Irak’tan petrol akışının yeniden baÅŸlaması Türkiye’nin enerji arzına güç katacak

Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’ndan 2,5 yıl sonra yeniden baÅŸlayan akışın, Türkiye’nin enerji arzını güçlendirmesi ve küresel tedarik güvenliÄŸini artırması bekleniyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımla 6 Åžubat 2023’te yaÅŸanan depremler nedeniyle geçici süreyle kapalı kalan ve 4 Ekim 2023’te BOTAÅž tarafından operasyona hazır hale getirilen Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’ndan akışın 27 Eylül itibarıyla yeniden baÅŸladığını duyurdu.

Günlük toplam 1,5 milyon varil taşıma kapasitesine sahip boru hattının yeniden devreye alınmasının Türkiye’nin enerji arz güvenliÄŸine katkı saÄŸlanması, küresel piyasalarda ise çeÅŸitliliÄŸi artırması bekleniyor.

Irak Petrol Bakanlığı, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde (IKBY) bulunan sahalardan üretilen ham petrolün Irak Petrol Pazarlama Åžirketi’ne (SOMO) teslim edilerek, Ceyhan Limanı üzerinden Irak-Türkiye boru hattı yoluyla ihraç edileceÄŸini açıkladı.

IKBY, Irak Petrol Bakanlığı, SOMO ve petrol üreticisi firmalar arasında imzalanan anlaÅŸma kapsamında ilk aÅŸamada günlük yaklaşık 200 bin varil ham petrolün Türkiye’nin Ceyhan Limanı’na taşınması öngörülüyor.

Bakan Bayraktar, temmuzda AA Editör Masası’nda yaptığı deÄŸerlendirmede, hattın tam kapasite çalışması halinde 40 milyar dolarlık ticaret potansiyeli taşıdığını, Irak’ın günlük 4 milyon varillik petrol ihracatının yüzde 40’ını Türkiye üzerinden dünyaya sunabileceÄŸini ifade etmiÅŸti.

“Hattın kapasitesi dünya üretiminin yüzde 1’i kadar”

Atlantik Konseyi Kıdemli Araştırmacısı John Roberts, AA muhabirine, söz konusu hattın yeniden devreye alınmasının küresel piyasalarda çok ciddi rolü olmasa da Türkiye için fayda sağlayacağını söyledi.

Roberts, “Hattın günde 1 milyon varilden fazla petrol taşıma kapasitesi var. Bu dünya üretiminin yaklaşık yüzde 1’ine denk geliyor ve genel arz açısından yardımcı oluyor. Ancak hattın mevcut durumunu bilmediÄŸimiz için tam kapasiteye ulaÅŸmayabilir.” deÄŸerlendirmesinde bulundu.

Avrupa’da petrol arzında sıkıntı olmadığını vurgulayan Roberts, “Petrol, Körfez ülkelerinden doÄŸrudan gelebilir, bazen de Kuzey Amerika’dan sevk edilebilir. Avrupa’da petrol tüketimi, enerji dengesi içinde geçmiÅŸe göre daha küçük bir unsur.” ifadelerini kullandı.

Roberts, Türkiye’nin enerji güvenliÄŸi açısından asıl kritik unsurun Sakarya sahasındaki doÄŸal gaz üretimi olduÄŸuna dikkati çekerek, “Türkiye’nin Sakarya sahasından kendi gaz üretimini artırmasıyla ithal gaz talebinin azalacak olması çok önemli. Dolayısıyla, Türkiye için asıl ilgi çekici kaynak Sakarya’dır.” dedi.

“Irak tedarik kaynaklarını çeÅŸitlendirmeye ihtiyaç duyuyor”

Oslo Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Francesco Sassi de boru hattının yeniden faaliyete geçmesinin Avrupa Birliği ve bölgesel enerji piyasaları için belirgin etkisi olmayacağını dile getirdi.

Sassi, son 2,5 yılda operatörlerin özellikle geçen yılki arz fazlası ve düşük fiyatlar nedeniyle alternatif tedarik kaynakları bulmayı başardığını söyledi.

Hattın yeniden devreye alınmasının Irak, IKBY ve Türkiye üçgenindeki enerji jeopolitiğine dair ipuçları sunduğunu belirten Sassi, şunları kaydetti:

“Irak, Orta DoÄŸu’daki jeopolitik gerilimler nedeniyle son aylarda enerji ürünlerinin geçiÅŸine yönelik tehditlerin sıkça gündeme geldiÄŸi Hürmüz BoÄŸazı’na bağımlılığı azaltarak tedarik kaynaklarını çeÅŸitlendirmeye ihtiyaç duyuyor. Ãœlke, aynı zamanda merkezi hükümet ve IKBY arasındaki petrol yönetimi anlaÅŸmazlığını çözmek için yeni bir siyasi giriÅŸim baÅŸlatıyor. BaÄŸdat ve Ankara’da yeniden hız kazanan temaslar bölgede enerji

Kaynak: AA