarını yeniden belirlediklerini açıkladı. Zülfikari, “Bu kurallar oldukça açıktır. (ABD ve Ä°srail) baÄŸlantılı hiçbir unsurun geçiÅŸ hakkı yoktur. BoÄŸazdan kimin geçip geçmeyeceÄŸine biz karar veririz.” ifadelerini kullandı.

AA muhabirinin anlık gemi takip ÅŸirketi MarineTraffic’ten edindiÄŸi verilerden derlediÄŸi bilgilere göre, 20-22 Mart itibarıyla Hürmüz BoÄŸazı çevresinde hareket edemeyen yaklaşık 1900 gemi bulunuyor.

Bunun 324’ünü dökme yük gemileri, 315’ini petrol/kimyasal ürün, 267’sini petrol ürünleri ve 211’ini ham petrol tankerleri oluÅŸturuyor. Veri analitik ÅŸirketi Vortexa’nın verilerine göre, bölgede mahsur kalan tankerlerde yaklaşık 190 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü bulunuyor.

Bölgede 177 genel kargo gemisi, 174 konteyner gemisi, 98 LPG gemisi, 42 asfalt/bitüm gemisi, 37 ağır yük taşıyıcı gemisi, 34 LPG/kimyasal tankeri bulunurken, kalan kısmını Ro-Ro yük gemileri, yakıt ikmal tankerleri ve ağır kaldırma gemileri gibi diğer türler oluşturuyor.

Dünyanın en büyük konteyner taşımacılık ÅŸirketlerinden Almanya merkezli Hapag-Lloyd’un paylaÅŸtığı açıklamada, devam eden gerilim nedeniyle ÅŸirketin 6 gemisinin Basra Körfezi’nde hareket edemediÄŸi bilgisi paylaşıldı.

Navlun fiyatları artıyor, alternatif kaynaklar yetersiz

Baltık ve Uluslararası Denizcilik Konseyi (BIMCO) Deniz Taşımacılığı Analiz Müdürü Filipe Gouveia, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Hürmüz BoÄŸazı’nda trafiÄŸin durma noktasına gelmesinin denizcilik piyasaları ve navlun fiyatları üzerindeki etkisinin farklı etkenlere göre deÄŸiÅŸeceÄŸini söyledi.

Bu kapsamda yakıt fiyatlarının nasıl geliÅŸeceÄŸi, BoÄŸaz’ın fiilen kapanmasının süresi ve Ä°ran’ın bölgeden geçmesine izin verdiÄŸi gemi sayısının belirleyici olabileceÄŸini dile getiren Gouveia, bölgedeki gerilimin navlun fiyatlarına yansıdığını kaydetti.

Gouveia, bu artışın özellikle ham petrol ve petrol ürün tankerlerini kapsayan tanker piyasasında belirgin olduÄŸuna iÅŸaret ederek, “27 Åžubat-20 Mart’ta Baltık Kirli Tanker Endeksi yüzde 49, Baltık Temiz Tanker Endeksi yüzde 78 yükseldi. Konteyner piyasasında da navlun fiyatları arttı. Bu durum, yakıt maliyetlerindeki sıçramadan kaynaklanırken, hat operatörlerinin acil yakıt ek ücretleri açıklaması da fiyatları artırmada etkili oldu.” ifadelerini kullandı.

Normal koÅŸullarda küresel deniz petrol ihracatının yüzde 30’u, kuru yük taşımacılığının yüzde 4’ü ve konteyner hacminin yüzde 3’ünün Hürmüz BoÄŸazı’ndan geçtiÄŸini anımsatan Gouveia, Basra Körfezi ihracatının yalnızca bir kısmının alternatif kaynaklarla ikame edilebileceÄŸini ve alternatif kara yollarının bölgenin normal kargo hacmini karşılayacak yeterli kapasiteye sahip olmadığını kaydetti.

Gouveia, bölgede mahsur halde olan gemilere iliÅŸkin, “Dünyadaki tanker filosunun yaklaşık yüzde 5,5 ile konteyner ve kuru yük filolarının yüzde 1,5’inin Basra Körfezi içinde olduÄŸunu tahmin ediyoruz.” dedi.

Kaynak: AA