Sinekleri meyvelerden uzak tutmada zebra deseni başarılı sonuç verdi

Çorum Bilim ve Sanat Merkezi öğrencilerinin TÃœBÄ°TAK 17. Ortaokul Öğrencileri AraÅŸtırma Projeleri Yarışması’nda Türkiye birincisi olduÄŸu çalışmada, zebra deseninin etkisi, oluÅŸturulan yaÅŸam alanındaki testlerle araÅŸtırıldı.

Çorum Bilim ve Sanat Merkezinde öğrenim gören iki ortaokul öğrencisi, TÃœBÄ°TAK yarışmasında Türkiye birinciliÄŸi elde ettikleri “Meyve Sinekleri ile Biyomimetik Mücadele Projesi” ile meyve aÄŸaçlarında sineklerden kaynaklı verim düşüklüğünün önüne zebra deseni ile geçilebileceÄŸini gösterdi.

Çorum Bilim ve Sanat Merkezi 7. sınıf öğrencisi Yusuf Mert Dalgıç ile 6. sınıf öğrencisi Mustafa Arslan, merkez müdürü Mehmet Fidan’ın koordinatörlüğünde sineklerin meyvelere verdiÄŸi zararı önlemek için “Meyve Sinekleri ile Biyomimetik Mücadele Projesi”ni hayata geçirdi.

Yaptıkları araştırmada zebraların desenlerinin kan emici sinek ve böceklerin algısını bozduğunu öğrenen öğrenciler, bu desenleri meyve ağaçlarında denemek için laboratuvar çalışmalarına başladı.

Yaşam alanı oluşturan öğrenciler, bu alanın bir kenarına zebra deseni çizdi diğer kenarını ise her seferinde farklı bir renkle kapattı. Şeffaf alanın içindeki zebra deseni ve tek renklerin olduğu karşılıklı iki kenara meyve özleri koyan öğrenciler, her bir deney için yaşam alanına 20 meyve sineği bıraktı.

Öğrenciler, sineklerin hangi tarafa yöneleceÄŸini 60’ar dakikalık onlarca deneyle gözlemledi. AraÅŸtırma sonucunda meyve sineklerinin zebra deseninin olduÄŸu bölüme deÄŸil, kırmızı, mavi, sarı, yeÅŸil, turuncu gibi tek renklerin bulunduÄŸu alana ilgi gösterdiÄŸi ortaya konuldu.

Saha denemelerinde de benzer sonuçlar elde eden öğrenciler, “Meyve Sinekleri ile Biyomimetik Mücadele Projesi” ile katıldıkları TÃœBÄ°TAK 17. Ortaokul Öğrencileri AraÅŸtırma Projeleri Yarışması’nda Türkiye birinciliÄŸi elde etti.

Çorum Bilim ve Sanat Merkezi Müdürü Mehmet Fidan, AA muhabirine, en fazla katılımın sağlandığı biyoloji branşında elde ettikleri Türkiye birinciliği nedeniyle büyük sevinç yaşadıklarını söyledi.

Derece elde etmek için deÄŸil ortaya güzel bir sonuç çıkarmak için proje hazırladıklarını belirten Fidan, “Biyomimikri (doÄŸadaki canlıların özelliklerinin örnek alınarak günlük hayatta kullanılması) yaklaşımıyla proje hazırladık. Meyve sinekleriyle mücadele etmek için ilaçlar yerine doÄŸal bir kovucu olarak zebra desenlerinin etkisini ortaya çıkarmayı amaçladık. Eylül, ekim, kasım aylarında testler yaptık ve her testten sonra heyecanlandık. Meyve sineklerinde hem konma hem de beslenme anlamında zebra desenlerinin kovucu etkiye sahip olduÄŸunu tespit ettik.” dedi.

Meyve ağaçlarının gövdeleri ya da bahçe çitleri zebra deseniyle boyanabilir

Projenin günlük hayatta kolayca uygulanabileceğini dile getiren Fidan, şunları kaydetti:

“Zararlılarla mücadele için insanlar meyve aÄŸaçlarının gövdesini boyuyor. AÄŸaçların gövdesini sadece beyaz renkle deÄŸil, siyah ve beyaz renkler kullanarak zebra deseninde boyuyoruz. Aynı zamanda bahçe etrafındaki çitleri de zebra deseniyle boyayabiliriz. Kiraz, incir, viÅŸne, elma aÄŸaçlarında etkiyi gördük. Sinekleri yakalamak amacıyla aÄŸaçlara sarı, yeÅŸil, kırmızı, mavi gibi renklerde yapışkanlı levhalar asılıyor. AÄŸaç gövdesinin, çitlerin ya da levhaların zebra deseniyle boyanması birer alternatif. Zebra deseninin kovucu etkiye sahip olduÄŸunu gördük. Oldukça maliyetsiz ÅŸekilde ürünleri baÄŸ ve bahçedeki küçük meyve sineklerine karşı savunmak için bu yöntemin kullanılabileceÄŸine inanıyoruz.”

“20 sinekten 18’inin sarı renge, 2’sinin zebra desenine yöneldiÄŸi gözlemlendik”

Yusuf Mert Dalgıç da araştırmalarında üzerlerindeki siyah ve beyaz çizgilerin zebranın sıcaklığı dengelemesine, doğada kamufle olmaya ve zararlı kan emici böcekleri kendinden uzak tutmaya yaradığına dair bilgilerle karşılaştıklarını anlattı.

Zebra desenlerinin meyve sinekleri üzerinde de etkili olup olmayacağını belirlemek üzere testler yaptıklarını dile getiren Dalgıç, “Testlerde meyve sineklerimizin zebra deseni karşısındaki renklere daha çok yöneldiÄŸini, zebraların daha kovucu etkiye sahip olduÄŸunu gözlemledik. ÖrneÄŸin zebra deseni ile sarı rengi karşılaÅŸtırdığımız üç testte, 20 meyve sineÄŸinden 18’inin sarı renge, 2’sinin zebra desenine yöneldiÄŸi gözlemlendik.” dedi.

Mustafa Arslan da projenin özellikle meyve üreticilerinin daha fazla gelir elde etmesine yardımcı olabileceğini kaydetti.

Kaynak: AA