Tüketicileri aldatıcı reklamlara karşı daha etkin koruyacak düzenleme 1 AÄŸustos’ta yürürlüğe girecek

Ticaret Bakanlığı, tüketicilerin hedefli reklamcılıktan yapay zekayla oluÅŸturulan tanıtımlara kadar aldatıcı uygulamalara karşı daha etkin korunmasını saÄŸlayacak yeni yönetmeliÄŸin 1 AÄŸustos’ta yürürlüğe gireceÄŸini bildirdi.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, dijitalleÅŸmeyle birlikte daha fazla reklam ve ilana maruz kalan tüketicilerin, aldatıcı reklamlara karşı daha etkin korunması için Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar YönetmeliÄŸi’nde deÄŸiÅŸiklik yapıldığı anımsatıldı.

Yeni yönetmeliÄŸin 1 AÄŸustos’ta yürürlüğe gireceÄŸine iÅŸaret edilen açıklamada, böylece, hedefli reklamcılıktan yapay zekayla oluÅŸturulan reklamlara, sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan tanıtımlardan indirimli satış reklamlarına kadar birçok alanda tüketicilerin korunmasına yönelik yeni kuralların uygulamaya alınacağı bildirildi.

Açıklamada, “Tüketicilerin çevrim içi davranışları ve kiÅŸisel verilerinin analiz edilerek belirli kiÅŸi veya gruplara özel reklam içeriklerinin sunulduÄŸu hedefli reklamcılık uygulamalarına iliÅŸkin düzenlemeler yapılmıştır. Buna göre reklam verenler, hangi kriterler kullanılarak tüketiciye gösterildiÄŸine ve bu kriterlerin nasıl deÄŸiÅŸtirilebileceÄŸine iliÅŸkin doÄŸrudan ve kolay ulaşılabilir bilgileri sunmaları ÅŸartıyla bu tür reklam uygulamalarını gerçekleÅŸtirebilecek.” ifadeleri kullanıldı.

Çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılmasının yasaklandığına dikkat çekilen açıklamada, şöyle denildi:

“Kamuoyunda influencer olarak bilinen sosyal medya etkileyicileri tarafından gerçekleÅŸtirilen paylaşımlarda, herhangi bir kazanç, indirimli ürün veya hizmet ya da bir etkinliÄŸe katılım yoluyla menfaat elde edilmesi durumunda, söz konusu paylaşımlarda açıkça reklam niteliÄŸinin anlaşılmasını saÄŸlayacak ÅŸekilde ‘reklam’ veya ‘tanıtım’ ibarelerinin kullanılması zorunlu hale getirilmiÅŸtir. Tüketicilere indirim ya da baÅŸka bir fayda saÄŸlanmasını bir ÅŸarta baÄŸlayan ÅŸartlı satış reklamları da indirimli satış reklamlarına iliÅŸkin kurallara tabi olacak. Ä°ndirimli satış reklamlarında, indirimin baÅŸlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat, üzeri çizilerek indirimden önceki fiyat olarak sunulabilecek. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlere iliÅŸkin reklamlarda ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınacak. Falcı, medyum, astrolog ve benzerleri tarafından verilen hizmet reklamları ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklam yasağı geniÅŸletilerek, yasa dışı ÅŸans oyunları da yasak kapsamına alındı.”

Açıklamada, tüketici şikayetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara açıklama yapma veya cevap verme hakkını kullanabilmesi için tanınan 72 saatlik sürenin 48 saate düşürüldüğü belirtilerek, bu süre içinde cevap verilmediği takdirde değerlendirmelerin doğrudan yayımlanacağı bildirildi.

Çevresel beyanlarda ispat zorunluluğu

Reklamlarda yapay zeka teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir ÅŸekilde belirtilmesinin zorunlu tutulduÄŸu aktarılan açıklamada, “Gerçek bir kiÅŸinin yapay zeka teknolojileri kullanılarak oluÅŸturulmuÅŸ dijital kopyasının, bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediÄŸi izlenimi verdiÄŸi ya da tavsiyede bulunduÄŸu reklamların yapılması yasaklanmıştır.” deÄŸerlendirmesinde bulunuldu.

Açıklamada, çevresel beyan içeren reklamlarda “çevre dostu” gibi genel içerikli kavram ve ibarelerin açıklama yapılmadan kullanılmasının yasaklandığı bildirilerek, “Çevresel beyanların, mal veya hizmetlerin yaÅŸam döngüsünün hangi aÅŸamasına iliÅŸkin olduÄŸunun belirtilmesi zorunlu hale getirilmiÅŸtir. Ayrıca çevresel beyan içeren reklamlarda belirtilen sertifika ve onayların yetkili kurum ve kuruluÅŸlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araÅŸtırma, test ve deÄŸerlendirme kuruluÅŸlarından alınan belgeler ile ispatlanması zorunlu tutulmuÅŸtur.” ifadeleri kullanıldı.

Takviye edici gıdaların, normal beslenme kapsamında tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimi uyandıracak şekilde reklamının yapılmasının yasaklandığı belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Bu ürünlerin, saÄŸlık beyanı kapsamına giren hususlar hariç olmak üzere karşılaÅŸtırmalı reklamı yapılabilecektir. Ticari reklam ve ilanlarda, tüketicilerin bilgi ve tecrübe eksikliÄŸinin istismar edilmesinin önlenmesi amacıyla akademik ünvanların yanıltıcı ve aldatıcı ÅŸekilde kullanılamayacağına iliÅŸkin hüküm yönetmeliÄŸe eklenmiÅŸtir. Satın alım sürecine iliÅŸkin doÄŸrulama yapılmasının mümkün olmadığı mecralardan alınan tüketici deÄŸerlendirmeleri yayınlanamayacaktır. Ayrıca deÄŸerlendirmelerin mal, hizmet, teslimat, satıcı veya saÄŸlayıcı gibi farklı baÅŸlıklar altında ayrı ayrı yayınlanması durumunda, bu deÄŸerlendirmelerin tümüne aynı alanda açık, anlaşılır, ayırt edilebilir ve kolaylıkla eriÅŸilebilir ÅŸekilde yer verilmesi zorunlu hale getirilmiÅŸtir. Bu yeni düzenlemelerle, tüketici haklarının korunması, piyasa ÅŸeffaflığının artırılması ve aldatıcı ticari uygulamalarla mücadelesini aynı kararlılıkla sürdürülecektir.”

Kaynak: AA