Taze sıkım zeytinyağı tüketiminin diz kireçlenmesini hafiflettiği ortaya çıktı

Türk bilim insanları tarafından yürütülen deneysel bir çalışmada, taze sıkım sızma zeytinyağından hazırlanan besinleri tüketen sıçanların diz kireçlenmesinin hafiflediği, eklem hasarının azaldığı tespit edildi.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Bilimsel Araştırma Projesi (BAP) kapsamında, Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul-Cerrahpaşa Üniversitesi Veteriner Fakültesi ve Dokuz Eylül Üniversitesi Veteriner Fakültesindeki bilim insanları tarafından taze sıkım sızma zeytinyağının diz kireçlenmesi tedavisindeki etkisine yönelik çalışma yapıldı.

Bu kapsamda, laboratuvar ortamında sıçanların dizine monosodyum asetat enjekte edilerek osteoartrit (kireçlenme) modeli oluşturuldu. Daha sonra hayvanlar taze sıkım sızma zeytinyağıyla hazırlanmış özel yemlerle 21 gün boyunca beslendi.

Çalışmada, taze sıkım sızma zeytinyağıyla beslenen sıçanların dizindeki kireçlenmenin hafiflediği ve serumlarında oksidan maddelerin azaldığı belirlendi.

Çalışmanın sonuçları, Clinical Rheumatology dergisinin son sayısında yayımlandı.

Proje koordinatörü ve SBÃœ Kanuni Sultan Süleyman EÄŸitim ve AraÅŸtırma Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji KliniÄŸi EÄŸitim Sorumlusu Prof. Dr. Cemil Ertürk, AA muhabirine yaptığı açıklamada, diz kireçlenmesinin genellikle “eklemin yıpranması” ÅŸeklinde algılandığını ancak hastalığın biyolojisinin damar sertliÄŸiyle benzerlik gösterdiÄŸini söyledi.

FotoÄŸraf: Hikmet Faruk BaÅŸer/AA

Diz kireçlenmesinin çok faktörlü bir hastalık olduÄŸunu belirten Ertürk, “Diz kireçlenmesinin en temel nedenlerinden biri mekanik yıpranmadır. Ancak iltihabi hastalıklar, genetik özellikler ve metabolik bozukluklar da sürece katkı saÄŸlar. Buna raÄŸmen, osteoartritin ana nedeni hala tam olarak bilinmemektedir.” dedi.

Diz kireçlenmesi olanlarda kötü kolesterol yüksek çıktı

Ertürk, yıllar içinde yaptıkları bilimsel çalışmalar sonucunda diz kireçlenmesi ile ateroskleroz (damar sertliği) arasında dikkat çekici benzerlikler bulduklarını anlattı.

Damar sertliÄŸine yönelik araÅŸtırmaların kendilerine yol gösterdiÄŸini aktaran Ertürk, “Aterosklerozda damar duvarına zarar veren temel etkenin oksitlenmiÅŸ kötü kolesterol (ox-LDL) olduÄŸunu biliyoruz. Paraksonaz-1 (PON-1) adlı koruyucu enzimin bu hastalıkta azaldığı da gösterilmiÅŸti. Biz de 2012’de yaptığımız çalışmada PON-1 düzeylerinin diz kireçlenmesi olan hastalarda belirgin ÅŸekilde düşük olduÄŸunu tespit ettik.” diye konuÅŸtu.

Prof. Dr. Ertürk, 2015’teki baÅŸka bir araÅŸtırmada osteoartritli hastalarda vücut yaÄŸ oranının çok yüksek, kas oranının ise sarkopeni nedeniyle belirgin ÅŸekilde düşük olduÄŸunu saptadıklarını belirterek, bu sonuçların diz kireçlenmesi ile yaÄŸ metabolizması arasında doÄŸrudan bir iliÅŸkiyi ortaya koyduÄŸunu söyledi. 2017’deki çalışmada ise ateroskleroza yol açan okside LDL’nin diz kireçlenmesi olan hastalarda da yüksek bulunduÄŸunu ifade eden Ertürk, bunun iki hastalık arasındaki biyokimyasal benzerliÄŸi güçlendirdiÄŸini aktardı.

“Taze sıkım sızma zeytinyağı sıçanlarda kıkırdak hasarını azalttı”

Ertürk, okside LDL ile mücadelede antioksidan besinlerin önemli olduğunu, Akdeniz ülkelerinde yaygın olarak tüketilen taze sıkım sızma zeytinyağının bu açıdan dikkat çektiğini kaydetti.

Çalışmada çok merkezli hayvan deneyleri yaptıklarını aktaran Ertürk, “Sıçanların dizlerine kimyasal olarak monosodyum asetat enjekte ederek osteoartrit oluÅŸturduk. Daha sonra bu hayvanları taze sıkım sızma zeytinyağıyla emdirilmiÅŸ özel yemlerle besledik. Taze sıkım sızma zeytinyağı verilen grupta serum ox-LDL düzeyleri ve oksidan maddeler belirgin ÅŸekilde azaldı. Histopatolojik incelemelerde osteoartrit hasarının hafiflediÄŸini gördük. Yani taze sıkım sızma zeytinyağı sıçanlarda kıkırdak yıkımını azalttı.” deÄŸerlendirmesinde bulundu.

Prof. Dr. Ertürk, araÅŸtırma sonuçlarının yanlış yorumlanmaması gerektiÄŸini vurgulayarak, “Tüm bu bulgular deÄŸerli olmakla birlikte, zeytinyağının osteoartriti tedavi eden bir ilaç gibi görülmesi doÄŸru deÄŸildir. Zeytinyağı ancak destekleyici bir besin olarak deÄŸerlendirilebilir. Ãœstelik bizimki bir hayvan deneyidir. Kesin sonuçlar için geniÅŸ ölçekli insan çalışmalarına ihtiyaç vardır.” ÅŸeklinde konuÅŸtu.

Kaynak: AA