İçişleri Bakanlığından 81 ilde okul ve çevresindeki güvenlik tedbirlerine ilişkin genelge

İçişleri Bakanlığınca 81 ile gönderilen okul ve çevresi güvenlik tedbirlerine ilişkin genelgede, okullarda okul içini ve çevresini görecek şekilde kamera sistemleri kurulacağı bildirildi.

akanlıkça İçiÅŸleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin imzasıyla 81 il valiliÄŸi, Jandarma Genel Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğüne okul ve çevresi güvenlik tedbirlerine iliÅŸkin genelge gönderildi.

Genelgede, son dönemlerde meydana gelen olayların faili, meydana geliş şekli, süreci ve karakteristiği incelendiğinde eğitim ortamlarının güvenliğine yönelik sürecin gözden geçirilmesini ve ilave önlemler alınmasını zaruri kıldığına yönelik ifadelere yer verildi.

Okul ve çevresinde güvenlik tedbirlerinin planlanmasında, risk analizi temelli yaklaşımın esas alınarak koruyucu ve önleyici güvenlik tedbirleri ile erken uyarı mekanizmalarının etkin koordinasyonun temel ilke olarak uygulanacağı aktarılan genelgede, “Okul yönetimi, kolluk kuvvetleri, yerel idareler, saÄŸlık ve sosyal hizmet birimleri arasında sürekli ve hızlı bilgi paylaşımına dayalı koordinasyon saÄŸlanacaktır. Güvenlik planlaması yalnızca fiziki önlemlerle sınırlı olmayıp fiziki güvenlik, insan faktörü (öğrenci/personel/veli), dijital ortam (sosyal medya ve siber alan) ve kurumsal süreçleri kapsayan çok katmanlı bir yapı üzerine inÅŸa edilecektir. Olası risklerin gerçekleÅŸmeden önce tespit edilmesi amacıyla süreç modellemesi esas alınacak olup, okul idareleriyle iÅŸbirliÄŸi içerisinde ÅŸiddet içeren davranış deÄŸiÅŸimleri ve sosyal uyum problemleri, sosyal medya tehdit içeriklerinin oluÅŸturabileceÄŸi riskler erken uyarı göstergesi olarak deÄŸerlendirilecektir. Öğrencilerin yalnızca fiziksel deÄŸil psikolojik güvenliÄŸinin de korunması, akran zorbalığı, dışlanma, ÅŸiddet eÄŸilimi ve travmatik durumlara karşı rehberlik ve psikolojik destek sistemlerinin aktifliÄŸi de güvenli okul yaklaşımı içinde olacaktır.” ifadeleri kullanıldı.

İki temel sorumluluk sahası çerçevesi olacak

Genelgede, sosyal medya ve dijital platformlar üzerinden oluşabilecek tehditler, radikalleşme eğilimleri ve taklitçi davranışların düzenli izlenmesi ve değerlendirilmesinin güvenlik yaklaşımının içerisinde yer alacağına dikkati çekildi.

Güvenlik planlamaları ve risk sınıflandırmalarının dinamik yapıda olacak ÅŸekilde yeni tehdit türleri, olay analizleri ve saha verileri doÄŸrultusunda periyodik olarak güncelleneceÄŸi vurgulanan genelgede, “Okul güvenliÄŸi, okula ait fiziki mekanlar ve çevresinin güvenliÄŸi ile meydana gelen olayların analizine dayalı güvenlik riskleri ve farklı tehdit türlerinin (radikalleÅŸme, dışlanma, psikiyatrik rahatsızlıklar vb.) eÄŸilimleri dinamik yapısı dikkate alınarak planlanacaktır. Okul mekanları ve çevresinin fiziki güvenliÄŸi, uygulanacak fiziksel tedbirler esas alınarak ‘okul içi alanlar’ ve ‘okul dışı çevre alanları’ olmak üzere iki temel sorumluluk sahası çerçevesinde sınıflandırılacak ve bu alanlara özgü güvenlik önlemleri ayrı ayrı planlanarak hayata geçirilecektir. Veliler, öğretmenler ve öğrencilerin güvenlik sisteminin aktif paydaşı olarak sürece dahil edilmesi için tedbirler geliÅŸtirilecektir.” bilgisi verildi.

Genelgede yer alan “Risk Analizi ve Planlama Bölümü”nde, kolluk tarafından kullanılan “Okul ve Çevresi Güvenlik ÖlçeÄŸi” olarak yenisinin kullanılacağı, güvenlik riskleriyle farklı tehdit türlerinin dinamik yapısı dikkate alınarak okul bazlı risk analizlerinin buna göre ivedilikle güncelleneceÄŸi aktarıldı.

Genelgede, “Okul ve Çevresi Güvenlik ÖlçeÄŸi” için kullanılacak okul kayıtlarına yansımış verilerin öznel bilgi içermeden olay bazlı olarak okul idaresi tarafından Güvenli EÄŸitim Koordinasyon görevlisine veya okul kolluk görevlisine verileceÄŸi aktarıldı.

Okullar için “Okul ve Çevresi Güvenlik ÖlçeÄŸi” verilerinin toplanması ve deÄŸerlendirilmesi sorumluluk bölgesine göre emniyet müdür yardımcıları ve il jandarma komutan yardımcılarının baÅŸkanlığında, asayiÅŸ, siber, çocuk, istihbarat, narkotik ve trafik birimlerinden temsilcileri ve her okul için görevlendirilen eÄŸitim koordinasyon görevlisi veya okul kolluk görevlisinin katılımıyla oluÅŸturulacak komisyon marifetiyle gerçekleÅŸtirileceÄŸinin altı çizilen genelgede, oluÅŸturulan komisyonların ihtiyaç duyacağı her okul bölgesi için “iÅŸsizlik oranı, hane gelir düzeyi, sosyal yardım bağımlılığı, göç yoÄŸunluÄŸu” gibi verilerin temin edilmesi için ilgili kurumlarca veri setleri hazırlanacağı, bu konuya iliÅŸkin uzmanların irtibatlandırılacağına iÅŸaret edildi.

Genelgede, “Risk tehdit deÄŸerlendirmeleri eÄŸitim öğretim dönemlerinin baÅŸlangıçlarında ve koordinasyon görevlisi veya okul kolluk görevlisinin talebi üzerine gecikmeksizin yapılacaktır. Kamu kurum ve kuruluÅŸları tarafından yapılan analizler doÄŸrultusunda risk düzeyinin yüksek olduÄŸu tespit edilen okullar önceliklendirilecek ve ilave tedbirler aksatılmadan alınacaktır. Okul GüvenliÄŸi Ä°l/Ä°lçe Yürütme Kurulları tarafından il bazlı kısa, orta ve uzun vadeli uygulama planları hazırlanarak; sorumlu birimler, görevler, takvim ve izleme esaslarının açık ÅŸekilde belirlenecektir.” deÄŸerlendirmesi yapıldı.

Kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin, okul binalarından kapıdan kapıya en az 100 metre uzaklıkta bulunması zorunluluğuna yönelik denetimlerin artırılacağı kaydedilen genelgede şunlar belirtildi:

“Okul çevrelerinde bulunan park ve rekreasyon alanlarına yönelik devriye faaliyetleri artırılacak, özellikle uyuÅŸturucu madde kullanımı ve farklı suç türleri açısından riskli olanlara kolluk birimlerinin koordinasyonunda ve yerel yönetimlerle iÅŸbirliÄŸi içerisinde güvenlik kamera ve aydınlatma sistemlerinin kurulması saÄŸlanacaktır. Okul çevrelerinde bulunan ve eÄŸitim-öğretim ortamı açısından risk oluÅŸturan metruk bina ve yapıların belediyeler-Ä°l Özel Ä°dareleri tarafından ivedilikle yıkılması saÄŸlanacaktır. Okul önlerinde ve çevrelerinde seyyar satıcıların satışına izin verilmeyecek ve okul çevresinde bulunan iÅŸletmelerin faaliyetleri yakından izlenerek çocuklara bağımlılık yapıcı maddelerin satışının engellenmesine yönelik gerekli tedbirlerin alınması ve denetimlerin artırılması saÄŸlanacaktır. Okul önleri ve çevresinde okulla ilgisi olmayan, eÄŸitim-öğretim ile öğrencilerin güvenliÄŸi bakımından tehlike teÅŸkil ettiÄŸi deÄŸerlendirilen kiÅŸilerin beklemesi ve toplanması engellenerek haklarında gerekli iÅŸlemler yapılacaktır.”

Devriye ve denetimler sıklaştırılacak

Servis araçlarının bekleme yapacağı yerleri bulunmayan okullarda, bu alanların okul idaresi ve kolluk birimleri tarafından ortak belirleneceği, özel araçların okul bahçesine girmelerine müsaade edilmeyeceği aktarılan genelgede, okul önlerinde ve çevrelerindeki trafik düzenlemelerinin trafik birimlerince incelenerek ilave tedbirlerin planlanacağı, bu alanlarda tespit edilen eksikliklerin ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içerisinde tamamlanacağı belirtildi.

Genelgede, “Okul Güvenlik Kontrol Listesi’ çerçevesinde tüm okulların fiziki güvenlik tedbirlerinin (okul yerleÅŸke çevre duvarı, giriÅŸ-çıkış müracaat noktası, kamera sistemi, eÅŸya kontrolü, kontrollü geçiÅŸ) ile iÅŸ saÄŸlığı ve güvenliÄŸine yönelik diÄŸer tedbirlerin (yangın, alarm, kaçak akım rölesi) Milli EÄŸitim müdürlükleriyle eÅŸ güdüm içinde gözden geçirileceÄŸi ve eksikliklerin ivedilikle giderileceÄŸi kaydedilerek, ÅŸu ifadelere yer verildi:

“Okullarda okul içi ve çevresini görecek ÅŸekilde kamera sistemleri kurulacak ve mevcut güvenlik kamera sistemlerinin faal halde bulundurulması saÄŸlanacaktır. Okulların çevresinde bulunan fiziki engeller (duvar, tel-çit vb.) kontrol edilerek eksiklikler giderilecek, öğrenciler ve ziyaretçilerin giriÅŸ-çıkışları için zorunlu olmayan ilave kapılar kapatılarak giriÅŸ-çıkışların tek bir kapıdan kontrollü ÅŸekilde yapılması saÄŸlanacaktır. Ãœlke genelindeki okulların risk faktörleri dikkate alınarak güncellenen öncelik derecelerine göre öncelik derecesi yüksek olan okullarda sabit olarak görev yapmak üzere ‘Okul Kolluk Görevlisi’ diÄŸer okullarda ise okul yönetimiyle sürekli iletiÅŸim halinde olacak ‘Güvenli EÄŸitim Koordinasyon Görevlisi’ görevlendirilmesine hassasiyetle devam edilecektir. Okul giriÅŸ ve çıkış saatlerinde kolluk görünürlüğü artırılacak, okulların güvenlik önceliklerine göre ihtiyaç duyulması halinde okul bahçe kapısının dışında, okul yönetimiyle sürekli irtibatlı, müdahale etme kabiliyetine haiz bir noktada motorize ekip veya yaya devriye görevlendirilecektir. Okul çevresindeki kör alanlar, metruk yapılar, parklar, internet kafeler, oyun salonları ve öğrencilerin yoÄŸun bulunduÄŸu güzergahlarda devriye ve denetimler sıklaÅŸtırılacaktır. Siber birimlerimizin kapasitesinin güçlendirilerek siber devriye faaliyetlerine ağırlık verilecek, internetteki tehlikeler ile sosyal medya hesaplarından yapılan paylaşımlar titizlikle takip edilerek suç teÅŸkil edenler hakkında gerekli iÅŸlemler yapılacaktır. Çocukların ve gençlerin ateÅŸli silahlara veya benzeri tehlikeli araçlara eriÅŸiminin önlenmesi amacıyla okul yönetimleriyle ortak çalışmalar saha denetimleri, istihbari çalışmalar ve risk odaklı uygulamalar artırılacak; taşıma veya bulundurma ruhsatlı silah sahibi ebeveynlere yönelik bilinçlendirme çalışmaları yapılarak ruhsatsız silahla mücadele tavizsiz ÅŸekilde sürdürülecektir.”

Şiddet eğilimi, tehdit dili, kontrol sorunları, saldırgan davranış örüntülerinin fiziksel veya sözlü olarak gösterilmesi ve dijital mecralarda ortaya çıkan risk işaretleri dikkatle izleneceği ve erken uyarı ve erken müdahale mekanizmalarının etkin bir şekilde işletileceğine dikkati çekilen genelgede, risk grubunda yer aldığı düşünülen öğrencilere yönelik müdahale ve sevk çalışmaları gerçekleştirileceği, veli işbirliği ile kurumlar arası koordinasyonun sağlanacağı, gerekli izleme, değerlendirme ve takip mekanizmalarının kurulacağı vurgulandı.

Dijital esenlik çalışmaları yaygınlaştırılacak

Genelgede, öğrencilerin gelişimlerini desteklemek ve onları olumsuz yönde etkileyebilecek risk faktörlerini azaltmak amacıyla öncelikli olarak gelişimsel ve önleyici rehberlik çalışmalarının etkili bir biçimde yürütülmesinin sağlanacağının, çocukların gelişiminde ailelerin güçlendirilmesine ilişkin çalışmaların artırılacağının, dijital risklere karşı öğrenci, öğretmen ve velilerin becerilerini artırmaya yönelik dijital esenlik çalışmalarının yaygınlaştırılacağının altı çizildi.

Şiddet olayları neticesinde okul güvenliğinin ivedilikle sağlanarak sağlıklı bir eğitim ortamı oluşturulacağı, olaydan etkilenen öğrenci, öğretmen ve velilere yönelik psikososyal destek hizmetleri sürdürüleceği aktarılan genelgede, internet ortamında okul, öğrenci ve personeli hedef alan tehdit içeriklerinin düzenli olarak gerçekleşen şikayetler yönünden okul idareleri tarafından ve siber tespitler açısından kolluk birimleri tarafından izleneceği belirtildi.

Genelgede, sosyal medya üzerinden hedef gösterme, siber zorbalık ve şiddet içerikleri tespit edildiğinde ilgili birimlerin tamamına gecikmeksizin bildirim yapılacağı, açık kaynak istihbarat kapsamında riskli dijital eğilimlerin analiz edileceği ifade edildi.

Öğrenci ve öğretmenlere yönelik siber güvenlik farkındalık eğitimlerinin düzenleneceğine işaret edilen genelgede, siber zorbalık ve dijital etik, güvenli internet kullanımı, kişisel veri güvenliği, şüpheli içerik ve dolandırıcılık konularının siber bilinçlendirme eğitimi kapsamına alınacağı anlatıldı.

Okullarda siber olay müdahale prosedürünün oluÅŸturulacağı, şüpheli durumlarda kullanılmak üzere hızlı bildirim mekanizması (okul yönetimi-kolluk) kurulacağı, okul idaresi tarafından bildirim, ÅŸikayete konu olan veya açık kaynaklardan tespit edilmesi mümkün olan siber olayların kayıt altına alınarak olay veri tabanı oluÅŸturulacağı, okulların siber güvenlik konusunda kolluk birimleri ve ilgili kamu kurumlarıyla koordineli çalışacağı, siber güvenlik tedbirlerinin periyodik olarak denetleneceÄŸi ve güncelleneceÄŸi bildirilen genelgede “Risk analizleri doÄŸrultusunda okul bazlı siber güvenlik planı hazırlanacaktır. Dijital ortamda ortaya çıkan ÅŸiddet eÄŸilimleri ve radikalleÅŸme göstergeleri erken uyarı kapsamında deÄŸerlendirilecektir. Elde edilen veriler, okul güvenliÄŸi risk analiz sistemine entegre edilecektir.” deÄŸerlendirilmesi yapıldı.

“Ä°l/Ä°lçe Yürütme Kurulları” her ayın ilk haftası düzenli toplanacak

Genelgede, protokol çerçevesinde eylül ve ÅŸubat olmak üzere yılda iki kez toplanan “Ä°l/Ä°lçe Yürütme Kurulları”nın bizzat valilerin ve kaymakamların baÅŸkanlığında her ayın ilk haftası düzenli toplanacağı, söz konusu toplantılarda okul güvenliÄŸine iliÅŸkin alınan tedbirlerin ilgili kurumlarla eÅŸ güdüm içerisinde kararlılıkla uygulanmasının saÄŸlanacağı ifade edildi.

Okul yönetimleri, rehberlik servisleri, öğretmenler, aileler, kolluk birimleri ve ilgili kurumlar arasında hızlı bildirim ve yakın koordinasyon esasına dayalı bir iÅŸleyiÅŸ tesis edileceÄŸi, risk teÅŸkil ettiÄŸi deÄŸerlendirilen hususların titizlikle takip edilip, ihtiyaç halinde yeni çalışma modellerinin geliÅŸtirileceÄŸi aktarılan genelgede, “Protokol kapsamında okul müdürü baÅŸkanlığında oluÅŸturulan ‘Okul GüvenliÄŸi Yönetim Ekibi’ tarafından, baÅŸta riskli öğrencilerin deÄŸerlendirilmesi olmak üzere okul ve çevresinin güvenliÄŸine yönelik koruyucu ve önleyici tedbirlerin planlanması amacıyla Milli EÄŸitim Bakanlığınca belirlenecek periyotlarda deÄŸerlendirme toplantısı yapılacaktır. Söz konusu toplantılara, ihtiyaç duyulması halinde sürekli, her halükarda ise ayda en az bir kez okul kolluk görevlisi veya güvenli eÄŸitim koordinasyon görevlisi katılacaktır. ‘Okul GüvenliÄŸi Yönetim Ekibi’nin ihtiyaç duyması durumunda olası risklere karşı siber devriye faaliyeti talep edilecektir. Bu toplantılarda, risk analizleri, erken uyarı göstergeleri, dijital tehditler ve mevcut güvenlik tedbirlerinin etkinliÄŸi deÄŸerlendirilerek gerekli güncellemeler yapılacaktır.” bilgisi verildi.

Valilikler, kaymakamlıklar, kolluk birimleri, milli eÄŸitim müdürlükleri, saÄŸlık teÅŸkilatı ve ilgili kurumların olası olaylarda müdahale sırası ve koordinasyon usulleri gözden geçirilerek ilk müdahale kapasitesinin güçlendirileceÄŸine dikkati çekilen genelgede, Milli EÄŸitim Bakanlığının “2021/13 sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Genelgesi” doÄŸrultusunda yangın, doÄŸal afet, güvenlik tehditleri ve benzeri olaÄŸanüstü durumlara karşı korunma, kurtarma ve tahliye prosedürlerini de içeren “Acil Durum Planları”nın hazırlanacağı ve uygulanmasına hassasiyet gösterileceÄŸi vurgulandı.

Genelgede, ailelerin çocuklardaki davranış değişikliklerini, risk işaretlerini ve dijital mecralardaki olumsuz yönelimlerini erken fark edebilmelerine yönelik bilgilendirme ve farkındalık çalışmalarının artırılacağı, güvenli internet kullanımı, sosyal medya, sanal zorbalık, tehdit, suçun ve suçlunun özendirilmesi, silah ve saldırganlık temalı paylaşımlar ile dijital mecralarda oluşan olumsuz rol modellere karşı önleyici ve bilinçlendirici çalışmaların ilgili tüm paydaşlarla birlikte yürütüleceği aktarıldı.

Silah kullanımının özendirilmesine karşı medya okuryazarlığı farkındalık çalışması

Dizi, film, dijital yayınlar ve popüler kültür unsurları üzerinden şiddetin sıradanlaştırılması, suçun cazip gösterilmesi ve silah kullanımının özendirilmesine karşı medya okuryazarlığı ve aile rehberliği odaklı farkındalık çalışmalarının planlı şekilde sürdürüleceğinin altı çizilen genelgede, eğitim sendikaları başta olmak üzere ilgili sivil toplum kuruluşu, kurum ve kuruluşlarla gerekli temas kurularak, kamuoyunda oluşabilecek yanlış algıların önüne geçileceği ve güven duygusunun güçlendirilmesi amacıyla uygun bilgilendirme ve istişare süreçlerinin yürütüleceği kaydedildi.

Genelgede, olaylara ilişkin kamuoyu bilgilendirmelerinin yalnızca teyitli bilgiye dayalı, zamanında ve sorumlu bir dille yapılacağı, provokatif paylaşımlar, suçu ve suçluyu öven içerikler ile dezenformasyon girişimlerine karşı gerekli işlemlerin kararlılıkla sürdürüleceği belirtildi.

Alınan tedbirlerin uygulamada karşılaşılan hususlar, ihtiyaç alanları ve önerileri içeren raporların valiliklerce okulların açık olduÄŸu dönemlerde aylık olarak Milli EÄŸitim Bakanlığı ile İçiÅŸleri Bakanlığına gönderileceÄŸine iÅŸaret edilen genelgede, “Yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde bizzat Valiler ve Kaymakamların koordinasyonunda sorumlu ve ilgili paydaÅŸ kurum/kuruluÅŸlarla iÅŸbirliÄŸi içerisinde her türlü tedbirin alınması ve uygulamada herhangi bir aksaklığa meydan verilmemesi ve mahallin ÅŸartları da göz önünde bulundurularak ilave tedbirlerin alınması hususunda, bilgilerini ve gereÄŸini önemle arz ve rica ederim.” ifadeleri kullanıldı.

Kaynak: AA