Oxfam: Avrupa ülkeleri, insani hukuk ihlalleri nedeniyle Ä°srail’e silah satışını durdurmalı

Oxfam’ın Politika Danışmanı Dirk Jan Jalvingh, Lahey Temyiz Mahkemesinin, Ä°srail’in hukuk ihlalleri nedeniyle aldığı kararı, diÄŸer Avrupa ülkelerinin de uygulaması gerektiÄŸini söyledi.

Hollanda’nın Ä°srail’e F-35 savaÅŸ uçağı parçaları satışının durdurulmasına iliÅŸkin davanın taraflarından uluslararası insani yardım kuruluÅŸu Oxfam’ın Politika Danışmanı Dirk Jan Jalvingh, Hollanda’daki temyiz mahkemesinin Gazze’ye yönelik saldırılarında sivillere verdiÄŸi zararı yeterince dikkate almadığı gerekçesiyle “Hollanda’nın Ä°srail’e F-35 parçalarının ihracatını 7 günde durdurması”na iliÅŸkin kararını AA muhabirine deÄŸerlendirdi.

Hollanda hükümetine “uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine uymalarını saÄŸlamak” için insan hakları kuruluÅŸlarıyla dava açtıklarını belirten Jalvingh, “Hollanda hükümetinin F-35’e tedarik ettiÄŸi parçaların, uluslararası insancıl hukukun ciddi ÅŸekilde ihlal edilmesine katkıda bulunduÄŸunu biliyoruz.” dedi.

Jalvingh, açtıkları davayla amaçlarının Hollanda hükümetini bu konudaki yükümlülüklerini yerine getirmeye zorlamak olduÄŸunu dile getirerek, “Hükümetin, bu parçaları tedarik etmeye devam etmekle hatalı olduÄŸu ortaya çıktı. Dolayısıyla bunu 7 günde durdurmaları gerekiyor.” ifadelerini kullandı.

Mahkemeye baÅŸvurmadan önce hükümet yetkilileriyle defalarca konuyu görüştüklerini vurgulayan Jalvingh, bu görüşmelerin “büyük oranda sonuçsuz” kaldığını söyledi.

Jalvingh, görüşmelerde hükümet yetkililerinin kendilerine sürekli söyledikleri “Ä°srail’in insancıl hukuku ihlal ettiÄŸine dair yeterli bilgiye sahip deÄŸiliz.” ve “Ä°srail, kendini savunma hakkına sahiptir.” ifadeleri dışında bir açıklamada bulunmadıklarını aktardı.

Sınır ötesi etkiler

Hollanda’nın savaÅŸ uçağı parçalarının teslimatındaki önemine dikkati çeken Jalvingh, ülkede yedek F-35 parçalarının bulunduÄŸu deponun, Avrupa’daki çeÅŸitli ülkelere ve Ä°srail’e savaÅŸ uçağı parçaları yolladığını kaydetti.

Lahey Temyiz Mahkemesi kararlarının, F-35 parçası satışlarına etkisi konusunda tüm ulusların, yasal yükümlülüklerine baÄŸlı kalmaları gerektiÄŸini vurgulayan Jalvingh, “Cenevre SözleÅŸmesi ve silah ticareti anlaÅŸmasına uyma yükümlülüğünüz oluyor.” dedi.

Jalvingh, Hollanda mahkemesinin, silah ihracatı konusunda aldığı karar doÄŸrultusunda, tüm Avrupa’nın ortak tutum sergilemesi gerektiÄŸinin altını çizerek, Hollanda mahkemesinin bugün vardığı sonuçların diÄŸer ülkeleri de etkilemesi gerektiÄŸine iÅŸaret etti.

DiÄŸer Avrupa ülkelerinin, Hollanda’daki mahkemenin “uluslararası insancıl hukuk ihlalleri nedeniyle satışları durdurma” kararını prensip olarak benimsemesi gerektiÄŸini savunan Jalvingh, “Teknik olarak tüm Avrupa ülkelerinin aynı hukuki kurallara uyması gerekiyor.” dedi.

Jalvingh, bu kararın Gazze’deki insanlar için iyi sonuçlar ortaya koyacağını ümit ettiÄŸini belirtti.

Kararın, “doÄŸru tarafta durarak insan hakları ihlallerine katkı saÄŸlamayacağına” emin olmak için hükümet üzerindeki baskıyı artıracağını kaydeden Jalvingh, “Yine bu kararın, uluslararası insancıl hukuk ihlallerine son vermesini saÄŸlaması için Ä°srail’e baskı kuracağını düşünüyorum.” ifadesini kullandı.

Hollanda hükümeti, karara karşı Yüksek Mahkemeye temyiz başvurusunda bulunacak

Lahey Temyiz Mahkemesinin kararının ardından açıklama yapan Hollanda hükümet yetkilileri, Dış Ticaret ve Kalkınma Ä°ÅŸbirliÄŸi Bakan Vekili Geoffrey van Leeuwen’in talimatı doÄŸrultusunda, karara karşı Hollanda Yüksek Mahkemesine temyiz baÅŸvurusunda bulunacaklarını belirtti.

Açıklamada, hükümetin, Temyiz Mahkemesinin kararına “saygı duyduÄŸu ve kararı uygulayacağı” bildirilerek, “Hükümetin görüşüne göre, Amerikan F-35 parçalarının dağıtımı hukuka aykırı deÄŸildir.” deÄŸerlendirmesinde bulunuldu.

Devletin dış politikasını belirlemenin hükümete ait olması gerektiÄŸi kaydedilen açıklamada, Temyiz Mahkemesinin “bunu yeterince dikkate almadığına” inanıldığı için temyiz baÅŸvurusunda bulunulacağı aktarıldı.

Açıklamada, “Hükümet, Hollanda’nın programdaki rolünü güvence altına almak için F-35 programındaki uluslararası ortaklarla istiÅŸarelerde bulunacaktır.” ifadesi kullanıldı.

F-35’lerin “Ä°srail’in güvenliÄŸi için hayati önem taşıdığına” iÅŸaret edilen açıklamada, karara karşı temyiz baÅŸvurusunda bulunmanın “Gazze’deki durumdan ayrı” olduÄŸu savunuldu.

Lahey Temyiz Mahkemesi, “uluslararası insancıl hukuk ihlalleri” sebebiyle Ä°srail’e F-35 savaÅŸ uçağı parçalarının satışının durdurulmasına hükmetmiÅŸti.

Kaynak: AA