Türkiye’nin uçakları yerli motor ile uçuyor
TUSAÅž Motor Sanayii AÅž (TEI) Genel Müdürü Prof. Dr. Mahmut Faruk AkÅŸit, “Åžu anda yerli motor ile uçan Anka, Aksungur ve Kargı var. Bayraktar TB3, bir aya kalmaz listeye eklenecek.” dedi.
AkÅŸit, Ä°stanbul Atatürk Havalimanı’nda kapılarını açan TEKNOFEST’te, AA muhabirine, yerli motorun kullanımında gelinen son aÅŸama ile ilgili bilgi verdi.
Motorun en kritik teknoloji olduğunun altını çizen Akşit, şöyle konuştu:
“Uçakta yazılımı size vermezler. Bir de motorun içindeki sıcak bölge kısmı var. Onu kesinlikle vermezler. Çünkü ciddi bir kısmı yüksek teknoloji gerektiren ve dünyada bir elin parmağını geçmeyecek sayıda ülkelerin baÅŸ edebildiÄŸi ÅŸeyler bunlar. O yüzden mesela Altay Tankı’nda ve fırtına obüslerinde başımıza geldi. Devlet olarak Azerbaycan’a vermek istedik ama motor konusunda sıkıntı oldu. Ãœretici firma izin vermedi. Bunları belli lisans altında alıp kullanıyorsunuz o lisansın kapsamı neyse onun dışına uluslararası anlaÅŸmalar gereÄŸi çıkamıyorsunuz. O yüzden bu teknolojileri kendimizin geliÅŸtirmesi çok önemli.”
“CumhurbaÅŸkanımızın göreve gelmesiyle savunma sanayisine çok önem verilmeye baÅŸlandı”
AkÅŸit, 2000’li yıllardan sonra CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan’ın göreve gelmesiyle devletin, politika olarak savunma sanayisine çok ciddi önem vermeye baÅŸladığını belirterek, “Bu iÅŸlere çok ciddi bütçe ayırmaya baÅŸlandı. Bu verdiÄŸi destek uzun süre aksamadan devam etti. Bu önemli. Eskiden bana ‘Biz bunları Türkiye’de yapamaz mıyız?’ deniyordu. Ben de ‘yapabiliriz ama uzun süreli ve ciddi miktarda devlet desteÄŸi gerekiyor’ diyordum. Yani ciddi miktarda destek gerekiyor. Burada 3-5 milyon doları konuÅŸmuyoruz. Burada yüzlerce milyon dolarları konuÅŸuyoruz.” dedi.
Ä°lk etapta 2013’ün sonu itibarıyla TEI’nin genel müdürü olarak milli motorları geliÅŸtirmek ana hedefiyle göreve geldiÄŸini anlatan AkÅŸit, “Ä°lk yaptığımız motor aslında pistonlu motorlardı. Çok dillendirmiyoruz. Yani aslında ilk motorumuzu birkaç yıl içinde verdik. Åžu anda da gökyüzünde 50 bin saati geçti.” dedi.
Sıfırdan 6 yılda motor yaparak rekor kırıldı
AkÅŸit, TB3’ün üstünde de kendi motorları olduÄŸunun altını çizerek, “Rekor sayılabilecek bir hızda 6 yıl 2 hafta da ilk motorumuz olan TS 1400’ü uçurduk. Örnek olsun diye söylüyorum ÅŸu anda kullanılan ithal motor bin 373 beygir gücünde. Bu motorun ilk uçuÅŸu proje baÅŸlangıcından bu yana 8 yıl. Fransızların bir motoru var yine bu sınıfta sayılıyor onun da proje baÅŸlangıçlarının ilk uçuÅŸu 9 yıl. Biz sıfırdan yapıyoruz ve 6 yılda uçurduk.” deÄŸerlendirmesinde bulundu.
Gökbey’in üzerinde yer alan yerli motorla ilgili konuÅŸan AkÅŸit, “Yani ÅŸu anda artık bayramdan hemen önce uçtuk. Hatta bazen soruyorlar ‘iki motor da TEI’nin motoru muydu?’ diye. Evet özellikle helikopterde iki motorun da aynı olması gerekiyor. Bunlar birbiriyle haberleÅŸiyorlar. Motorların birisinde herhangi bir sıkıntı olduÄŸunda diÄŸer motorun yüzde 110, yüzde 120 anormal güç seviyesine çıkarak iniÅŸi yavaÅŸlatması gerekiyor.” ifadesini kullandı.
Uçaklar yerli motor ile uçuyor
AkÅŸit, yerli motorun bazı yerli uçaklarda da kullanılmaya baÅŸlandığını anlatarak, “Åžu anda yerli motor ile uçan Anka, Aksungur ve Kargı var. Bayraktar TB3, bir aya kalmaz listeye eklenecek. Daha önce teslim ettiÄŸimiz Ä°HA motorumuz var. T700 yerli Sikorsky’lerin motorlarını da biz üretiyoruz. O motorlar envantere girdi ve jandarmamız kullanıyor.” diye konuÅŸtu.
Yerli motor ihracata hazırlanıyor
Motor ihracatı ile ilgili de konuşan Akşit, şunları söyledi:
“Bizim birinci önceliÄŸimiz devletimizin ihtiyacını karşılamak. Åžu anda zaten daha yeni yeni geliÅŸtirdiÄŸimiz ve kapasitemizin de sınırlı olduÄŸu için devletin ihtiyacını yetiÅŸtirmemiz lazım. Gökbey ile ilgili sipariÅŸler var. Onları yetiÅŸtirmemiz lazım. Ama motorlara talep var; bize soruyorlar. PD170’de seri imalatı belli bir seviyeye getirdik. Yakın bir zamanda Asya’da teknolojisi ciddi geliÅŸmiÅŸ bir ülkeye sattığımızı inÅŸallah duyarsınız. Åžu anda son pazarlıkları yapıyoruz.”
Kaynak: AA
