Hürmüz BoÄŸazı’ndan 23 günde geçen gemi sayısı savaÅŸ öncesi bir günlük seviyeye denk geldi

Küresel ticaretin kritik noktası Hürmüz BoÄŸazı’ndan 1-23 Mart’ta sadece 144 gemi geçerken, bu rakam savaÅŸ öncesinde tek bir günde ulaşılan seviyeye denk geliyor.

Basra Körfezi’nin aÄŸzındaki Hürmüz BoÄŸazı, Orta DoÄŸu’daki petrol ve sıvılaÅŸtırılmış doÄŸal gaz (LNG) üretimini Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına baÄŸlıyor.

ABD ve Ä°srail’in Ä°ran’a yönelik 28 Åžubat’ta baÅŸlattığı saldırılar öncesinde dünyadaki günlük petrol tüketimi ve LNG ticaretinin yüzde 20’si ile deniz yoluyla yapılan gübre ticaretinin üçte biri, Hürmüz BoÄŸazı’ndan geçiyordu. Buradaki sevkiyatın önemli bölümü Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore baÅŸta olmak üzere Asya ülkelerine yapılıyordu.

Ä°ngiltere Deniz Ticaret Örgütü verilerine göre, Hürmüz BoÄŸazı’ndan tarihsel ortalamada günde 138 gemi geçiÅŸ yapıyordu.

AA muhabirinin anlık gemi takip ÅŸirketi MarineTraffic’ten edindiÄŸi verilerden derlediÄŸi bilgilere göre, ABD ve Ä°srail’in Ä°ran’a yönelik askeri saldırıları baÅŸlattığı 28 Åžubat’ta Hürmüz BoÄŸazı’ndan 84 ticari gemi geçiÅŸ yaptı. Bunların 56’sını ham petrol, petrol ve kimyasal ürünleri taşıyan sıvı yakıt tankerleri, 19’unu kuru yük, 3’ünü sıvılaÅŸtırılmış doÄŸal gaz (LNG), 6’sını LPG gemileri oluÅŸturdu.

BoÄŸaz’dan 28 Åžubat’ta geçiÅŸ yapan 56 sıvı yakıt gemisinin 24’ünün yükünün bulunmadığı, diÄŸerlerinin ise ham petrol, temiz ve kirli petrol ürünleri ve kimyasal ürünler taşıdığı, LPG gemilerinin ise 4’ünün dolu olduÄŸu tahmin ediliyor.

Aynı gün 2’si boÅŸ, biri yüklü olmak üzere toplam 3 LNG tankeri Hürmüz BoÄŸazı’nı kullandı. Basra Körfezi’nde bir limandan yükleme yapılan Bermuda bayraklı Gaslog Shanghai isimli LNG tankeri, bölgedeki gerilimin baÅŸlamasının ardından Hürmüz BoÄŸazı’nı otomatik tanımlama sistemi aktif halde geçen son yüklü LNG tankeri oldu.

BoÄŸaz’dan 28 Åžubat’ta 19 kuru yük gemisi geçiÅŸ yaparken, bunların sadece 5’inin yüklü olduÄŸu tahmin ediliyor.

Geçiş izni verilen sıvı yakıt tankerleri arasında Asya ülkeleri ağırlıklı

ABD ve Ä°srail’in 28 Åžubat’ta Ä°ran’a saldırması ve Ä°ran’ın misilleme olarak Hürmüz BoÄŸazı’nı kullanan gemilere saldırabileceÄŸine yönelik endiÅŸelerin artmasıyla bu tarihte BoÄŸaz’a doÄŸru ilerleyen birçok gemi U dönüşüne geçti.

Ä°ran Devrim Muhafızları Ordusu’nun Hürmüz BoÄŸazı’nın söz konusu ülkelerle iliÅŸkili ticari gemilere fiilen kapatıldığını açıklamasının ardından BoÄŸaz’daki gemi trafiÄŸi 1 Mart itibarıyla keskin ÅŸekilde azalmaya baÅŸladı ve 1 Mart’ta 16 gemi buradan geçti. Bu sayı ilerleyen günlerde hızla geriledi.

Böylece, 1-23 Mart’ta (Türkiye saatiyle 19.00 itibarıyla) BoÄŸaz’dan aralarında Türk sahipli geminin de bulunduÄŸu 144 geçiÅŸ gerçekleÅŸti. Bu rakamın, savaÅŸtan önce Hürmüz BoÄŸazı’ndan bir günde geçiÅŸ yapan ortalama ticari gemi sayısının sadece biraz üzerinde olması dikkat çekti. Bu gemilerin 76’sını sıvı yakıt tankerleri, 53’ünü kuru yük gemileri ve 15’ini LPG kargoları oluÅŸturdu. Sıvı yakıt tankerlerinden 43’ü dolu halde geçiÅŸini tamamladı.

Hürmüz BoÄŸazı’ndan 1 Mart itibarıyla geçen sıvı yakıt tankerlerinin 22’sini Ä°ran bayraklı gemiler oluÅŸtururken, bu gemilerin 12’si ham petrol ve petrol ürünleri yüklü halde BoÄŸaz’ın batısından doÄŸusuna seyretti.

Bu tarihler arasında “geçiÅŸ izni” verilen ve Ä°ran’a ait olmayan sıvı yakıt tankerleri arasında Çin, Hindistan, Güney Kore, Pakistan ve Singapur’a hareket eden gemiler yer aldı. Bazı tankerler ise BoÄŸaz’ı geçtikten sonra Umman Körfezi’nde farklı limanlara demirledi.

Hürmüz BoÄŸazı’nı 23 Mart’ta geçen Panama bayraklı Bright Gold isimli petrol/kimyasal ürün tankerinin yükünü Çin’de bir limana boÅŸaltacağı tahmin edilirken, Singapur bayraklı Davina isimli ham petrol gemisi de dün geçen iki sıvı yakıt tankerinden biri oldu.

28 Åžubat’tan sonra ilk kez zombi gemi geçti

Yapay zeka temelli denizcilik takip sistemi Windward’ın verilerine göre ise “zombi gemi” olarak tanımlanan 26 yaşındaki bir LNG tankeri, 20 Mart’ta bilinmeyen bir varış noktası sinyali vererek Hürmüz BoÄŸazı’ndan geçti ve ardından sinyalini kapattı.

Zombi gemiler, hizmet dışı kalmış gemilerin kimliklerini üstleniyor. Bu durumda LNG tankerinin Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) numarası, ilgili veri tabanında “sökülmüş” (hurdaya ayrılmış) olarak listelenen bir gemiye karşılık geliyor.

Söz konusu “zombi geminin” bölgede ilk sinyali, ekim ayında Hindistan’ın Alang limanında sökülmek üzere gönderildiÄŸine iliÅŸkin kayıtlara raÄŸmen, 13 Mart’ta BirleÅŸik Arap Emirlikleri’ndeki Al Hamriyah demirleme sahasında ortaya çıktı.

23 Mart’ta 2 LPG gemisi Hindistan’a gitmek üzere BoÄŸaz’ı geçti

Hürmüz BoÄŸazı, Hindistan baÅŸta olmak üzere Asya’daki bazı ülkelere LPG arzı için de kritik rol oynuyor.

TrafiÄŸin durma noktasına gelmesinin ardından, MarineTraffic verilerine göre, 1-23 Mart’ta 15 LPG gemisinin 12’si yüklü ÅŸekilde BoÄŸaz’dan geçiÅŸ yaptı. Bu LPG gemileri ağırlıklı olarak Hindistan ve Çin’e hareket ederken, Asya limanlarından ayrılan bazı gemilerin Basra Körfezi’nden yükleme yapmak üzere BoÄŸaz’ı geçtiÄŸi görüldü.

Hürmüz BoÄŸazı’nı dün geçen son 2 LPG gemisi Hindistan bayraklı Jag Vasant ve Pine Gas LPG tankerleri oldu.

SavaÅŸ sonrası BoÄŸaz’ı geçen kuru yük gemilerinin çoÄŸunda yük bulunmuyor

BoÄŸaz’dan 1-23 Mart’ta geçen 53 kuru yük gemisinin ise sadece 14’ünün yüklü olduÄŸu, diÄŸerlerinde yük bulunmadığı belirlendi.

Basra Körfezi’nde çoÄŸunlukla Suudi Arabistan, BAE ve Ä°ran’daki limanlardan yük alan 14 dolu kuru yük gemisi Hindistan, Avustralya, Hollanda, Yeni Zelanda, Suriye, Malezya ve Endonezya’nın aralarında bulunduÄŸu farklı ülkelere doÄŸru hareket etti.

Öte yandan, 28 Åžubat’tan bugüne Hürmüz BoÄŸazı’nı geçen 53 kuru yük gemisinden 7’sinin Ä°ran bayraklı olduÄŸu, bunların ülkeye tarım ürünleri saÄŸladığı tahmin ediliyor.

BoÄŸaz’da 23 Mart’ta geçen son kuru yük gemisi Marshall Adaları bayraklı Levantes oldu. Ä°ran’dan yola çıkan ve boÅŸ olduÄŸu tahmin edilen geminin varış destinasyonu Brezilya olarak kayıtlara geçti. Böylece, dün 2’si LPG, 2’si sıvı yakıt ve biri kuru yük olmak üzere 5 gemi geçiÅŸ yaptı.

Windward’ın analizine göre, Çin veya Hindistan ile baÄŸlantılı gemiler Ä°ran Devrim Muhafızları Ordusu’nun kontrolündeki bir koridordan Hürmüz BoÄŸazı’nı güvenli ÅŸekilde geçiyor.

Kaynak: AA