Türkiye, yenilenebilir enerjide dünyanın en büyük 10 ülkesinden biri olma yolunda

Uluslararası Enerji Ajansı BaÅŸkanı Fatih Birol, Türkiye’nin yenilenebilir enerji kapasitesinin gelecek 5 yıl içinde yüzde 64 büyümesini öngördüklerini belirtti.

Birol, IEA’nın bugün yayımlanan “Yenilenebilir 2022: Analiz ve 2027’ye Yönelik Öngörüler” baÅŸlıklı yıllık raporu ve Türkiye’deki yenilenebilir enerjinin geliÅŸimine iliÅŸkin AA muhabirine deÄŸerlendirmelerde bulundu.

Dünyada yenilenebilir enerjinin son 20 yılda çok hızlı büyüdüğünü söyleyen Birol, gelecek 5 yılda özellikle enerji krizinin de etkisiyle bu büyümenin olağanüstü bir noktaya ulaşacağını dile getirdi.

Birol, gelecek 5 yıllık dönemde küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin 2 bin 400 gigavat artacağı bilgisini paylaşarak, şöyle konuştu:

“Bu büyüme, son 20 yıldaki büyümeye ve Çin’in ÅŸu andaki elektrik kapasitesine de neredeyse eÅŸit. Bu olaÄŸanüstü büyümenin iki sebebi var. Birincisi, birçok ülke yenilenebilir enerjiyi sadece çevre dostu deÄŸil, enerji arz güvenliÄŸinde de çok önemli bir opsiyon olarak düşünüyor. Ä°kinci sebep de yenilenebilir enerji maliyetleri, fosil yakıt fiyatlarına göre çok daha düşük. Yani, ekonomik olarak da yenilenebilir önemli bir seçim haline geldi. Bu açıdan, yenilenebilir enerjinin olaÄŸanüstü bir büyüme dönemine girdiÄŸini görüyoruz.”

Yenilenebilir enerjideki büyümenin arkasındaki ana faktör arz güvenliği ve düşük maliyetler

Yenilenebilir enerji yatırımlarının finansmanı konusunda da sinyallerin aynı şekilde olumlu olduğunu kaydeden Birol, birçok hükümetin yenilenebilir enerjiye şu ana kadar görülmemiş şekilde destek verdiğini anlattı.

Özellikle dört büyük ekonomi olan Çin, Hindistan, ABD ve AB’nin yenilenebilir enerji yatırımlarını finansal olarak desteklediÄŸini ve yatırımcılara çok elveriÅŸli ÅŸartlar sunduklarını dile getiren Birol, “O yüzden büyüme bu kadar dev adımlarla ilerliyor. Ä°klim deÄŸiÅŸikliÄŸi ÅŸu anda yenilenebilir enerjideki büyümenin arkasındaki ana faktör deÄŸil. Ana faktör enerji güvenliÄŸi ve yenilenebilir enerjinin diÄŸer yakıtlara göre daha ucuz olması.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’deki büyümenin yüzde 75’i güneÅŸ ve rüzgardan

Birol, dünyada yenilenebilir enerjideki büyümenin Türkiye’de de görüldüğüne dikkati çekerek, IEA’nın Türkiye’ye iliÅŸkin ÅŸu öngörülerini paylaÅŸtı:

“Türkiye’de yenilenebilir enerjinin 5 yıl içinde yüzde 64 seviyesinde büyüyeceÄŸini görüyoruz. Bu büyümeyle Türkiye Avrupa’da yenilenebilir enerjide dördüncü büyük piyasa olurken, dünyada da ilk 10’a girmiÅŸ oluyor. Yenilenebilir enerjideki bu büyümenin yüzde 75’i rüzgar ve güneÅŸten gelecek. Ayrıca, Türkiye’deki jeotermal enerji büyümesi de çok yüksek. Türkiye Endonezya ile neredeyse aynı ÅŸekilde liderlik yapıyor bu alanda.”

IEA’nın raporundaki Türkiye’ye iliÅŸkin bulgulara göre, Türkiye’nin yenilenebilir enerji kapasitesinin yüzde 64 artışla 2027 itibarıyla toplamda 90 gigavata ulaÅŸması bekleniyor. Toplam kapasite artışında yüzde 49 ile güneÅŸ enerjisi başı çekerken, rüzgar enerjisinin bu artışın yüzde 24’ünü oluÅŸturacağı öngörülüyor.

Türkiye’nin, bu büyümeyle 2027 itibarıyla Çin, ABD, Hindistan, Almanya, Brezilya, Ä°spanya, Japonya, Avustralya ve BirleÅŸik Krallık’ın ardından dünyada en yüksek yenilenebilir enerji kapasitesine sahip ülkeler arasında 10’uncu sıraya yükselmesi bekleniyor.

Temiz enerjiye yatırımlar 1,5 trilyon dolarla fosil yakıtlardan yüksek

Dünyada fosil yakıtlara yatırımların yıllık 1 trilyon dolarla devam etmesine rağmen temiz enerjinin gerisinde kaldığını söyleyen Birol, temiz enerjiye 1,5 trilyon dolar yatırım yatırım olduğu bilgisini verdi.

Birol, buna rağmen temiz enerji yatırımlarının iklim hedeflerine ulaşabilmek için yeterli olmadığının altını çizerek, şu ifadeleri kullandı:

“Fosil yakıtların hala yatırım almasının sebebi birçok yatırımcının dünyanın iklim hedeflerine ulaşılamayacağını düşünüp yatırımlarını buna göre yapması. Bu da beraberinde bir iÅŸ riski barındırıyor. Aldıkları kararların karlı olup olmayacağını zaman gösterecek ama her halükarda temiz enerjiye çok güçlü bir yatırım var. Bunun da ana sebebi iklim deÄŸiÅŸikliÄŸi deÄŸil, enerji güvenliÄŸi ve bu kaynakların ucuz olması.”

“GeliÅŸmiÅŸ ülkelerin ekonomik ve ahlaki sorumluluÄŸu var”

GeliÅŸmekte olan ülkelerde yenilenebilir enerjinin geliÅŸiminin önemine de deÄŸinen Birol, Çin ve Hindistan’ın bu alanda ilerleme saÄŸladığını fakat Afrika ülkelerine daha fazla kafa yorduÄŸunu anlattı.

Birol, Afrika’da her iki kiÅŸiden birinin elektrik kullanamadığını fakat bu ülkelerde güneÅŸ enerjisi potansiyelinin de yüksek olduÄŸunu belirterek, ÅŸunları kaydetti:

“Afrika’nın güneÅŸ enerjisinden çok daha fazla faydalanması lazım ama yatırımlar o kadar fazla deÄŸil. Bu bakımdan, geliÅŸmiÅŸ ülkelerin bu noktada ekonomik ve ahlaki bir sorumluluÄŸu var. Ayrıca, uluslararası yatırım bankaları, Dünya Bankası gibi kuruluÅŸların bu ülkelere yatırımların hızlanması için uygun ÅŸartlarda finansman saÄŸlaması gerekiyor. Hem uluslararası yatırım ve kalkınma bankalarına hem de geliÅŸmiÅŸ ülkelere çok önemli rol düşüyor.”

Yenilenebilir kaynaklar 2025 itibarıyla en büyük elektrik kaynağı olacak

IEA’nın Yenilenebilir 2022 raporuna göre, küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin 2027’ye kadar 2 bin 400 gigavat artarak 5 bin 650 gigavata ulaÅŸması bekleniyor. Gelecek 5 yılda yenilenebilir enerjideki beklenen büyüme, dünyada son 20 yıldaki büyümeye eÅŸit.

Öngörülen 2 bin 400 gigavatlık artışın 1070 gigavatını Çin, 280 gigavatını ABD, 425 gigavatını Avrupa ve 145 gigavatını Hindistan’ın devreye alacağı hesaplanıyor.

Gelecek 5 yılda küresel elektrik kapasitesindeki artışın yüzde 90’ının da yenilenebilir kaynaklardan saÄŸlanacağı ve 2025 itibarıyla bu kaynakların kömürü geride bırakarak en büyük elektrik kaynağı olacağı öngörülüyor.

Yenilenebilir kaynakların elektrik üretimindeki payının 2017 itibarıyla mevcut yüzde 28 seviyesinden yüzde 38’e yükselmesi beklenirken, bunun yüzde 20’sini güneÅŸ ve rüzgarın oluÅŸturacağı hesaplanıyor.

Toplam küresel güneş enerjisi kurulu gücünün 5 yılda 1500 gigavat artarak 2 bin 350 gigavata ulaşacağı, 2026 itibarıyla doğal gazı ve 2027 itibarıyla kömürü geride bırakarak en büyük elektrik kaynağı olacağı tahmin ediliyor.

Yenilenebilir enerjideki 2027’ye kadar öngörülen toplam büyümenin yüzde 60’ı tek başına güneÅŸ enerjisinden saÄŸlanıyor.

Rüzgar enerjisi kurulu gücünün ise bu dönemde yaklaşık iki katına çıkması, yeni kara rüzgar santrallerinin kapasitesinin 570 gigavat artması beklenirken, deniz üstü rüzgar enerjisi kapasitesindeki artışın yenilenebilir enerjideki toplam artışın neredeyse yüzde 20’sini oluÅŸturacağı öngörülüyor.

Güneş ve rüzgar enerjisindeki güçlü büyüme sonucunda hidroelektrik, dünyadaki en büyük üçüncü yenilenebilir enerji kaynağı konumuna geriliyor.

Kaynak: AA