Ä°stanbul’un BoÄŸaz hattı ve Karadeniz kıyılarında yüzenler için “akıntı tehlikesi” alarmı

Ä°stanbul’un BoÄŸaz hattı ve Karadeniz kıyılarında etkili olan akıntılar denize girenler için boÄŸulmaya varan birçok tehlikeyi beraberinde getirirken, uzmanlar güvenlik önlemlerinin olmadığı sahillerde denize girilmemesi gerektiÄŸine dikkati çekiyor.

Yaz aylarında sıcaktan bunalan İstanbullular serinlemek için sahil ve plajlara akın ediyor. Denize girmek isteyenlerin tercihlerinin başında Boğaz hattı ve Karadeniz kıyıları geliyor.

Ancak bu bölgelerde denize girmek isteyenler, akıntı tehlikesiyle karşı karşıya kalabiliyor. Tehlikeli bölgelerde bilinçsizce yüzmek de istenmeyen ve üzücü olaylarla sonuçlanabiliyor.

Ä°stanbul BoÄŸazı’nda yüzey akıntısı, Karadeniz kıyılarında ise rip akıntısı (çeken akıntı) etkili olurken, boÄŸulma vakalarının yaklaşık yüzde 70’inin akıntıdan kaynaklandığı belirtiliyor. Uzmanlar ise bu bölgelerde denize girilmemesi konusunda vatandaÅŸları uyarıyor.

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Gemi İnşaat ve Deniz Bilimleri Fakültesi Gemi ve Deniz Teknolojisi Mühendisliği Bölümü Doktor Öğretim Üyesi Deniz Bayraktar Bural, AA muhabirine yaptığı açıklamada, yaz aylarında insanların serinlemek için denize girmek ve tatilin tadını çıkarmak istediklerini, bunun boğulma vakalarını da beraberinde getirdiğini belirtti.

Bural, boÄŸulma vakalarına istatistiksel olarak bakıldığında ölüm nedenlerinin yüzde 70’inin Ä°stanbul’un Karadeniz’e açılan kıyılarında etkili olan çeken akıntıdan kaynaklandığını aktardı.

Fotoğraf: Mehmet Murat Önel/AA

BoÄŸaz’ın dar ve kıvrımlı noktalarında akıntı hızı ve kuvveti artıyor

Ä°stanbul BoÄŸazı’nın yapısının biraz daha farklı olduÄŸuna deÄŸinen Bural, Karadeniz ile Marmara Denizi arasında yaklaşık 40 santimetre seviye farkı olması ve Karadeniz’in yüksekte kalması nedeniyle Karadeniz’den Marmara’ya yüzey akıntısı oluÅŸtuÄŸunu anlattı.

BoÄŸaz’da çift tabakalı bir akış olduÄŸuna iÅŸaret eden Bural, şöyle konuÅŸtu:

“Altta tuzluluk farkından kaynaklanan, yani Marmara Denizi’nin Karadeniz’e göre daha tuzlu olmasından ötürü bu sefer tersi yönde Karadeniz’e doÄŸru akan baÅŸka bir akıntı var. Çift tabakalı bir akış söz konusu. Bu akıntılara baktığımızda, sebebi bir seviye farkı, ikincisi tuzluluk yoÄŸunluÄŸundan ötürü olan bir fark. Bir de BoÄŸaz’ın yapısına baktığınızda oldukça dar yerleri var. Daralan yerlerde yüzey akıntısı hızı hayli artmakta. BoÄŸaz’ın girintili çıkıntılı koylarında bu yüzey akıntısı daha sonra bir ters akıntıya sebep oluyor. Girdapların ve anaforların oluÅŸtuÄŸu bazı sahil ÅŸeritleri oluyor. Özellikle bu noktalarda denize girmek oldukça tehlikeli.”

BoÄŸaz’da yüzenler için bir baÅŸka tehlike gemi trafiÄŸi

Bural, BoÄŸaz’da denize girilmesi tehlikeli noktalara iliÅŸkin, “En genel anlamıyla ÅŸunu söyleyebiliriz. BoÄŸaz’ın en daraldığı yerlerde daha hızlı, kuvvetli akıntılar söz konusu. Bu da neresidir? Kandilli bölgesinin, Rumeli Hisarı Akıntıburnu’nun olduÄŸu yerler akıntıların daha belirgin olduÄŸu noktalar. Çünkü burada BoÄŸaz daralıyor ve su derinliÄŸi artıyor. Ãœsküdar’ın kuzeyindeki koyda ters akıntı söz konusu. Yine burada coÄŸrafi olarak dar ve kıvrımlı noktalar bulunduÄŸu için su çok daha hızlı akmakta. Çengelköy civarında akıntılar belirgin. Sarıyer, Bebek, Arnavutköy gibi noktalarda da yine benzer ÅŸekilde akıntılar gözlemlenebiliyor.” bilgisini paylaÅŸtı.

BoÄŸaz’da akıntının dışında tehlike arz eden bir baÅŸka konunun da gemi trafiÄŸi olduÄŸuna iÅŸaret eden Bural, şöyle devam etti:

“BoÄŸaz’da oldukça yoÄŸun iÅŸleyen bir trafik var. Çok hızlı tekneler, yatlar geçtiÄŸi zaman hemen arkalarından oluÅŸan dalgalar kıyıya çok daha kuvvetli bir ÅŸekilde ulaşıyor. Zaten normalde de bir tehlike söz konusu. BaÄŸlı olan tekneler için de bu bir tehlike aynı zamanda, bundan zarar görebilirler. GeçmiÅŸte de bununla ilgili yaÅŸanan, hız sınırına riayet etmeyen teknelerin yarattığı problemler söz konusu. Bu anlamda da tabii dikkatli olmak gerekiyor.”

“Karadeniz’deki rip akıntıları BoÄŸaz’daki akıntıya göre çok daha tehlikeli”

Karadeniz kıyılarında etkili olan rip akıntısının genellikle dibe çekmediğini açığa doğru sürüklediğini belirten Bural, rüzgar arttığında dalga yüksekliğinin de bununla orantılı şekilde arttığını, bu havalarda rip akıntısının daha sık görüldüğünü söyledi.

Bural, rip akıntısının kumlu Karadeniz sahillerinde etkili olduğunu ve bu bölgelerde kum taşındığı için sedimentin biraz daha üste doğru çıktığını, suyun bulanıklaştığını ve köpüklenmenin oluştuğunu kaydederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Rip akıntısına baktığımızda ‘topuk-dalyan-topuk’ dediÄŸimiz yani iki kum tepeciÄŸi arasında bir yarık oluyor. Böyle bir dip batimetrisinde dalga ilerleyip kırıldığı zaman daha sonra tekrar o kanaldan geriye doÄŸru çok kuvvetli bir ÅŸekilde çekiyor. KiÅŸi aslında çok yoÄŸun, ani bir ÅŸekilde oluÅŸan ve BoÄŸaz’dakine göre çok daha kuvvetli bir akıntıyla karşılaÅŸmış oluyor. Karadeniz’deki rip akıntıları, BoÄŸaz’daki herhangi bir akıntıya göre çok daha kuvvetli ve ani oluÅŸan, daha yoÄŸun akıntılar. O yüzden çok daha tehlikeli aslında.”

“Cankurtaranın olmadığı herhangi bir sahil ÅŸeridinde yüzmek güvenli deÄŸil”

Bural, bu bölgelerde denize girmek isteyenlere şu uyarılarda bulundu:

“Cankurtaranın olmadığı herhangi bir sahil ÅŸeridinde yüzmek güvenli deÄŸil. Rip akıntılarının olduÄŸu bölgede dalgalı havalarda bunu gözlemleyebiliriz. EÄŸer Karadeniz sahilinde kumlu görüntü, topuklu bir alan varsa buradan kaçınmalıyız. EÄŸer ki Ä°stanbul BoÄŸazı’ndan denize girmek söz konusu ise akıntıların varlığına ya da hani bir anda iki metre sonrasında çok farklı bir akıntıya maruz kalabileceklerini hatırlasınlar. Bir yanda sahilde çok yakın gözükürken iki metre sonrasında bir akıntı söz konusu olabilir. Bu nedenle cankurtaranın veya güvenlik önlemlerinin olduÄŸu sahil ÅŸeritlerinden denize girilmesi daha güvenli olacaktır.”

BoÄŸaz’ın daralan kısımlarında veya ters akıntıların oluÅŸtuÄŸu bölgelerde denize girmenin çok iyi bir yüzücü olunsa dahi tehlikeli olduÄŸunu vurgulayan Bural, sahilden çok uzaklaÅŸmadan, sahil ÅŸeridine 1-2 metre mesafede kalarak yüzmenin uygun olabileceÄŸini ifade etti.

Rip akıntısına kapılma durumunda yapılması gerekenlere iliÅŸkin de bilgi veren Bural, “Diyelim ki Karadeniz sahilinde rip akıntısına kapıldık. Öncelikle suyun üzerinde panik olmadan sakin bir ÅŸekilde kalıp beklemeliyiz. Çünkü bir noktada rip akıntısı kuvvetini azaltacak. Daha sonra da sakince kıyıya yaklaÅŸmaya çalışmadan, kıyıya paralel bir ÅŸekilde uzaklaÅŸmak gerekiyor.” diye konuÅŸtu.

Kaynak: AA