Türkiye’de kan kanseri hastaları için “hücre” tedavisi dönemi baÅŸladı

SaÄŸlık Bakanı Kemal MemiÅŸoÄŸlu, kan kanserlerinin tedavisinde kullanılan ve bir süredir klinik çalışmaları devam eden CAR-T hücre tedavisinin Türkiye’de uygulanmaya baÅŸladığını ve ilk sonuçların hastalar açısından umut verici olduÄŸunu bildirdi.

Bakan MemiÅŸoÄŸlu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Türkiye’nin saÄŸlık ve biyoteknoloji alanında önemli bir eÅŸiÄŸi geride bıraktığını belirterek, bu tedavinin artık yerli imkanlarla hastalara sunulabildiÄŸini söyledi.

Türkiye SaÄŸlık Enstitüleri BaÅŸkanlığı (TÃœSEB) bünyesinde kurulan Hücre ve Gen Tedavileri Ãœretim ve Klinik Uygulama Merkezinin (HÃœGEM) Ankara’daki Etlik Åžehir Hastanesi çatısı altında faaliyet gösterdiÄŸine iÅŸaret eden MemiÅŸoÄŸlu, bu çalışmalar sonucunda dünyada yalnızca birkaç ülkede uygulanabilen ve yüksek maliyetli bir tedavi olan CAR-T’nin Türkiye’de yapılabilir hale geldiÄŸini anlattı.

Bakan MemiÅŸoÄŸlu, “CAR-T dediÄŸimiz kan kanserleriyle ilgili dünyanın birkaç ülkesinin yapabildiÄŸi ve çok büyük maliyetlerle yaptığı tedavileri Türkiye’de yapabilir hale geldik. Etlik Åžehir Hastanemizde hekimlerimiz ÅŸu anda yaklaşık 10 hastaya bunu uyguladılar. Hastaların birçoÄŸu neredeyse iyileÅŸmiÅŸ durumda.” dedi.

Türkiye’de ilk olarak Etlik Åžehir Hastanesi’nde uygulanan bu tedavinin Akdeniz Ãœniversitesi’nde de baÅŸladığını bildiren MemiÅŸoÄŸlu, “BaÅŸka laboratuvarlarımızda hastanelerimiz de baÅŸlayacak. Bu konudaki ilk örnek Etlik Åžehir Hastanesi ve TÃœSEB iÅŸin koordinasyonunda, bunu yapan bütün hocalarımıza teÅŸekkür ediyorum.” ÅŸeklinde konuÅŸtu.

Ä°lk uygulama Etlik Åžehir Hastanesi’nde

Türkiye’de ilk kez Etlik Åžehir Hastanesi’nde uygulanan CAR-T tedavisi kapsamındaki çalışmaların yer aldığı HÃœGEM de kapılarını Anadolu Ajansına (AA) açtı.

Merkez ve Hematoloji Kliniği ve Kemik İliği Transplantasyon Ünitesi Sorumlu Hekimi Doç. Dr. Ahmet Kürşad Güneş, tedavinin hastanın kendi bağışıklık hücrelerinin yeniden programlanmasına dayandığını anlattı.

Bu yöntemde hastadan alınan T hücrelerinin laboratuvarda genetik olarak deÄŸiÅŸtirilerek kanser hücrelerini tanıyıp yok edecek hale getirildiÄŸini ve tekrar hastaya verildiÄŸini aktaran GüneÅŸ, “Hedefe yönelik tedaviler ya da bu akıllı ilaçların bir üst basamağı olarak nitelendirebiliriz. Burada tedavi amaçlı kullandığımız hastamızın kendi hücreleri, bu hücreleri tümöre özgü programlayarak tekrar hastaya verdiÄŸimiz bir tedavi yöntemi.” bilgisini paylaÅŸtı.

18 yaş üstü hastalara uygulanıyor

GüneÅŸ, CAR-T tedavisinin özellikle lenfoma, bazı lösemi türleri ve multipl miyelom gibi kan kanserlerinde kullanıldığını belirterek, “ÃœrettiÄŸimiz ürün, lenfoma ve lösemi için kullanılan bir ürün. Her kanser tipi için geçerli bir ürün deÄŸil.” dedi.

Tedavinin ilk aşamada 18 yaş ve üzerindeki erişkin hastalarda başladığını ifade eden Güneş, bir hastanın tetkiklerinde hastalığın tamamen kaybolduğunun görüldüğünü ve takibinin sağlıklı şekilde devam ettiğini söyledi.

Güneş, ilk etapta erişkin hastalarda uygulanan tedavinin ilerleyen süreçte çocukluk çağı lösemi hastalarında da kullanılmasının hedeflendiğini bildirdi.

Kök hücre nakli hastaları da tedavi için aday

Doç. Dr. Ahmet Kürşad Güneş, CAR-T hücre tedavisine aday hastalar konusunda ise şu bilgileri verdi:

“Halk arasında kemoterapi olarak bilinen tedavilere yeterli yanıt elde etmemiÅŸ ya da yeterli bir yanıt elde etmiÅŸ erken dönemde nüksetmiÅŸ hastalar ÅŸu anda CAR-T tedavisi için en uygun hastalar gibi görünüyor. Burada kök hücre nakli tedavisi olmuÅŸ hastalar da CAR-T tedavisi için adaydır. Daha sonra bilimsel danışma kurulu olarak hastanın uygulamasıyla ilgili aÅŸamalara geçmiÅŸ bulunuyoruz.”

Akıllı hücre tedavisi

HÃœGEM Merkez Sorumlusu Prof. Dr. Fatma Duygu Özel Demiralp da hücresel tedavilerin tüm dünyada kiÅŸiye özel tedavilerin vazgeçilmez unsurlarından olduÄŸuna dikkati çekerek, “Hücrelerinizi bir akıllı ilaç gibi ‘akıllı hücre’ haline getirerek kan kanseri dediÄŸimiz kanserlerde kullanılacak bir tedavi unsuru haline getiriyoruz.” diye konuÅŸtu.

Demiralp, CAR-T tedavilerinin dünyadaki kullanımlarının giderek arttığına iÅŸaret ederek, “Ãœlkemizde bir klinik çalışma olarak TÃœSEB uhdesinde kanser enstitümüzle yürüttüğümüz bir çalışmanın bize gösterdiÄŸi ilk ÅŸey de bu tip hücresel tedavilerin kesinlikle ülkemizde üretilmesi gerekliliÄŸi. Bunlar uzun soluklu tedaviler.” deÄŸerlendirmesinde bulundu.

Merkeze gelen kan örneğinin kalite kontrolleri yapıldıktan sonra 12 günlük bir üretim aşamasının başladığını aktaran Demiralp, bunun kombine bir tedavi olduğunu ifade ederek, şunları kaydetti:

“Bir hücresel immünoterapi. Bu akıllı hücreler zamanında ve birtakım diÄŸer klinik tedavilerle kombine olarak verildiÄŸinde baÅŸarı ÅŸansı çok yüksek. Yüzde 80-85’lerin üzerindeki bu baÅŸarıyı elde edebilmemiz için ülkemizde üreterek bizim klinisyenlerimizle yaklaşık birkaç aylık tedavi sürecinizin planlanması, programlanması, doÄŸru zamanda üretilmesi ve doÄŸru zamanda size geri verilmesi gerekiyor.”

Kaynak: AA