Åžeybani’nin Ankara ziyareti: Güvenlik, ekonomi ve bölgesel iÅŸbirliÄŸi

Åžeybani’nin Ankara ziyareti, Suriye-Türkiye iliÅŸkilerinde güvenlik gündeminin önemini koruduÄŸunu, bununla birlikte iliÅŸkilerin ekonomik iÅŸbirliÄŸi ve bölgesel baÄŸlantısallığı da kapsayan daha geniÅŸ bir çerçevede ele alındığını ortaya koymaktadır.

OrtadoÄŸu AraÅŸtırmaları Merkezi (ORSAM) Misafir AraÅŸtırmacısı Fadıl Hancı, Suriye DışiÅŸleri Bakanı Esad Hasan Åžeybani’nin Türkiye ziyaretini ve bu ziyaretin ikili iliÅŸkilere yansımalarını AA Analiz için kaleme aldı.

***

Suriye DışiÅŸleri Bakanı Esad Hasan Åžeybani, 6 AÄŸustos 2026’da Türkiye’ye ziyarette bulundu. Åžeybani’nin Suriye’nin gündeminde SDG’nin entegrasyon süreci, sınır güvenliÄŸi ve bölgesel baÄŸlantısallık meseleleri öne çıkarken, DışiÅŸleri Bakanı Hakan Fidan ve Milli Ä°stihbarat TeÅŸkilatı BaÅŸkanı (MÄ°T) Ä°brahim Kalın ile gerçekleÅŸtirdiÄŸi görüşmeler zamanlaması bakımından dikkat çekicidir. Ziyarette güvenlikten ekonomiye uzanan geniÅŸ bir gündem ele alınırken, iki ülke iliÅŸkilerinin farklı alanlarda derinleÅŸtirilmesine yönelik ortak çabaların devam ettiÄŸi belirtilmiÅŸtir. Böylece, mevcut iÅŸbirliÄŸi ivmesinin korunması, farklı risklere karşı önlem alınması ve Suriye’nin istikrarının Levant bölgesinin güvenliÄŸi açısından taşıdığı kritik önem bir kez daha vurgulanmıştır. Ayrıca ziyaret, güvenlik iÅŸbirliÄŸi ile ekonomik entegrasyon ve bölgesel koordinasyonun birbirini tamamlayan alanlar olduÄŸunu bir kez daha göstermiÅŸtir.

Ziyaretin güvenlik boyutu

Åžeybani, Ankara ziyaretinden bir gün önce Åžam’da Suriye CumhurbaÅŸkanı Ahmed Åžara baÅŸkanlığında YPG/SDG elebaÅŸlarından Mazlum Abdi ile gerçekleÅŸtirilen toplantıya katıldı. SDG’nin feshinin gündemde olduÄŸu dikkate alındığında, Åžeybani’nin Ankara ziyaretinin kritik önemi daha iyi anlaşılmaktadır. Ortak basın açıklamasında Åžeybani ve Fidan’ın vurguladığı en önemli meselelerden biri de ortak güvenlik iÅŸbirliÄŸi ve terörle mücadele konusu oldu. Ayrıca, Kalın ve Åžeybani görüşmesinde “Terörsüz Türkiye süreci” baÄŸlamında “Milli Dayanışma ve Toplumsal BütünleÅŸmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”ne iliÅŸkin hususların Suriye’ye yansımalarının ele alındığı belirtildi. Bu durum, önümüzdeki dönemde Suriye’de entegrasyon sürecine baÄŸlı geliÅŸmelerin kritik önem taşıdığını göstermektedir.

Ancak Suriye’nin güvenlik gündemi sadece SDG meselesinden ibaret deÄŸildir. Son dönemdeki kritik tartışmalardan biri de Suriye’de ordu yapılandırma süreci kapsamında farklı komutanlara yönelik yeni atama kararları olmuÅŸtur. Basına yansıyan bazı bilgilerin önemli ölçüde doÄŸrulanmamış olmasına karşın eski Suriye Milli Ordusu içinde faaliyet göstermiÅŸ grupların entegrasyon sürecinin devam ettiÄŸi ve bu baÄŸlamda ordunun yeniden yapılandırılması, profesyonelleÅŸmesi ve kurumsallaÅŸmasına yönelik adımların sürdüğü kamuoyunca bilinmektedir. Ortak basın açıklamasında tüm silahlı yapıların meÅŸru devlet kurumları altında bütünleÅŸmesi gerekliliÄŸinin vurgulanması da bu çerçevede deÄŸerlendirilebilir.

Suriye’nin kendi toprak bütünlüğünü ve egemenliÄŸini koruma yönündeki iç politikası, ülkenin dış politikasına da yansımaktadır. Åžeybani, Irak ve Lübnan’da ülke yönetimlerinin silahlı yapıların laÄŸvedilmesine yönelik çabalarına bir kez daha destek açıklamıştır. Bu destek, Suriye’nin yalnızca güvenlik tehditleri çerçevesinde deÄŸil, aynı zamanda devlet egemenliÄŸi konusunda tutarlı bir yaklaşım sergileme çabası olarak deÄŸerlendirilmelidir. Bununla paralel olarak, Lübnan dosyası ve Ä°srail’in devam eden istikrarsızlaÅŸtırıcı politikaları gündemde önemini korurken, Suriye’nin diplomatik araçları önceleyen Lübnan politikası Levant’ın istikrarı açısından belirleyici bir unsur olmaya devam etmektedir.

Bağlantısallık ve ekonomik meseleler

Buna karşın Åžeybani’nin Ankara ziyaretinden yaklaşık bir hafta önce Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası BaÅŸkanı Fatih Karahan’ın Åžam’a gerçekleÅŸtirdiÄŸi ziyaret, ekonomik iliÅŸkilerin kurumsallaÅŸması açısından önemli bir adım oldu. Karahan, Åžeybani tarafından kabul edildikten sonra Suriye Merkez Bankası BaÅŸkanı Muhammed Safvet Raslan ile görüştü. Görüşmede, iki ülke merkez bankaları arasında karşılıklı mevduat hesaplarının açılması, teknik ve kurumsal iÅŸbirliÄŸinin güçlendirilmesi, Suriye Merkez Bankasına teknik destek saÄŸlanması, ticari ve mali iÅŸlemlerin kolaylaÅŸtırılması konusunda mutabakata varıldı. Bu temas, Åžeybani’nin Ankara ziyaretinin ekonomik gündem açısından önemini artırmaktadır.

Ortak basın açıklamasında, bölgesel baÄŸlantısallığın güçlendirilmesi amacıyla Türkiye, Suriye, Ãœrdün ve Suudi Arabistan arasında kara yolu ve demir yolu baÄŸlantılarının geliÅŸtirilmesine yönelik çabaların sürdürülmesi ve Dört Deniz GiriÅŸimi’nin öneminin vurgulanması, iki ülke arasındaki ekonomik iÅŸbirliÄŸinin bölgesel bir perspektifle ele alındığını gösterdi. Bu baÄŸlamda Suriye’nin ekonomik iyileÅŸmesinin transit ülke konumunu kazanmasına ve bölgesel ticaret koridorlarına entegre olmasına baÄŸlı olduÄŸunu söylemek yanlış olmayacaktır.

Türkiye-Suriye ilişkilerinin çok yönlülüğü

Åžeybani’nin Ankara ziyareti, Suriye-Türkiye iliÅŸkilerinde güvenlik gündeminin önemini koruduÄŸunu, bununla birlikte iliÅŸkilerin ekonomik iÅŸbirliÄŸi ve bölgesel baÄŸlantısallığı da kapsayan daha geniÅŸ bir çerçevede ele alındığını ortaya koymaktadır. Bu açıdan ziyaret, iki ülke arasındaki mevcut iÅŸbirliÄŸi ivmesinin korunması ve iliÅŸkilerin farklı alanlarda derinleÅŸtirilmesi bakımından önemli bir adım olarak deÄŸerlendirilebilir. Türkiye-Suriye iliÅŸkilerinde güvenlik ve ekonomik iÅŸbirliÄŸinin birbirini tamamlayan iki temel unsur olarak ele alındığını söylemek de yanlış olmayacaktır.

Suriye-Türkiye iliÅŸkilerinde ekonomik boyut her geçen gün daha önemli hale gelse de bu durum iliÅŸkilerin güvenlik boyutunun öneminin azaldığı anlamına gelmemektedir. Suriye’de devam eden bazı güvenlik riskleri, terörle mücadele çabaları ve bölgesel geliÅŸmelerin etkileri, iki ülke arasındaki güvenlik iÅŸbirliÄŸinin önemini korumaktadır. Bu baÄŸlamda, Suriye’de devam eden entegrasyon ve askeri merkezileÅŸme süreçleri, ülkenin toprak bütünlüğü ve istikrarının saÄŸlanması açısından kritik öneme sahiptir. Bununla beraber, güvenlik sektör istikrarı baÄŸlamında mevcut risklerin kontrollü bir ÅŸekilde yönetilmesi, Suriye’nin son dönemde elde ettiÄŸi kazanımların korunması bakımından büyük önem taşımaktadır.

DiÄŸer taraftan, Suriye’nin ekonomik gündemi özellikle bölgesel baÄŸlantısallık açısından bazı güvenlik risklerini de beraberinde getirmektedir. Suriye’nin doÄŸu ve batı sınırlarında mevcut tehditler, ülkenin bölgesel baÄŸlantısallık öneminin artmasıyla birlikte daha riskli bir nitelik kazanabilir. Suriye’de kalıcı istikrarın saÄŸlanması, hem ekonomik entegrasyonun ve bölgesel baÄŸlantısallığın geliÅŸtirilmesine hem de güvenlik alanında devlet kapasitesinin güçlendirilmesine ve muhtemel risklerin etkin ÅŸekilde yönetilmesine baÄŸlıdır.

[Fadıl Hancı, OrtadoÄŸu AraÅŸtırmaları Merkezi’nde (ORSAM) Misafir AraÅŸtırmacıdır.]

*Makalelerdeki fikirler yazarına aittir ve Anadolu Ajansının editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Kaynak: AA