Sosyal medyaya ve doğum iznine yönelik düzenlemeleri de içeren kanun teklifi TBMM Genel Kurulunda

TBMM Genel Kurulunda, sosyal medyaya ve doÄŸum iznine yönelik düzenlemeleri de içeren Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda DeÄŸiÅŸiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 6 maddesi daha kabul edildi.

Kabul edilen maddelere göre, Sosyal Hizmetler Kanunu’ndaki deÄŸiÅŸiklikle, ilgili hükümler uyarınca, kapatılmasına karar verilen yatılı kuruluÅŸlarda, ihtiyaç duyulması halinde bakım faaliyetlerinin aksamaması ve hizmetin devamlılığını saÄŸlamak üzere merkezin olaÄŸan idari, mali, hukuki, mesleki ve diÄŸer tüm iÅŸleri valilikçe yürütülecek. Bu yetki çerçevesinde baÅŸka bir kuruluÅŸa nakli hemen yapılamayan kiÅŸilere, durumlarına uygun bir kuruluÅŸa yerleÅŸtirilinceye kadar ve azami 6 ay süreyle hizmet sunulmasına devam edilecek. Bu süreçte Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına baÄŸlı yatılı kuruluÅŸlarda görev yapan personel geçici olarak görevlendirilebilecek.

Gerçek kiÅŸi veya özel hukuk tüzel kiÅŸilerine ait sosyal hizmet kuruluÅŸlarının kurucu müdürü hakkında, “kurucu müdürün kuruluÅŸta hizmet verilen kiÅŸilere yönelik tehdit veya baskı ya da özgürlüğün keyfi engellenmesini de içeren fiziksel, cinsel, tıbbi, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar veren eylemlerden dolayı cezalandırılmasına karar verilmiÅŸ olması” ÅŸeklinde belirtilen eylemlerden dolayı adli kovuÅŸturma açılması halinde kovuÅŸturma sonuçlanıncaya kadar valilikçe bu düzenleme kapsamında belirtilen tedbirlerin alınmasına karar verilebilecek.

Teklifle, devlet koruması altında yetişen gençlerin istihdamı için aranan şartlar somut hale getiriliyor.

Buna göre, devlet koruması altında yetiÅŸen gençlerin hüküm kapsamında saÄŸlanan istihdam hakkından yararlanması için “hakkında korunma kararı veya Çocuk Koruma Kanunu uyarınca bakım tedbiri kararı alınmış olması, korunma kararı veya bakım tedbiri kararı devam ederken fasılalı olarak geçen yararlanma süreleri dahil en az 5 yıl kuruluÅŸ bakımı veya koruyucu aile sosyal hizmet modellerinden fiilen yararlanması ve reÅŸit olduÄŸu tarih itibarıyla fiilen yararlanmaya devam ediyor olması, korunma, bakım tedbir kararı veya Kanun’un ilgili hükmünde belirtilen himaye onayının sona erdiÄŸi tarih itibarıyla Türk vatandaşı olması, 14 yaşını doldurduÄŸu tarihten itibaren kuruluÅŸtan ya da koruyucu aile yanından hizmet aldığı süre boyunca fasılalı da olsa Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kayıtlarına göre 90 günden fazla izinsiz ayrılmamış olması, en az ortaöğretim mezunu olması, 18 yaşın doldurulduÄŸu ve korunma, bakım tedbir kararı veya himaye onayının sona erdiÄŸi tarihten itibaren 5 yıl içinde Bakanlığa baÅŸvuru yapmış olması ve baÅŸvuru tarihi itibarıyla 30 yaşından gün almamış olması” ÅŸartlarının tamamının taşınması gerekecek.

Düzenlemeyle, söz konusu şartlar kapsamında, hak sahibi olanların işe yerleştirilmeleri için izlenecek usul ve esaslar da belirleniyor.

Buna göre, kamu kurum ve kuruluşları tarafından hangi statüde olursa olsun dolu kadro ve pozisyonları toplamının binde biri, bu hüküm kapsamında istihdam edilecekler için ayrılacak ve her yıl belirtilen oranda kişi istihdam edilecek. Dolu kadro ve pozisyon toplamı binden az olan kamu kurum ve kuruluşlarına, talep edilmesi durumunda yerleştirme yapılacak. Hak sahipliği Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından onaylananların merkezi yerleştirme işlemleri, merkezi sınav sonuçlarına göre gerçekleştirilecek.

YerleÅŸtirme yapılacak kadro ve pozisyon sayısı 2 Sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında CumhurbaÅŸkanlığı Kararnamesi’ne tabi kurumların dolu memur kadroları ile sözleÅŸmeli personel pozisyonları ve işçi kadro sayılarının toplamının binde biri olacak. Toplam kadro ve pozisyon sayısının belirlenmesinde yerleÅŸtirme yapılacak yılın başındaki veriler esas alınacak. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından bu hüküm kapsamında hak sahiplerinin istihdam edileceÄŸi toplam kadro sayıları her kurum için tespit edilerek kurumlara bildirilecek.

Öğretmenlik alanları için Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenen yükseköğretim programlarından mezun olanlar Öğretmenlik Mesleği Kanunu hükümleri uyarınca istihdam edilecek. Milli Eğitim Akademisi ile ilişikleri disiplin soruşturması dışında bir sebeple kesilenler memur ünvanlı kadrolara atanacak. Kurumlarca teşkilat bazında dağıtımın bildirilmemesi halinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslar dahilinde resen yerleştirme yapılacak.

Hak sahipleri bu hüküm kapsamındaki istihdam hakkından yalnızca bir defa faydalanabilecek. Hak sahiplerinden herhangi bir kamu kurum ve kuruluÅŸuna yerleÅŸtirilip atama onayı alınanlar ile kamu kurum ve kuruluÅŸlarına ait kadro ve pozisyonlara her ne surette olursa olsun atananlar ve Öğretmenlik MesleÄŸi Kanunu’na göre hazırlık eÄŸitimine alınanlar bu hükümde verilen hakkı kullanmış sayılacak. Öğrenim düzeyinin göreve baÅŸlama sonrasında deÄŸiÅŸmesi genel hükümler dışında bir atama veya ünvan deÄŸiÅŸikliÄŸine hak teÅŸkil etmeyecek.

Kamu kurum ve kuruluşları, bu hükümde belirtilen haktan yararlanarak yerleştirilenlerin atama işlemlerinin sonucunu, herhangi bir nedenle işten ayrılan personele ilişkin belirlenecek bilgileri ve halen çalışmakta olanların bilgilerini yönetmelikte belirlenecek zaman içerisinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu Kuruma bildirecek. Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamı dışında kalan kurumların da bu hüküm kapsamında istihdamla yükümlü oldukları kadro ve pozisyonları Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirmeleri gerekecek. Ancak bu kurumlara yapılacak yerleştirmelerde ilgili kurumların talep ettikleri kadro ve statüler esas alınacak.

Öğrenim durumlarına bakılmaksızın hüküm kapsamına giren kiÅŸilerin özel sektörde çalıştırılmaları halinde, Sosyal Sigortalar ve Genel SaÄŸlık Sigortası Kanunu’nun ilgili hükümlerine göre ödenmesi gereken ve belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan malullük, yaÅŸlılık ve ölüm sigortası primi, kısa vadeli sigorta kolları primi ve genel saÄŸlık sigortası primi, sigortalı ve iÅŸveren hissesi primlerinin tamamı ile Ä°ÅŸsizlik Sigortası Kanunu’na göre ödenmesi gereken iÅŸsizlik sigortası primi, sigortalı ve iÅŸveren hissesinin tamamı sigortalının iÅŸe giriÅŸ tarihinden itibaren 5 yıl süre ile Hazine tarafından karşılanacak.

Bu kapsamda sağlanan prim teşvikinden işverenler yararlanacak ve Hazine tarafından işverene sağlanan sigortalı primi hissesi teşviki tutarının sigortalıya ödenmesi işverenden talep edilemeyecek. Bu kapsamdaki teşvikten faydalanabilmek için Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgelerinin kanuni süresi içinde verilmesi ve Hazine tarafından karşılanmayan primlerin kanuni süresi içinde ödenmesi gerekecek.

İşe yerleştirme yükümlülüğünün takip ve denetimine, yerleştirme yapılacak kadro ve pozisyonların belirlenmesine, merkezi sınav ve yerleştirme işlemlerine ilişkin usul ve esasları belirlemeye Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı yetkili olacak.

Merkezi Ä°zleme Sistemi’ne baÄŸlı kamera sistemleriyle elde edilen veriler

Sosyal Hizmetler Kanunu’ndaki deÄŸiÅŸiklikle, anayasal ilkeler gözetilerek, yatılı sosyal hizmet kuruluÅŸlarında sunulan sosyal hizmet kalitesinin artırılması, bireylerin ve kuruluÅŸların güvenliÄŸinin saÄŸlanması, bireylerin iyi olma halinin temini, acil durumlara hızlı ve etkili bir ÅŸekilde müdahale edilmesi ve suç iÅŸlenmesinin önlenmesi amacıyla yazılım destekli kamera sistemleri kurulacak.

Yatılı sosyal hizmet kuruluÅŸlarında sunulan hizmetlerin kalite ve verimliliÄŸinin artırılması, özel gereksinimli bireylerin ihtiyaçlarının tespit edilmesi, suç iÅŸlenmesinin önlenmesi ve acil durumlarda erken müdahalenin saÄŸlanması amacıyla Merkezi Ä°zleme Sistemi’ne baÄŸlı yazılım destekli kamera sistemlerinden yararlanılacak.

Bu çerçevede elde edilecek kişisel veriler adli veya idari soruşturmaya esas teşkil etmemesi halinde, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve ilgili mevzuatında gösterilen usul çerçevesinde, kayıt tarihinden 2 yıl geçtikten sonra silinecek. Bu veriler mahkeme kararı olmaksızın hiçbir kurum, kuruluş veya kişi ile paylaşılamayacak. Ancak kamu hizmetlerinin kalite ve verimliliğinin artırılması ile plan ve politika geliştirilebilmesi amacıyla bu verilerden anonim hale getirilmek suretiyle yararlanılabilecek.

Sosyal Hizmetler Kanunu’ndaki diÄŸer bir deÄŸiÅŸiklikle, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, bu düzenleme ile diÄŸer kanunlar ve CumhurbaÅŸkanlığı Kararnameleri ile Bakanlığa verilmiÅŸ olan görevleri kapsamında sunulan hizmetlerden yararlanacak kiÅŸi ve hanelerin tespiti, ulusal politika ve stratejilerin oluÅŸturulması ve sosyal yardımlardan yararlanacak kiÅŸilerin objektif ölçütlere göre belirlenmesinde kullanılmak üzere baÅŸvuru konusuyla ilgili olmak kaydıyla, sosyal yardım veya sosyal hizmet baÅŸvurusunda bulunan ya da halihazırda bu yardım ve hizmetlerden yararlanan kiÅŸiler ile bu kiÅŸilerin hanelerine ait taşınır, taşınmaz, sosyal güvenlik, sosyal yardım, saÄŸlık, gelir, gider, varlık, nüfus ve mali durumlarına iliÅŸkin her türlü veri ve bilgiyi gerçek ve tüzel kiÅŸilerden talep edebilecek.

Söz konusu veri ve bilgiler, genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile kamu tüzel kişiliğini haiz kurumlar ve sermayesinin yarısından fazlası doğrudan doğruya veya dolaylı olarak bu kurum ve kuruluşlara ait ortaklıklar ile kamu hizmeti sunan diğer tüzel kişilerden de doğrudan istenebilecek.

Bakanlık, bu kapsamda veri ve bilgilerin temin edilmesi, işlenmesi ve kaydedilmesi dahil bunlara ilişkin her türlü işlemi elektronik ortamda yapabilecek ve bunları arşivleyebilecek. Bu veri ve bilgiler, kullanıma açık hale gelmesi ya da Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca belirlenen şartların gerçekleşmesi halinde imha edilecek. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı yetkili olacak.

Aynı kanundaki deÄŸiÅŸiklikle, kadın konukevi hizmetinden yararlanan ve geliri bulunmayan veya meslek elemanının görüşü ve deÄŸerlendirme komisyonunun kararına göre yeterli geliri olmadığı deÄŸerlendirilen kadınlara ve çocuklara, Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Åžiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında geçici maddi yardım yapılmasına karar verilmemiÅŸ olması halinde, Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Åžiddetin Önlenmesine Dair Kanun’da belirtilen orana göre hiçbir kesinti yapılmaksızın net harçlık verilecek.

Konukevinde kalan kadınların beraberindeki öğrenim gören çocukları ile çeşitli nedenlerle öğrenimine devam etmeyen ve ücretli olarak bir iş yerinde çalışmayan çocuklarına, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı çocuk bakım kuruluşlarında kalan çocuklara verilen miktar kadar hiçbir kesinti yapılmaksızın net harçlık verilecek. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle belirlenecek.

Geçiş hükümleri

Sosyal Hizmetler Kanunu’nda yapılan deÄŸiÅŸiklikler nedeniyle hak kaybı oluÅŸmasının ve maÄŸduriyet yaÅŸanmasının önlenmesi için geçiÅŸ sürecine iliÅŸkin düzenleme yapılıyor. Buna göre, isteÄŸe baÄŸlı sigorta ödemelerine yönelik yapılan deÄŸiÅŸikliÄŸin yürürlüğe girmesinden önce gerçekleÅŸtirilen isteÄŸe baÄŸlı sigorta ile sosyal ekonomik destek bedelleri talep edilmeyecek.

Korunma kararı veya Çocuk Koruma Kanunu uyarınca bakım tedbiri kararı alınmış olanlara ilgili düzenlemede 5 yıl olarak düzenlenen süre şartı, bu hükmün yürürlüğe girdiği tarihte 16 yaşını doldurmuş olanlar için 2 yıl, 15 yaşını doldurmuş olanlar için 3 yıl, 14 yaşını doldurmuş olanlar için 4 yıl şeklinde uygulanacak.

Değişikliğin yürürlüğe girmesinden önce hak sahibi olanlardan daha önce istihdam hakkından yararlanmamış olanlar, bu hükmün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 12 ay içerisinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına başvurmaları halinde söz konusu istihdam hakkından yararlanabilecek. Bu kişilerin işe yerleştirilmeleri, hüküm değiştirilmeden önceki usul ve esaslara göre yapılacak.

Düzenlemenin “14 yaşını doldurduÄŸu tarihten itibaren kuruluÅŸtan ya da koruyucu aile yanından hizmet aldığı süre boyunca fasılalı da olsa Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kayıtlarına göre 90 günden fazla izinsiz ayrılmamış olmak” ÅŸartındaki sürenin hesabında hükmün yürürlük tarihinden önceki süreler dikkate alınmayacak.

Kanun teklifinin 12. maddesinin de kabul edilmesinin ardından TBMM BaÅŸkanvekili Pervin Buldan, birleÅŸime ara verdi. Aranın ardından komisyonun yerini almaması üzerine Buldan, birleÅŸimi saat 14.00’te toplanmak üzere kapattı.

Kaynak: AA