“Türk lirası mevduatlar 38 milyar lira arttı”

Hazine ve Maliye Bakanı Nebati, “20 Aralık’ta kimse devreye girmedi, sadece binlerce bireysel satıcı devreye girdi, adeta yarıştılar. O gece dövizini bozdurmak için adeta insanlar yarışa girdi.” dedi.

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, ekonomide devreye alınan yeni araçların ve adımların açıklandığı 20 Aralık’ta piyasaya herhangi bir müdahale olmadığını belirterek, “Kimse devreye girmedi, sadece binlerce bireysel satıcı devreye girdi, adeta yarıştılar.” dedi.

Bakan Nebati, A Haber ve A Para ortak yayınında ekonomi gündemine ilişkin soruları yanıtladı.

Son 3 aylık dönemde psikolojik bir harp olduÄŸunu aktaran Nebati, “Böyle bir psikolojiden içeriye doÄŸru oynadılar. Çok açık söylüyorum. Ufacık bir tasarrufu olanları çok hızlı bir ÅŸekilde ekonomiyi daraltacak ve döviz fiyatlarını yükseltecek ÅŸekilde kanalize ettiler. Bu geçen pazartesi itibari ile bitti.” dedi.

Nebati, CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan’ın Türkiye Ekonomi Modeli’nin önerilerini kamuoyuna ifade etmeye baÅŸladığı andan itibaren bazılarının büyük ÅŸok yaÅŸadığını dile getirerek, “Bireylerin adeta dolarını avrosunu bozdurmak için internet sitelerini dondurduÄŸu, çökerttiÄŸi bir güne dönüştü 20 Aralık. Sayın CumhurbaÅŸkanımızın bu modele iliÅŸkin tedbirleri sunduÄŸu gün tarihi bir gündür. 20 Aralık bundan sonra Türkiye’nin en önemli günlerinden birisi olarak anılacaktır.” diye konuÅŸtu.

20 Aralık’ın ekonomi ve siyasi literatürüne de girdiÄŸini vurgulayan Nebati, söz konusu gecenin aynı zamanda 3 ay boyunca ülke ekonomisini ciddi ÅŸekilde kilitleyenlerin bir kez daha hayal kırıklığına uÄŸradıkları önemli bir gece olduÄŸunu söyledi.

“Döviz bozdurmak için insanlar yarışa girdi”

Bakan Nebati, “o gece arka kapıdan dolar satıldı” iddialarına “Asla kesinlikle hiçbir ÅŸekilde kimse devreye girmedi. Sadece binlerce bireysel satıcı devreye girdi, adeta yarıştılar. O gece döviz bozdurmak için adeta insanlar yarışa girdi.” ÅŸeklinde cevap verdi.

Türkiye Cumhuriyeti ya da aklı başındaki her ülkenin bir anda her türlü enstrümanını ilgili yerlerde kullanacağına dikkati çeken Nebati, “Dünyada bütün merkez bankaları, bütün kamu maliyesi araçları bu iÅŸler içindir. Türkiye’de para politikasıyla mali politikanın birlikte yürüdüğü, her türlü kamu kurum kuruluÅŸlarının ilgililerinin yeknesak, bütüncül bir bakış acısıyla uyum içerisinde olduÄŸu bir sürecin içerisindeyiz.” deÄŸerlendirmesinde bulundu.

Nebati, ihracatın artırıldığı, teknolojik sanayinin geliştirildiği, teknolojik ürünlerin ve katma değeri yüksek ürünlerin sağlandığı, bunun için de selektif alanlarda ithalatı engelleyici, ihracatı arttırıcı alanları genişletecek adımların atıldığını ve atılacağını vurguladı.

“Yeni bir araç geliyor, proje kredileri”

Proje bankacılığının detaylarına da değinen Nebati, şunları kaydetti:

“Bundan sonra bizim belirlediÄŸimiz alanlarda, çok özel koÅŸullarda gerçekleÅŸtirilecek olan yatırımların ya da projelerin kredilerinin takip edilmesini de saÄŸlayacak bir yöntem geliÅŸtireceÄŸiz. Bu ne demek, siz Türkiye için stratejik öneme haiz önemli bir yatırım yapmak için geldiniz. Bankadan projenizi ortaya koydunuz ve bu projeniz katma deÄŸeri çok yüksek, ilgili bir yerde gerçekleÅŸtirilmesi de kısa sürede saÄŸlanacaksa, banka, o projeyi bizim de desteklediÄŸimiz yol ve yöntemlerle çok ucuz ve herkesin hayret edebileceÄŸi bir oranla o yatırımların gerçekleÅŸtirilmesini saÄŸlayacak. O yatırımların gerçekleÅŸtirilip gerçekleÅŸtirilmediÄŸini, elde edilecek ürünlerin dönüşümlerinin nasıl olduÄŸunu da takip edecek bir yöntem gelecek.”

Nebati, böylece proje olarak üretime yönelik bir alanda verilen krediyi sıkı şekilde takip edecek bir mekanizma oluşturulduğunu söyledi.

“Toplumun psikolojisiyle oynadılar”

Dolmabahçe’de yapılan zirveden sızan bazı ifadelere de açıklık getiren Nebati, “Finansal okur yazarlığı olanlar döviz fiyatlarındaki artışın karşılığının olmadığını görebilecek insanlar ama toplum finansal okur yazar olmak zorunda deÄŸil ve bilmiyor. Finansal okur yazar olmayanları yönlendiren, içeride hareketlendiren Türkiye’deki güçlerdir.” dedi.

Nebati, faiz arttırılmadan bu iÅŸin daha saÄŸlam bir ÅŸekilde çözüldüğünü toplumun göreceÄŸini vurgulayarak, “Kim ki döviz olarak zarar görmüşse, son 3 ayda siyasal parti yöneticilerine, gazetecilere, internette yayın yapanlara, özellikle önlerinde profesör, doçent, doktor titri olan insanlara gidin dava açın. Çünkü onlar serbest düşüş var dediler, 1 dolar 22 lira ÅŸeklinde swap anlaÅŸması yapıldı dediler. Hepsi sahte, yalan bilgiler. Tamamen manipüle eden bilgiler ve toplumun psikolojisiyle oynadılar.” ifadelerini kullandı.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun suç duyurularına değinen Nebati, kurumun daha hızlı şekilde hareket etmesi gerektiğini, sahte, yanıltıcı, spekülatif, manipülatif hatta ihanete varan söylemlerde bulunanlara derhal dava açması gerektiğini vurguladı.

“TÜİK rakamlarıyla oynamanız için deli olmanız lazım”

Nebati, 19 yıldır serbest piyasa ve kambiyo rejimiyle ilgili bir geri adım atılmadığının altını çizerek, şöyle devam etti:

“Borsa Ä°stanbul’umuz dünyanın en ÅŸeffaf kurumlarından bir tanesidir, birinci sıradadır. O kadar çok geniÅŸ imkanlara sahip. Türkiye Ä°statistik Kurumu (TÜİK), Avrupa Ä°statistik Ofisi’ne (Eurostat) baÄŸlı ve burada her an denetlenebilen, ÅŸeffaf ve her yıl ve Avrupa standartlarının üstünde iÅŸler yaptığı tescillenen bir kurum olmasına raÄŸmen TÜİK’i de berbat bir hale sokuyorlar. TÜİK 550 bin kalemde fiyat alıyor ve ayda 4 defa piyasadan fiyat alıyor. Dijital ortam çok geliÅŸtiÄŸi için de anlık fiyat alabiliyor. Buna müdahil olmanız, buranın rakamlarıyla oynamanız için deli olmanız lazım. Net söylüyorum, bu, ‘Ben uluslararası akredite olmuÅŸ bir kurum olmaktan çıkıyorum.’ demektir. Bunu hiçbir iktidar yapmaz, hiçbir TÜİK baÅŸkanı buna cesaret edemez.”

Merkez Bankasının da dünyanın en ÅŸeffaf merkez bankalarından birisi olmak zorunda olduÄŸunu vurgulayan Nebati, “Merkez Bankası ÅŸeffaftır. Bu ÅŸeffaflık içerisinde hesap verir, bilançolar açıktır. Bu rakamların üzerinde oynama yapması, kamu otoritesinin farklı yönlere gitmesi mümkün deÄŸil. Serbest piyasa ekonomisine yüzde 100 sadığız. Kambiyo rejimi asla vazgeçemeyeceÄŸimiz bir ÅŸey. Çünkü Türkiye, bunlar üzerinde yürüyor.” diye konuÅŸtu.

“Döviz kırıldı, umutlar farklılaÅŸtı”

20 Aralık’ın bir milat olduÄŸuna iÅŸaret eden Nebati, söz konusu tarihten itibaren küçük/büyük hiçbir yatırımcının manipülatif söylemleri ciddiye almadığını belirtti.

Nebati, eÅŸiyle birlikte pazara gittiÄŸini ve fiyatları yerinde incelediÄŸini kaydederek, “Ä°nsanlar ‘Ne oldu da Türkiye bir anda bu noktaya geldi’ diyor. Döviz kırıldı, umutlar farklılaÅŸtı. Satıcının da tüketicinin de davranışını anlıyorum.” dedi.

Yıl sonu büyüme beklentisinin de çift hane olacağına iÅŸaret eden Nebati, “Bir ülkede geleceÄŸe ait beklentiniz yoksa ÅŸirketinizi kapatırsınız. 2019’da 85 bin ÅŸirket açılmışken, aylarca evlerde kapalı kaldığımız 2020’de 103 bine yaklaÅŸmış bir ÅŸirket açılışı var. Umutsuz bir ülkede bu olmaz.” ÅŸeklinde konuÅŸtu.

Nebati, bazı kesimlerin yapılan çalışmalarla hazineye zarar verdiÄŸi yönünde iddialar ortaya atıldığını belirterek, “Borç stoku 4,5 trilyon lira artmış bir Türkiye mi, yoksa döviz fiyatları düştüğü için borç stoku azalmış, bilançolarını daha rahat bir ÅŸekilde uygulanabileceÄŸi, önünüzü görebileceÄŸiniz bir Türkiye mi? Döviz fiyatları rekabet edilebilir optimal seviyeye kendisi gelecek, hiçbir müdahalemiz yok. Hazinemizin veya Merkez Bankamızın üzerine gelecek bir yük yok, bunu 3 ay sonra göreceÄŸiz.” ifadelerini kullandı.

“Türk lirasına olan güven tesis edilmiÅŸtir”

Dövizdeki dalgalanmaların bittiğini sadece hafif salınım olduğunu dile getiren Nebati, dövizin rayına oturacağını söyledi.

Nebati, CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan’ın cuma günü yeni mevduat türünden 23,8 milyar lira faydalanıldığına yönelik açıklamalarını anımsatarak, “Åžimdi, Türk lirası mevduatlar 38 milyar lira arttı. VatandaÅŸ dolarını, avrosunu bozduruyor Türk lirasına geçiyor. Türk lirasına olan güven tesis edilmiÅŸtir. Katılım bankalarımızda bugün girdi gayet iyiydi, rakamlar 1,5 milyar lira oldu.” diye konuÅŸtu.

Maliyenin sabit gelirlilerin maaşlarına yönelik yapılacak çalışmalara kesinlikle engel olmayacağını vurgulayan Nebati, bunu yaparken de maliye politikalarında ve bütçede asla disiplinsizlik yapmayacaklarını aktardı.

“Yüzde 12’lere, çift haneli büyümeye doÄŸru gidiyoruz”

Nebati, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) sürecinde vatandaşın maÄŸduriyetini gidermek adına birçok adımlar atıldığını dile getirerek, “Geçici olarak getirilen ÅŸeylerden vakti zamanında vazgeçersiniz. Salgın döneminde hiçbir insan zarar görmesin diye eÅŸel mobil uyguladık. Salgın bitti, ekonomi canlı, yüzde 12’lere, çift haneli büyümeye doÄŸru gidiyoruz, ülkede çarklar dönüyor, ihracat da patlama yaparken eski yöntemlere devam edemeyiz. Türkiye dinamik bir ülke, kamu maliyesi önemli.” dedi.

Bu açıklanan modelin ardından birçok sivil toplum örgütü ve piyasa temsilcileriyle toplantılar yapacaklarını dile getiren Nebati, ilk olarak Londra’ya gideceklerini ve yabancı yatırımcılarla buluÅŸacaklarını ifade etti.

Nebati, bunun akabinde de çeÅŸitli yurt içi ve yurt dışı ziyaretlerde bulunacaklarını kaydederek, “Swap anlaÅŸmalarıyla ilgili Merkez Bankası görüşmelerini sürdürüyor. Swap anlaÅŸmaları hemen hemen neticelendi. Ä°yi anlaÅŸmalar geliyor, çok çok yakın bir zamanda.” deÄŸerlendirmesinde bulundu.

Kaynak: AA