İran, Şanghay İşbirliği Örgütüne tam üye olarak kabul edildi

İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, ülkesinin Şanghay İşbirliği Örgütüne (ŞİÖ) tam üye olarak kabul edildiğini açıkladı.

Ä°ran CumhurbaÅŸkanı Ä°brahim Reisi, Tacikistan’ın baÅŸkenti DuÅŸanbe’de düzenlenen ŞİÖ 21. Devlet BaÅŸkanları Zirvesi’nde konuÅŸtu.

Bugünkü zirvede Ä°ran’ın ŞİÖ’ye tam üye olarak kabul edildiÄŸini duyuran Reisi, “Bölgesel düzeyde gerçek barış ve iÅŸ birliÄŸini saÄŸlamak için birkaç fırsattan biri olan bu önemli ve etkili toplantıya katılmaktan duyduÄŸum memnuniyetimi ifade etmeme izin verin. Ä°ran’ın daimi üyeliÄŸi vesilesiyle tüm üyelere samimi teÅŸekkürlerimi sunuyorum.” dedi.

Uluslararası sistemin kutuplaÅŸmaya ve bağımsız devletler lehine gücün yeniden dağılımına doÄŸru deÄŸiÅŸtiÄŸini belirten Reisi, ŞİÖ’yü ekonomik, siyasi ve demografik deÄŸerlere sahip bir örgüt ve küresel çok taraflılık için “itici bir güç” olarak niteledi.

Ä°ran’ın dış politikasının uluslararası kuruluÅŸlara aktif katılım, çok taraflılık, iÅŸ birliÄŸi ve karşılıklı saygı üzerine kurulduÄŸunu aktaran Reisi, “Dünya yeni bir döneme girdi. Hegemonya ve tek taraflılık ortadan kalkıyor. Uluslararası sistemdeki güç bağımsız devletler lehine deÄŸiÅŸiyor.” diye konuÅŸtu.

Güvensizlik ve terörizm gibi tehditlerin bölgesel kalkınma ve sürdürülebilir ekonomik büyümeyi engellediÄŸini ifade eden Reisi, “Suriye’de terörizm ve aşırılıkla mücadelede Ä°ran ve Rusya arasındaki stratejik ortaklık, diÄŸer bölgesel ve bölge ötesi ortaklarla gelecekteki iÅŸ birliÄŸi için deÄŸerli bir deneyim ve baÅŸarılı bir modeldir. Terör ve aşırıcılıkla mücadelede barış ve ittifakın gerçekleÅŸtirilmesi için bu zirveye katılan tüm ülkelere iÅŸ birliÄŸi elimi uzatıyorum. Kalkınma ve ilerlemenin ihtiyaç duyduÄŸu güvenlik ve adaleti saÄŸlamak için toplu giriÅŸimlere ihtiyacımız var.” deÄŸerlendirmesinde bulundu. ​​​​​​​

İran Cumhurbaşkanı Reisi, bölgesel barış ve kalkınmanın, bölgedeki önemli ülkelerin iş birliği ve koordinasyonuyla sağlanabileceğini belirterek, bu doğrultuda ülkeler arasında altyapı bağlantılarının oluşturulması ve güçlendirilmesinin de önemli ve gerekli olduğunu söyledi.

Çin’in Bir KuÅŸak Bir Yol Projesi, Avrasya Ekonomik BirliÄŸi ve Kuzey-Güney Koridoru gibi bölgedeki altyapı projelerinin birbirlerini tamamladığını ifade eden Reisi, “Ä°ran, üç altyapı projesi arasındaki baÄŸlantıdır. Ä°ran, Kuzey-Güney Koridoru üzerinden Güney ile Kuzey Avrasya arasındaki baÄŸlantı noktası olabilir ve Orta Asya ve Rusya’yı Hindistan’a baÄŸlayabilir.” dedi.

Afganistan’daki geliÅŸmeler

KonuÅŸmasında Afganistan’daki geliÅŸmelere de deÄŸinen Reisi, bu ülkedeki durumun sorumlusunun ABD olduÄŸunu ancak bölge ülkelerinin Afganistan halkının sorunlarını aÅŸabilmesi için gerekli kolaylaÅŸtırıcı koÅŸulları oluÅŸturması gerektiÄŸini dile getirdi.

Reisi, ülkesinin Afganistan’da kapsayıcı ve bağımsız bir hükümetin kurulması için her türlü desteÄŸe hazır olduÄŸunu vurgulayarak, “Elbette böyle bir hedef hiçbir ülkenin tek başına çabalarıyla gerçekleÅŸmez. Bu yüzden bölgesel mekanizmalar ÅŸeklinde ortak ve organize çalışmalar yapılmalıdır.” dedi.

Ä°ran’ın nükleer programı

Ä°ran’ın nükleer programı ve bu konuyla ilgili sürdürülen görüşmeler hakkında da deÄŸerlendirmelerde bulunan Reisi, ülkesinin barışçıl nükleer faaliyetlerinin uluslararası düzenlemeler çerçevesinde devam ettiÄŸini ve kesintisiz süreceÄŸini belirtti.

Nükleer müzakereleri sürdürme niyetinde olduklarına ancak baskı altında müzakereleri kabul etmeyeceklerini ifade eden Reisi, “Diplomasi, ülkelerin ulusal çıkarlarını güvence altına almanın yollarından biridir tehditler ve baskılar diplomasiyi zayıflatır. Maalesef bazı taraflar diplomasiyi bir sindirme ve kendi lehlerine baskı aracı olarak kullanabileceklerini düşünüyor ve böylece diplomasiyi fiilen sahadan kaldırıp etkisiz hale getiriyorlar.” diye konuÅŸtu.

Reisi, yaptırımların kaldırılmasını Ä°ran’ın vazgeçilmez hakkı olarak gördüklerini ve bu hakkı ihlal eden hiçbir süreci Ä°ran halkının çıkarına olarak görmediklerini dile getirdi.

DoÄŸu’nun NATO’su olarak nitelendirilen ŞİÖ’nün üye sayısı 9’a çıktı

Türkiye’nin “diyalog ortağı” olarak yer aldığı ŞİÖ, ilk olarak Åžangay BeÅŸlisi adıyla 1996’da Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan temsilcilerinin Çin’in Åžangay kentinde bir araya gelerek Sınır Bölgelerinde Askeri Güvenin DerinleÅŸtirilmesi AnlaÅŸması’nı imzalamasıyla kuruldu. 2001’de Özbekistan’ın da katılımıyla üye sayısı 6’ya çıkan Åžangay BeÅŸlisi’nin adı Åžangay Ä°ÅŸbirliÄŸi Örgütü olarak deÄŸiÅŸti. Pakistan ve Hindistan da daha sonra tam üye olarak örgüte kabul edildi. 2005’te ŞİÖ’ye gözlemci olarak kabul edilen Ä°ran’ın tam üyeliÄŸinin onaylanmasıyla örgütün üye sayısı 9’a çıktı.

Afganistan, MoÄŸolistan ve Belarus ise ŞİÖ’de gözlemci üyeler olarak yer alıyor.

DoÄŸu’nun NATO’su olarak nitelendirilen ŞİÖ, üye ülkeler arasında askeri, ekonomik ve kültürel iÅŸ birliÄŸini saÄŸlamayı ve özellikle güvenlik konusunda ortaklıklar geliÅŸtirmeyi amaçlıyor.

Kaynak: AA