Poşet satın almayan vatandaştan çevreye 150 bin tonluk katkı
Çevre ve Åžehircilik Bakanlığınca baÅŸlatılan plastik poÅŸetlerin ücretli hale getirilmesi uygulamasının baÅŸladığı 1 Ocak’tan sonraki 11 aylık dönemde 150 bin ton plastik tasarrufu saÄŸlandı.
Plastik poÅŸetlerin 1 Ocak’tan itibaren ücretlendirmesiyle kullanım oranı yüzde 77,27 düşerken, 11 ayda yaklaşık 150 bin ton plastik tasarrufu saÄŸlandı.
AA muhabirinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yetkililerinden aldığı bilgiye göre, dünyada her yıl 5 trilyon adet plastik poşet kullanılıyor.
Türkiye’de ise 2019’a kadar yılda 35 milyar adet plastik poÅŸet piyasaya sürülüyor ve kiÅŸi başına ayda yaklaşık 35 plastik poÅŸet kullanılıyordu.
Çevre ve Åžehircilik Bakanlığınca, 1 Ocak’tan itibaren baÅŸlatılan plastik poÅŸetlerin ücretli olması uygulamasıyla, kullanım yüzde 77,27 oranında düştü. Aylık yaklaşık 35 olan kiÅŸi başı poÅŸet kullanım adedi 10’a kadar geriledi.
Avrupa BirliÄŸi üyesi ülkelerden Hırvatistan, Çekya, Estonya, Fransa, Yunanistan, Ä°rlanda, Lüksemburg, Hollanda, Slovakya, Slovenya, Ä°sveç, Ä°ngiltere ve Ä°skoçya’da da plastik poÅŸetlerden ücret alınıyor.
Plastik poşet üreticilerine 121 bin 411 lira ceza
Plastik poşetlerin ücretlendirilmesiyle, 11 ayda yaklaşık 150 bin ton plastik kullanımının önüne geçildi. Buna bağlı olarak yaklaşık 6 bin ton sera gazı salınımı önlenmiş oldu.
Bakanlık tarafından ülke genelinde 2 bin 160 plastik poşet denetiminde, kurallara uymayan marketlere ve plastik poşet üreticilerine 121 bin 411 lira ceza kesildi.
Barkodsuz poÅŸet satışı 30 Haziran’dan itibaren yasak
Bakanlık, yıl içerisinde “Plastik PoÅŸetlerin Ãœcretlendirilmesine Ä°liÅŸkin Usul ve Esaslar”da da düzenleme yaptı.
Düzenlemeyle gümrüksüz satış mağazalarındaki poşetler ücretsiz hale getirildi. Tekstil, oyuncak, elektronik, unlu mamul, giyim, gıda gibi ürünlerin toptan veya perakende satışının yapıldığı market, bakkal, kantin, pastane, züccaciye, tuhafiye, restoran, kafe, nalbur ve benzeri yerlerdeki belirli poşetler için de ücretsiz satışın geçerli olması sağlandı.
DeÄŸiÅŸiklik ile plastik poÅŸetlerin kalınlığının deÄŸiÅŸkenlik gösterebileceÄŸi göz önünde bulundurularak yüzde 10’luk sapma oranı, Bakanlık tarafından “tolerans payı” olarak kabul edildi.
Marketlere, barkodlu poÅŸete geçiÅŸ için 30 Haziran’a kadar süre tanındı. Sürenin dolması ile barkodsuz poÅŸet satışı da yasak hale geldi.
Bakanlık ilgili sektör temsilcilerinin görüşünü de dikkate alarak 2020 için plastik poşetlerin satış ücretlerinde zam yapmama kararı aldı.
Depozito uygulaması 2021’de baÅŸlıyor
Bakanlık özellikle plastik, cam ve metal içecek ambalaj atıklarının etkin bir ÅŸekilde toplanmasıyla sanayiye kaliteli hammadde saÄŸlayarak ithalatı ve cari açığı azaltacak, bertaraf edilen atık miktarının azaltılmasına yönelik “depozito uygulaması”nı 1 Ocak 2021’den itibaren zorunlu hale getirecek.
Uygulamanın ekonomik ve çevresel faydaları yanında ek istihdam olanakları yaratması da öngörülüyor.
Türkiye’de piyasaya sürülen yıllık yaklaşık 50 milyar içecek ambalajı için depozito uygulamasının detaylarını netleÅŸtirmek ve depozito sisteminin Kamu Özel Ä°ÅŸbirliÄŸi (KÖİ) modeliyle oluÅŸturulmasının uygunluÄŸunu belirlemek amacıyla Ä°stanbul Teknik Ãœniversitesi ile protokol imzalandı.
İçecek ambalajlarının tüketicilerden toplanması, depolanması, taşınması ve geri dönüşümlerinin sağlanmasına yönelik çalışmalar ise devam ediyor.
Kaynak: AA
