Türkiye’nin ilk jet motorlu uçağı HÃœRJET de “annelerin” elinde büyüyor

Türkiye’nin ilk jet motorlu uçağı HÃœRJET Projesi’nde görev alan “anneler”, uçağı çocuklarına gösterdikleri titizlik ve özenle geliÅŸtiriyor.

HÜRJET İtki Sistemleri Entegre Ürün Sorumlusu Şahika Saç, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 16 yıldır Türk Havacılık ve Uzay Sanayiinde (TUSAŞ) çalıştığını, insansız hava aracı, milli muharip uçak projelerinde görev aldığını, 2019 yılından bu yana da mevcut görevini sürdürdüğünü söyledi.

Projede, uçağın gücünü ve itkisini sağlayan sistemlerin teknik yöneticisi olarak çalıştığını dile getiren Saç, söz konusu sistemlerin uçağa entegrasyonu ve bütün sistemlerle uyumlu çalışmasını sağladıklarını ifade etti.

Uçak ilk uçuşunu yapana kadar çok kapsamlı çalışmalar yaptıklarını anlatan Saç, şöyle konuştu:

“HÃœRJET’in en önemli testlerinden biri ilk güç verme testi. Bu testlerde biz elektrik sistemlerinin doÄŸru çalıştığını test ediyoruz. Daha sonra gelen motor çalıştırma testleri var. Bizim ekibimiz için de çok önemli bir aÅŸamaydı. Ocak ayında motorumuz TUSAÅž testlerine ulaÅŸtıktan sonra çok hızlı bir çalışmayla motor entegrasyonu ve ilk motor çalıştırma testini yaptık. 5 gün gibi bir sürede motorun çalışmasına ÅŸahit olduk. Bütün alt sistemlerin birbiriyle uyumlu çalışma süreci devam etti. Ä°lk uçuÅŸ öncesinde bütün sistemlerin doÄŸru çalıştığını, birbiriyle tam entegre olduÄŸunu, hiçbir sistemde hata görmediÄŸinize emin olmanız gerekiyor. Çünkü hem çok insanın emeÄŸini taşıyorsunuz hem de bir can taşıyorsunuz uçağın içinde. Çok yoÄŸun çalışmalar, çok büyük özveriyle uçak meydana geldi. Ä°lk uçuÅŸ günü çok erken saatlerde uçuÅŸu gerçekleÅŸtirdik ama sanki normal bir test yapıyormuÅŸ gibi çok da fazla heyecana kapılmadan testimizi icra ettik. Allah’a çok şükür çok güzel bir uçuÅŸ, çok da güzel bir iniÅŸ oldu.”

Ä°lk uçuÅŸ sonrasında hız kesmeden uçuÅŸlara devam ettiklerini dile getiren Saç, “Bugün itibarıyla 5’inci uçuÅŸumuzu gerçekleÅŸtirdik, 1 saatten fazla HÃœRJET havada kaldı. Hatasız bir ilk uçuÅŸ gerçekleÅŸtirdik aslında. Devam eden yer ve uçuÅŸ testlerimizde uçağı iyileÅŸtirmek, diÄŸer sistemlerimizi test etmek için uygun görülen gün ve zamanlarda uçuÅŸ testlerimize devam ediyoruz.” dedi.

Saç, HÃœRJET’in ürün olması için zarf açarak, sistemlerin kabiliyetlerini bir üst seviyeye taşıyarak uçağın yolculuÄŸuna eÅŸlik edeceklerini söyledi.

Saatler, günler unutuldu

HÃœRJET Projesi’nin arkasındaki özveriye iÅŸaret eden Saç, ÅŸunları kaydetti:

“Mühendisler olarak hem ofiste hem hangarda yoÄŸun çalışıyoruz. SorduÄŸumuzda 40’ıncı, 50’nci saatini çalışan teknisyen abilerimiz oluyor uçak başında. Bizler de mühendisler olarak gerektiÄŸinde uyumadan, eve gitmeden, o iÅŸi bitirene kadar, güvenli ÅŸekilde o testin bittiÄŸinden ya da sistemin iÅŸini yaptığından emin olana kadar uçak başında çalışmaya devam ediyoruz. Genelde ÅŸirketlerde yöneticilerin çalışanları mesaiye kalmaya zorlaması gibi durumlar söz konusu olabiliyor ama burada öyle bir ekip var ki herkes birbirinden feyz alıyor. Herkes o iÅŸi bitirme gayretiyle gerçekten saate bakmıyor. Günü bilmiyor. Hangi gündeydik, hangi saatteydik, kaçıncı çalışma saatindeydik? Zaman zaman saymadan çalışıyor, yorgun düştüğümüz oluyor, sandalyelerde, masalarda uyuyoruz, zaman zaman minderlerin üzerinde uyuyoruz. Bunların hepsi bir amaç için, memleketimiz, çocuklarımız ve savunma sanayimiz için. Duyguları tutmak zor, konuÅŸurken de duygulanıyoruz. Sonuç ortada. Meyvelerini verdiÄŸi zaman da koyduÄŸunuz emeÄŸin, yaptığınız fedakarlıkların sonucunu alabiliyor olmak gerçekten çok güzel.”

Kendisinin de 9 ve 2,5 yaşlarında 2 oğlu olduğunu anlatan Saç, özellikle 6-7 aydır çok yoğun bir çalışma içinde bulunduklarını belirtti.

“Hepimizin çocukları için yapılacak bir özveri olduÄŸu için katlanabildik”

Motorun TUSAŞ tesislerine ulaşmasından bir süre önce test ve entegrasyon faaliyetlerini yoğunlaştırdıklarını dile getiren Saç, şu ifadeleri kullandı:

“Bu süre boyunca çocuklarımızdan, anne-babalarımızdan, ailemizden fedakarlık yaptık. Bu tek taraflı olmuyor, onlar da sizden fedakarlık yapmış oluyor. Bu anlamda sadece ben deÄŸil, bütün mesai arkadaÅŸlarımız yani ben eve gitmedim ama baÅŸkaları gitti mi? Hayır. Benim ekibim, diÄŸer ekipler bütün HÃœRJET çalışanları en az benim kadar özveri gösterdi, en az onlar da ailelerinden benim kadar fedakarlık yaptı. Bu sadece benim çocuklarım için deÄŸil Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı bütün çocuklar için, hepimizin çocukları için yapılacak bir özveri olduÄŸu için katlanabildik. Küçük oÄŸlum henüz bunları çok idrak edebilecek yaÅŸta deÄŸil ama büyük oÄŸlumla sık sık konuÅŸuyoruz. Çok merak ediyordu. Basına düştükten sonra bütün videoları birlikte izledik. Ercan abinin ilk uçuÅŸ videosunda ‘Anne pilot korkmuyor mu, nasıl oluyor?’ diye çok merak etti. Gelip görmeyi çok istiyorlar, inÅŸallah yakın zamanda ailelerimize, çocuklarımıza gösterme fırsatımız olacak. Bizden esinleniyorlar, onlar da mühendis olmak istiyorlar, havacılığa ilgi duyuyorlar. Bu anlamda bizim için de çok büyük bir gurur. Özellikle kadın olarak, bir anne figürü olarak çocuklarıma da bu anlamda örnek olabiliyor olmak, rol model olabiliyor olmak beni de ayrıca gururlandırıyor.”

“Bu iÅŸin kadını-erkeÄŸi yok”

Kadınların endüstri, havacılık ve mühendisliÄŸe katkısının zaman zaman ÅŸaÅŸkınlıkla karşılandığını ifade eden Åžahika Saç, TUSAÅž’ın bunu destekleyen bir ÅŸirket olduÄŸunu vurguladı.

Kadın-erkek eÅŸitliÄŸi anlamında TUSAÅž’ta çok ÅŸanslı olduklarını belirten Saç, ÅŸu deÄŸerlendirmelerde bulundu:

“Hiçbir cinsiyet eÅŸitsizliÄŸiyle karşılaÅŸmıyoruz. MesleÄŸimi zaten çok seviyorum, gözlerimden de anlaşılıyordur projeyi anlatırken ya da konuÅŸurken. Türkiye’de kadın olmak her anlamda çok zor ama mühendis olmak isteyen, bu mesleÄŸi seçmek isteyen kadınların gözlerini korkutacak hiçbir ÅŸey yok. Çünkü bu akılla, özveriyle, çabayla, çalışmakla yapılabilen ve bunları yaptığınız zaman da kesinlikle baÅŸarılı olabileceÄŸiniz bir meslek. Çalıştıktan zaman ayırdıktan özveri gösterdikten sonra bu kadar güzel iÅŸleri bir parçası olmak için kadın ya da erkek olmanın bir farkı yok aslında. Bu yüzden gönüllerinden geçiyorsa, içlerinden geliyorsa kadın-erkek korkmasın, bu iÅŸe gönül versin. Çalışınca gerçekten güzel meyvelerini topluyorsunuz.”

“HÃœRJET birinci çocuk gibi oldu”

“Anne olmak mı, uçak yapmak mı zor?” sorusuna karşılık Åžahika Saç, şöyle konuÅŸtu:

“Ä°kisi de birbiriyle yarışır diyebilirim. Anne olmak şöyle zor. ÇocuÄŸunuza her gün, her an ihtimam gösterip, onun hatalarını görmeye çalışıp, ona yön vermeniz gerekiyor. Benzer ÅŸekilde sahip olduÄŸunuz alt sistemlerde de en ufak hatayı, en ufak uygunsuzluÄŸu tespit edip, onu düzeltmeniz gerekiyor. Umuyorum ki HÃœRJET projesi bir çocuÄŸun eriÅŸkin olmasından daha kısa sürede ürüne dönüşür. O yüzden onu daha erken uÄŸurlarız. Ama tabii, çocuklarımızla bir ömür, Allah ömür versin ilgileneceÄŸiz. Aslında son zamanlarda HÃœRJET birinci çocuk gibi oldu. Çünkü gerçekten kendi çocuklarımdan çok HÃœRJET’e zaman ayırdım. Bunu da büyük bir gururla, istekle yaptım. Projelerimizin bazı çok hızlı ve gerektiÄŸi kadar özveri göstermemiz gereken dönemleri oluyor. Onu o zaman göstermeniz gerekiyor. Yani onun ikinci bir ÅŸansı yok. HÃœRJET’in ilk uçuÅŸuna kadar bu özveriyi koymamız gerekiyordu ki baÅŸarılı bir ilk uçuÅŸ yapsın. Onun sonrası deÄŸil, öncesi önemliydi. Tabii evdeki desteÄŸimizin olmasıyla ben bunu gerçekleÅŸtirebildim. SaÄŸ olsunlar evdekiler de benim biraz arkamı kolladı diyebilirim. HÃœRJET’in en kısa zamanda bir ürün olarak ülkemize kazandırılması için bütün ekip olarak elimizden geleni yapacağız. Umuyorum ki emeklerimiz meyvesini verecek. HÃœRJET en kısa zamanda ülkemize hizmet eden jet eÄŸitim uçağı olacak.”

Kaynak: AA