İsrail’in Gazze’de Filistinlileri öldürmek için çizdiği hayali sınır: Sarı Hat

İsrail, 10 Ekim’de yürürlüğe giren ateşkesin ilk aşaması kapsamında gerisine çekilmeyi taahhüt ettiği Sarı Hat’ta işgalini sürdürürken söz konusu hattın her iki tarafında da çeşitli bahanelerle Filistinlileri öldürmeye devam ediyor.

İsrail’in, 2006 yılından itibaren ablukaya aldığı 2,3 milyon nüfusa sahip Gazze Şeridi’ne Ekim 2023’te başlattığı, iki yıl boyunca sürdürdüğü saldırılar ve aç bırakma sonucu bölge enkaza dönüştü, on binlerce kişi hayatını kaybetti 150 binden fazla kişi yaralandı.

Saldırıların ardından Mısır’daki müzakereler sonucu sağlanan ve 10 Ekim’de yürürlüğe giren ateşkesin ilk aşamasına göre İsrail ordusunun çekilmesi gereken Sarı Hat, Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah kentinden kuzeydeki Gazze kentinin güneyine kadar uzanıyor.

İsrail’in geri çekileceğini belirttiği Sarı Hat’tı belirleyen herhangi bir işaret de bulunmuyor.

Gazze Şeridi’ni adeta denize doğru çevreleyen ve İsrail ordusunun doğusunda konuşlandığı bu “hayali sınır”, Filistinliler için yaşam ve ölüm arasındaki çizgiye dönüşmüş durumda.

Filistinlilerin bu hattı geçmeleri ya da yaklaşmaları, İsrail ordusunun hattın doğusunda konuşlu birliklerince hedef alınmaları anlamına geliyor.

İsrail ordusu, 3 gün önce Sarı Hat üzerine uyarı işaretleri yerleştirmeye başladığını açıkladı. Ancak sahadaki gerçekler ve hattı geçtiği iddiasıyla öldürülen siviller, bu açıklamayla uyuşmuyor.

Bölge sakini Filistinliler, Gazze Şeridi’nde pek çok bölgede hareket etmenin son derece tehlikeli olduğunu belirterek uyarı tabelalarının olmaması ve hattın sınırlarının belirsizliğine dikkati çekiyor.

İsrail’in Gazze’de iki yıl sürdürdüğü ve sivil altyapının yüzde 90’ını yok eden büyük yıkım nedeniyle birçok yolun karıştığına işaret eden Filistinliler, yön tayininde yapılacak en küçük bir hatanın bile hayatlarına mal olabileceğini ifade ediyor.

Sarı Hat’tın sınırları

Hamas ile İsrail arasındaki ateşkesin dayandığı ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze planına göre, Sarı Hat, Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah kentinden kuzeydeki Gazze kentinin güneyine kadar uzanıyor.

Hattın doğusunda kalan Kuzey Gazze kentinin güney bölgelerinin çoğu ile güneyde Mısır sınırındaki Refah kentinin çoğunluğunu kapsayan alanda İsrail askerleri konuşlanmış durumda.

Ateşkesin yürürlüğe girmesiyle çekilmeye başlayan İsrail ordusu, kuzeydeki Gazze kentinin Şucaiyye Mahallesi’nin yanı sıra Tuffah ve Zeytun mahallelerinin bazı noktalarında ise çekilmedi. İsrail ordusu ayrıca, kuzeydeki Beyt Lahiya ve Beyt Hanun beldelerinden de çekilmedi.

Gazze Şeridi’nin güneyinde yer alan Han Yunus kentinin doğusundaki bazı bölgelerden de ateşkes mutabakatı doğrultusunda geri çekilen İsrail ordusu, Refah kentinde ve denizde de varlığını sürdürüyor.

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, birkaç gün önce Amerikan X şirketinin sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi’nde ordunun işgalini sürdürdüğü yüzde 50’den fazlalık kısmını diğer bölgeden ayırma talimatı verdiğini belirtti.

Katz, bunun kalıcı işaretlemeyi sağlayan araçlarla yapılacağını ifade etti.

Sarı Hat’tın ötesinde de devam eden ihlaller

Hamas ise dünkü açıklamasında, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nde Sarı Hat’tın da ötesine geçen ihlallerini sürdürdüğünü kaydetti.

Hamas açıklamasında, “İşgalci ordu, geçici çekilme sınırı olan sarı hat boyunca güney, doğu ve kuzey yönlerinden 600 ila 1500 metreye kadar bir alanda hareket eden her şeye ateş açarak sivillerin evlerine dönmesini engelliyor.” ifadesini kullandı.

İsrail ordusunun söz konusu bölgelerde top atışları ve insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırılarını sürdürdüğüne dikkat çekilen açıklamada, İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki ihlallerini ayrıca zırhlı araçlardan ve gözetleme kulelerinden sivillere ateş açarak gerçekleştirdiği kaydedildi.

Ateşkes ihlalleri ve can kayıpları

Gazze’deki hükümet, İsrail ordusunun 10 Ekim’de ilan edilen ateşkes kararından bu yana 80 ihlal gerçekleştirdiğini, bu saldırılarda 97 Filistinlinin hayatını kaybettiğini ve en az 230 kişinin yaralandığını açıkladı.

Hükümetin Medya Ofisi, bu ihlallerin, askeri araçlar, yerleşim alanlarının çevresine konuşlandırılmış tanklar, uzaktan algılama ve hedefleme sistemleriyle donatılmış vinçler ve sivil halkı doğrudan hedef alan insansız hava araçları kullanılarak gerçekleştirildiğini belirtti.

Medya Ofisi Genel Müdürü İsmail Sevabite, AA’ya yaptığı açıklamada, İsrail’in pazar günü (19 Ekim) toplam 21 ihlal gerçekleştirdiğini, bu ihlallerin “Sarı Hat”tın batısında yer alan ve “güvenli” olarak ilan edilen bölgelerin bombalanması olduğunu aktardı.

Sevabite, bu saldırılarda 44 Filistinlinin hayatını kaybettiğini ifade etti.

Saldırılar sırasında sunulan gerekçeler ve ithamlar

Gazze’deki Sağlık Bakanlığı, İsrail ordusunun doğrudan saldırıları sonucu her gün Filistinlilerin hayatını kaybettiğini açıklıyor.

İsrail ordusu ise açtığı ateşin gerekçesi olarak “Sarı Hat”tın ihlal edilmesini gösteriyor.

Hamas, İsrail’in ihlalleri ve “Sarı Hat” üzerindeki Filistinlileri hedef almasını, “hiçbir gerekçesi olmadan sivilleri kasten hedef alma niyetini ortaya koyan tam teşekküllü savaş suçu” şeklinde nitelendirdi.

Hamas, ABD Başkanı Donald Trump ve arabuluculara, İsrail’in suç teşkil eden ihlallerini takip etmeleri, onu, ateşkese uymaya ve Filistinlileri hedef almayı sonlandırmaya zorlamaları çağrısında bulundu.

İsrail ordusu ise “tehdidi ortadan kaldırma” amacıyla ateş açtığını öne sürerek “Sarı Hat”tı geçen ya da bu bölgelerde konuşlu askeri birliklere yaklaşanların hedef alındığını iddia ediyor.

“Sarı Hat”tın batısındaki bölgelerin güvenli alanlar olduğunu öne süren İsrail ordusu, bu ayrım hattının sınırlarını veya konumunu açık biçimde tanımlamadı.

İsrail ordusu, dünkü açıklamasında Gazze Şeridi’ndeki Filistinlilere “sadece Sarı Hat’tın batısında bulunmaları” uyarısı yaptı.

Gazze’deki Sivil Savunma Müdürlüğüne göre ise İsrail ordusu uyarmak ya da ölümle sonuçlanacak yöntemler kullanmak yerine Sarı Hat’tı geçenlere ateş ediyor.

Gazze’de ateşkes ve esir takası anlaşması

ABD Başkanı Donald Trump 9 Ekim’de, Mısır’da devam eden müzakerelerde İsrail ile Hamas’ın, Gazze’de ateşkes planının ilk aşamasını onayladığını duyurmuştu.

Müzakerelerin yapıldığı Mısır’da anlaşma imzalanırken İsrail hükümetinin onayıyla 10 Ekim’de anlaşma devreye girmişti.

İsrail ordusunun anlaşmanın ilk aşamasında belirtildiği üzere “Sarı Hat”ta çekilmesinin ardından Gazze Şeridi’nde ateşkesin aynı gün 12.00 itibarıyla yürürlüğe girdiği açıklanmıştı.

Kaynak: AA