Türkiye’nin arabuluculuÄŸuyla Somali ile Etiyopya’nın imzaladığı Ankara Bildirisi dünya basınında geniÅŸ yer buldu
Türkiye'nin arabuluculuğuyla Somali ile Etiyopya'nın imzaladığı Ankara Bildirisi dünya basınında geniş yer buldu
Somali ile Etiyopya arasında yaklaşık bir yıldır devam eden bölgesel gerilimi Türkiye’nin arabuluculuÄŸunda sona erdiren Ankara Bildirisi dünya basınında geniÅŸ yer buldu.
Afrika Boynuzu ülkelerinden Etiyopya ile Somali arasında bir süredir devam eden Somaliland krizi Türkiye’nin kolaylaÅŸtırıcılığında çözüm yoluna girdi.
Dünya basını bu tarihi gelişmeyi farklı manşetlerle kamuoyuna duyurdu.
ABD
ABD merkezli haber ajansı Associated Press (AP) Ankara Bildirisi ile ilgili haberinde “Etiyopya ve Somali, ayrılıkçı Somaliland bölgesi konusunda ‘teknik görüşmeler’ yapma konusunda anlaÅŸtı” baÅŸlığını kullandı.
Türkiye’nin daha önce her iki ülkenin dışiÅŸleri bakanları arasında iki tur görüşmeye ev sahipliÄŸi yaptığı hatırlatılan haberde, “Türkiye, Somali ile yakın baÄŸlar kurdu ve yakın zamanda savunma, petrol ve gaz arama alanında iÅŸbirliÄŸine yönelik anlaÅŸmalar imzaladı. Ayrıca Etiyopya ile ekonomik ve ticari baÄŸları da var.” deÄŸerlendirmesinde bulunuldu.
ABD merkezli Bloomberg’in “Etiyopya ve Somali, Türkiye’nin aracılık ettiÄŸi anlaÅŸmayla anlaÅŸmazlığı azaltmayı kabul etti” baÅŸlığıyla manÅŸete taşıdığı haberinde, CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan’ın “Somali ve Etiyopya arasında barış ve iÅŸbirliÄŸine dayalı yeni bir baÅŸlangıç ​​için ilk adımı attık” ifadelerine yer verildi.
Haberde, Türkiye’nin iki ülke arasındaki anlaÅŸmazlıkların çözümüne iliÅŸkin arabulucu rolüne deÄŸinilerek, “Bu hareket, Türkiye’nin Afrika’daki etkisini geniÅŸletme ve Somali’ye ait açık deniz petrol bloklarını keÅŸfetmek için bir araÅŸtırma gemisi göndererek enerji güvenliÄŸini güçlendirme giriÅŸimleriyle aynı zamana denk geldi.” denildi.
Avrupa
Alman haber kanalı Deutsche Welle (DW), “Türkiye, Etiyopya ile Somali’nin husumeti sonlandırmak için anlaÅŸtığını söylüyor” baÅŸlığıyla manÅŸete taşıdığı haberinde, “AnlaÅŸma, Türkiye CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan’ın yardımıyla saÄŸlandı.” ifadelerine yer verdi.
Haberde ÅŸu ifadelere yer verildi:
“Türkiye’nin yayımladığı bildiriye göre, taraflar Etiyopya’nın Somali Federal Cumhuriyeti’nin egemen otoritesi altında denize “güvenilir, emniyetli ve sürdürülebilir eriÅŸimini” garanti altına alacak ticari düzenlemeler ve ikili anlaÅŸmalar üzerinde yakın bir ÅŸekilde birlikte çalışmayı kabul etti.”
CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan’ın bu bildiriyi “tarihi bir geliÅŸme” olarak nitelendirdiÄŸi belirtilen haberde, “İki ülke arasında teknik görüşmelerin en geç 2025 yılı Åžubat ayı sonunda baÅŸlaması, 4 aylık bir süre içinde tamamlanması ve olası anlaÅŸmazlıkların Türkiye’nin de yardımıyla çözülmesi öngörülüyor.” deÄŸerlendirmesinde bulunuldu.
Fransız haber kanalı France 24’ün “Türkiye, Etiyopya ve Somali’nin husumeti sona erdirmek için uzlaÅŸmaya vardığını söyledi” baÅŸlığıyla manÅŸete taşıdığı haberinde, “CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan, ÇarÅŸamba günü yaptığı açıklamada, Somali ve Etiyopya’nın Ankara’da Türkiye’nin arabuluculuÄŸunda saatlerce süren görüşmelerin ardından yaklaşık bir yıldır devam eden ÅŸiddetli anlaÅŸmazlığa son vermek üzere anlaÅŸmaya vardıklarını söyledi.” ifadeleri kullanıldı.
Haberde, CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan’ın, bu anlaÅŸmanın, karayla çevrili Etiyopya’nın denize eriÅŸimini güvence altına alacak bir yol getireceÄŸine inandığı sözlerine yer verilerek, iki ülke arasındaki olası anlaÅŸmazlıkların “gerektiÄŸinde Türkiye’nin desteÄŸiyle diyalog yoluyla çözülmesinin öngörüldüğü” belirtildi.
Asya ve Afrika
Al Jazeera, “Türk lider, Somali ve Etiyopya’nın gerginliÄŸi sona erdirmek için uzlaÅŸmaya vardığını söyledi” baÅŸlığıyla yayımladığı haberde, “Türkiye CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan, Somali ve Etiyopya’nın, Somaliland bölgesi ve denize kıyısı olmayan Etiyopya’nın deniz eriÅŸimi çabaları konusunda yaÅŸadıkları anlaÅŸmazlıkları çözmek için ortak bir bildiri üzerinde anlaÅŸtıklarını duyurdu.” ifadeleri kullanıldı.
Hindistan merkezli haber sitesi Firstpost, yaÅŸanan geliÅŸmeyi “Türkiye’nin ErdoÄŸan’ı Somaliland’ın bağımsızlığı konusunda Somali-Etiyopya anlaÅŸmazlığında arabuluculuk yapıyor” baÅŸlığıyla manÅŸete taşıdı.
Haberde, hem Etiyopya hem de Somali ile “güçlü baÄŸları” olan Türkiye’nin, anlaÅŸmazlığa arabuluculuk yapmaya çalıştığı belirtilerek, “Ankara, Somali’ye kalkınma yardımı saÄŸlıyor ve güvenlik güçlerini eÄŸiterek, önemli bir küresel nakliye rotası boyunca etkisini artırıyor. Türkiye, daha önce DoÄŸu Afrika komÅŸuları arasında iki tur müzakereye ev sahipliÄŸi yaptı.” denildi.
All Africa haber sitesinin “Etiyopya ve Somali, tarihi ‘Ankara Bildirisi’nde İşbirliÄŸi Taahhüdünde Bulundu” baÅŸlıklı haberinde, “Türkiye CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan’ın görüşmeleri kolaylaÅŸtırmadaki rolü geniÅŸ çapta övüldü.” ifadeleri kullanıldı.
Haberde, anlaÅŸmanın, Afrika Boynuzu’nda bölgesel istikrarın ve ekonomik iÅŸbirliÄŸinin artırılması yönünde kritik bir adım olarak görüldüğüne dikkat çekilerek, “Her iki taraf da Türkiye’nin taahhütleri uygulama ve gelecekteki anlaÅŸmazlıkları diyalog yoluyla çözme konusundaki devam eden desteÄŸini memnuniyetle karşıladı.” deÄŸerlendirmesi yapıldı.
Etiyopya
Etiyopya devlet televizyonu Fanabc’nin haberinde ise “Etiyopya ve Somali, karşılıklı yarar için barışı ve kalkınmayı teÅŸvik etmek amacıyla bir anlaÅŸmaya vardı” baÅŸlığı kullanıldı.
Haberde, CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan’ın her iki ülke arasındaki iÅŸbirliÄŸinin “geçmiÅŸe deÄŸil geleceÄŸe odaklandığı” deÄŸerlendirmesine yer verilerek, “Etiyopya ve Somali, Türkiye CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan’ın Ankara’da arabuluculuk yaptığı anlaÅŸmanın ardından, iki halkın karşılıklı çıkarları doÄŸrultusunda anlaÅŸmazlığı sona erdirmek, barış ve kalkınmayı teÅŸvik etmek için bir anlaÅŸmaya vardı.” ifadeleri kullanıldı.
Etiyopya’nın resmi haber ajansı ENA’nın “Etiyopya ve Somali, iÅŸbirliÄŸini geliÅŸtirmek için Türkiye’nin arabuluculuk ettiÄŸi görüşmelerde anlaÅŸmaya vardı” baÅŸlığını kullandığı haberde, bu anlaÅŸmanın iki ülke arasındaki yanlış anlaşılmaların giderilmesi açısından önemli bir geliÅŸme olduÄŸu deÄŸerlendirmesinde bulunuldu.
Haberde, Türkiye’nin Afrika Boynuzu’nda barış saÄŸlanması için çabaladığı kaydedilerek, CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan’ın son birkaç aydır Etiyopya ve Somali arasında dışiÅŸleri bakanları düzeyinde bir dizi görüşmeyi kolaylaÅŸtırma inisiyatifini aldığı vurgulandı.
Etiyopya merkezli haber sitesi Borkena, “Etiyopya ve Somali, Türkiye’nin arabuluculuÄŸundaki barış görüşmelerinde Ankara Bildirisi’ni imzaladı” baÅŸlığıyla manÅŸete taşıdığı haberinde, “Etiyopya ile Somali arasında tırmanan gerginlik, Türkiye arabuluculuÄŸunda Ankara’da gerçekleÅŸtirilen görüşmelerin ardından, en azından ÅŸimdilik sona ermiÅŸ görünüyor.” ifadelerine yer verildi.
Haberde, Türkiye’ye dikkat çekilerek, “Görüşmeleri Recep Tayyip ErdoÄŸan kolaylaÅŸtırdı. Türkiye, Somali ile askeri baÄŸlarına raÄŸmen kendisini tarafsız arabulucu olarak görüyor; Somali’de Türkiye dışında en büyük askeri üslerinden birini iÅŸletiyor.” ifadeleri kullanıldı.
Somali
Somali resmi haber ajansı SONNA’nın “Somali ve Etiyopya, tarihi Ankara Bildirisi’nde geliÅŸmiÅŸ iÅŸbirliÄŸi taahhüdünde bulundu” baÅŸlığı ile yayımladığı haberinde, CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan’ın ev sahipliÄŸinde Ankara’da gerçekleÅŸtirilen toplantıda Somali ve Etiyopya liderlerinin karşılıklı saygı ve iÅŸbirliÄŸine olan baÄŸlılıklarını yeniden teyit ettiÄŸi bildirildi.
Haberde, teknik müzakerelerin gelecek yılın ÅŸubat ayı sonunda baÅŸlaması ve Türkiye’nin kolaylaÅŸtırıcılığıyla dört ay içinde sonuçlanması beklendiÄŸi belirtilerek,” Liderler, Türkiye’nin bu taahhütleri uygulamadaki yardımını memnuniyetle karşıladılar ve CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan’ın sürekli desteÄŸiyle diyalog ve barışçıl yollarla her türlü farklılığı çözme sözü verdiler. Türkiye CumhurbaÅŸkanı’nın sürece olan baÄŸlılığı hem Somali hem de Etiyopya tarafından derin bir takdirle karşılandı.” denildi.
Somali merkezli haber sitesi Horseedmedia’nın “Türkiye, Somali ile Etiyopya Arasında Barışı SaÄŸlıyor” baÅŸlıklı haberinde, “Somali ve Etiyopya, Türkiye CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan’ın arabuluculuÄŸunda gerçekleÅŸen diplomatik bir atılımla ,Etiyopya ile Somaliland arasında varılan tartışmalı deniz anlaÅŸması nedeniyle aylardır devam eden gerginliÄŸe son vererek uzlaÅŸma yolunda önemli adımlar attı.” deÄŸerlendirmesinde bulunuldu.
Haberde, “Bu geliÅŸme, Türkiye’nin Afrika Boynuzu’nda giderek artan diplomatik nüfuzunu vurgularken, CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan’ın ülkesini karmaşık bölgesel anlaÅŸmazlıkları çözebilecek tarafsız bir arabulucu olarak konumlandırmasını saÄŸlıyor.” ifadeleri kullanıldı.​​​​​​​
BM: Türkiye’nin Somali ve Etiyopya arasında anlaÅŸma saÄŸlanması konusundaki rolünü takdirle karşılıyoruz
BirleÅŸmiÅŸ Milletler (BM), Türkiye’nin Somali ile Etiyopya arasında anlaÅŸma saÄŸlanması ve liderleri bir araya getirme konusunda oynadığı rolü takdirle karşıladıklarını bildirdi.
BM Sözcüsü Stephane Dujarric, AA muhabirinin, “Somali ile Etiyopya arasında devam eden bölgesel gerilimi Türkiye’nin arabuluculuÄŸunda sona erdiren Ankara Bildirisi’ni nasıl yorumluyorsunuz? Sizce bu anlaÅŸma Afrika’daki diÄŸer bölgesel krizler ve sorunların çözümüne örnek teÅŸkil edebilir mi?” sorularını yanıtladı.
“Etiyopya ve Somali arasında Türkiye’nin liderliÄŸinde imzalanan Ankara Bildirisi’ni memnuniyetle karşılıyoruz.” diyen Dujarric, üye ülkelerin karşılıklı saygı ve dostluk ruhuyla sorunlarını çözmesinin her zaman olumlu bir adım olduÄŸunu ifade etti.
Dujarric, teknik müzakerelerin baÅŸlamasını sabırsızlıkla beklediklerini belirterek, “Türkiye’nin Somali ile Etiyopya arasında anlaÅŸma saÄŸlanması ve liderleri bir araya getirme konusunda oynadığı rolü takdirle karşılıyoruz.” dedi.
Sözcü Dujarric, BM’nin gerekli desteÄŸi vermeye hazır olduÄŸunu kaydetti.
Ankara Bildirisi’nin bölgedeki diÄŸer sorunlar için örnek teÅŸkil etmesi konusunda ise Dujarric, diyaloÄŸun her zaman olumlu bir geliÅŸme olduÄŸunu belirtti. Dujarric, “sihirli bir formül” bulunmadığını, siyasi iradenin ÅŸart olduÄŸunu dile getirdi.
Ankara Bildirisi
Somali’den 1991’de tek taraflı bağımsızlığını ilan eden Somaliland ile Etiyopya arasında 1 Ocak’ta imzalanan mutabakat zaptı bölgesel tansiyonu artırmıştı.
Etiyopya’nın Somaliland’i bağımsız bir ülke olarak tanıma, Somaliland’in de Etiyopya’ya denize eriÅŸim imkanı saÄŸlamaya hazırlanması, Somali yönetiminin büyük tepkisine ve krize neden olmuÅŸtu.
Arap BirliÄŸi, Afrika BirliÄŸi, Kenya ve Cibuti’nin krizi aÅŸma giriÅŸimleri sonuçsuz kalmıştı.
Türkiye’nin tarafları “Ankara Süreci” kapsamında bir araya getirmesiyle tansiyon azalmış, son olarak CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan’ın ev sahipliÄŸinde 11 Aralık’ta Ankara’da buluÅŸan liderler, sorunun çözümü için mutabakata varmıştı.
AnlaÅŸmaya göre, Somali’nin toprak bütünlüğü teyit edilirken, Etiyopya’nın denize eriÅŸim istekleri, her iki tarafın kazançlı çıkacağı bir iÅŸbirliÄŸi sürecine dönüştürüldü.
Taraflar, Türkiye’nin kolaylaÅŸtırıcılığında Åžubat 2025 sonuna kadar teknik müzakerelere baÅŸlamayı ve 4 ay içinde görüşmeleri sonuçlandırmayı hedefliyor.
ABD: Somali ile Etiyopya arasında imzalanan anlaÅŸmadaki liderliÄŸi için Türkiye’ye teÅŸekkür ediyoruz
ABD DışiÅŸleri Bakanı Antony Blinken, Somali ile Etiyopya arasında Ankara’da varılan anlaÅŸmayı memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, “Bu anlaÅŸmaya aracılık etme konusundaki liderliÄŸi için Türkiye’ye teÅŸekkür ediyoruz.” ifadesini kullandı.
ABD Dışişleri Bakanı Blinken, Somali ile Etiyopya arasındaki anlaşmaya ilişkin yazılı bir açıklama yaptı.
Blinken açıklamasında, ABD yönetimi olarak Somali ile Etiyopya’nın egemenliÄŸini, birliÄŸini, bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü yeniden teyit eden ve ortak çıkarlar doÄŸrultusunda iÅŸ birliÄŸini öngören anlaÅŸmayı memnuniyetle karşıladıklarını belirtti.
ABD’li Bakan, “Bu anlaÅŸmaya aracılık etme konusundaki liderliÄŸi için Türkiye’ye teÅŸekkür ediyoruz.” ifadesini kullandı.
Blinken, Etiyopya’nın, Somali’nin toprak bütünlüğüne saygı göstererek, karşılıklı ekonomik fayda sağlayacak şekilde denize güvenilir şekilde erişim sağlamasına olanak tanıyacak teknik müzakereleri dört gözle beklediklerini kaydetti.
Ankara Bildirisi
Somali’den 1991’de tek taraflı bağımsızlığını ilan eden Somaliland ile Etiyopya arasında 1 Ocak’ta imzalanan mutabakat zaptı bölgesel tansiyonu artırmıştı.
Etiyopya’nın Somaliland’i bağımsız bir ülke olarak tanıma, Somaliland’in de Etiyopya’ya denize eriÅŸim imkanı saÄŸlamaya hazırlanması, Somali yönetiminin büyük tepkisine ve krize neden olmuÅŸtu.
Arap BirliÄŸi, Afrika BirliÄŸi, Kenya ve Cibuti’nin krizi aÅŸma giriÅŸimleri sonuçsuz kalmıştı.
Türkiye’nin, tarafları “Ankara Süreci” kapsamında bir araya getirmesiyle tansiyon azalmış, son olarak CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan’ın ev sahipliÄŸinde 11 Aralık’ta Ankara’da buluÅŸan liderler, sorunun çözümü için mutabakata varmıştı.
AnlaÅŸmaya göre, Somali’nin toprak bütünlüğü teyit edilirken, Etiyopya’nın denize eriÅŸim istekleri, her iki tarafın kazançlı çıkacağı bir iÅŸbirliÄŸi sürecine dönüştürüldü.
Taraflar, Türkiye’nin kolaylaÅŸtırıcılığında Åžubat 2025 sonuna kadar teknik müzakerelere baÅŸlamayı ve 4 ay içinde görüşmeleri sonuçlandırmayı hedefliyor.
Kaynak: AA
